Dawkowanie pirfenidonu – informacje ogólne
Pirfenidon jest stosowany u dorosłych w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc. Lek dostępny jest w postaci tabletek powlekanych lub kapsułek, które przyjmuje się doustnie, zawsze z pokarmem, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia nudności i zawrotów głowy123456.
Standardowy schemat dawkowania u dorosłych
- Początkowo dawkę należy stopniowo zwiększać przez 14 dni, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych:
- Od 1. do 7. dnia: 267 mg trzy razy na dobę (razem 801 mg/dobę)123456
- Od 8. do 14. dnia: 534 mg trzy razy na dobę (razem 1602 mg/dobę)123456
- Od 15. dnia i dalej (leczenie podtrzymujące): 801 mg trzy razy na dobę (razem 2403 mg/dobę)123456
Nie należy przekraczać dobowej dawki 2403 mg. Jeżeli leczenie zostanie przerwane na co najmniej 14 dni, terapię trzeba rozpocząć od początku, stopniowo zwiększając dawkę przez kolejne dwa tygodnie789101112. Przy przerwie krótszej niż 14 dni można wrócić do poprzednio stosowanej dawki bez konieczności ponownego stopniowego zwiększania.
Zmiana dawkowania w przypadku nietolerancji lub działań niepożądanych
- Jeśli pojawią się objawy ze strony przewodu pokarmowego (np. nudności), zaleca się przyjmowanie leku z jedzeniem789101112.
- W razie utrzymywania się objawów dawkę można zmniejszyć do 267–534 mg dwa lub trzy razy na dobę, z późniejszym powrotem do dawki standardowej, jeśli pacjent dobrze ją toleruje789101112.
- W przypadku wysypki lub nadwrażliwości na światło można czasowo obniżyć dawkę do 801 mg na dobę (267 mg trzy razy na dobę) lub przerwać leczenie na 15 dni, a następnie powrócić do wcześniejszego schematu131415161718.
- Pirfenidon należy przyjmować zawsze z posiłkiem, co ogranicza ryzyko działań niepożądanych ze strony żołądka i zmniejsza zawroty głowy.
- Tabletki lub kapsułki należy połykać w całości i popijać wodą – nie należy ich dzielić ani żuć.
- Nie wolno przekraczać maksymalnej dobowej dawki 2403 mg.
- W przypadku dłuższej przerwy w leczeniu (14 dni lub więcej), terapię trzeba rozpocząć ponownie od najmniejszej dawki i stopniowo ją zwiększać.
- W razie wystąpienia poważnych objawów niepożądanych, takich jak ciężka wysypka czy objawy uszkodzenia wątroby, należy niezwłocznie przerwać przyjmowanie leku.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Pirfenidon nie jest zalecany dzieciom ani młodzieży – skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały w tej grupie ocenione192021222324.
Osoby starsze
- Nie ma potrzeby zmiany dawki u osób powyżej 65. roku życia. Zaleca się jednak uważne monitorowanie tolerancji leku252026272829.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- W łagodnych zaburzeniach nerek nie ma konieczności modyfikowania dawki192021222324.
- W umiarkowanych zaburzeniach nerek (klirens kreatyniny 30–50 ml/min) należy zachować ostrożność i obserwować pacjenta192021222324.
- W ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) oraz w przypadku konieczności dializ nie wolno stosować pirfenidonu192021222324.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Nie trzeba zmieniać dawki u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami wątroby (klasa A i B wg Childa-Pugha), ale należy zachować ostrożność i monitorować parametry wątrobowe252026272829.
- Pirfenidon jest przeciwwskazany w ciężkiej lub krańcowej niewydolności wątroby192021222324.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
- Nie zaleca się stosowania pirfenidonu w ciąży i podczas karmienia piersią – brak jest wystarczających danych na temat bezpieczeństwa192021222324.
- W przypadku działań niepożądanych ze strony skóry (np. nadwrażliwość na światło), czasami konieczne jest tymczasowe zmniejszenie dawki lub krótkotrwałe przerwanie leczenia. Po ustąpieniu objawów dawka może być ponownie stopniowo zwiększana.
- Przy podejrzeniu uszkodzenia wątroby lub znacznego wzrostu enzymów wątrobowych, leczenie może wymagać przerwania lub trwałego odstawienia leku.
- Pirfenidon nie jest przeznaczony do stosowania doraźnego ani w innych schorzeniach niż idiopatyczne włóknienie płuc.
- Lek nie jest zalecany do samodzielnego stosowania – dawkowanie zawsze ustala lekarz prowadzący.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Maksymalna dawka dobowa pirfenidonu to 2403 mg, niezależnie od postaci leku123456.
- Nie należy przekraczać tej dawki, ponieważ nie wykazano bezpieczeństwa i skuteczności większych dawek.
- W przypadku przypadkowego przedawkowania mogą pojawić się działania niepożądane typowe dla pirfenidonu (nudności, zawroty głowy, zmęczenie), ale w większości przypadków są one łagodne i przemijające303132333435.
- W razie przedawkowania konieczne jest monitorowanie parametrów życiowych i leczenie objawowe.
Podsumowanie – dawkowanie pirfenidonu u różnych grup pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | Stopniowe zwiększanie dawki przez 14 dni do 2403 mg/dobę (801 mg 3x dziennie), z pokarmem123456 |
| Dzieci i młodzież | Nie zaleca się stosowania192021222324 |
| Osoby starsze | Dawkowanie jak u dorosłych252026272829 |
| Pacjenci z łagodną niewydolnością nerek | Bez modyfikacji dawki192021222324 |
| Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością nerek | Zachować ostrożność192021222324 |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek (klirens <30 ml/min) | Przeciwwskazane192021222324 |
| Pacjenci z łagodną/umiarkowaną niewydolnością wątroby | Bez modyfikacji dawki, ale wymagana kontrola parametrów wątrobowych252026272829 |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby | Przeciwwskazane192021222324 |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Nie zaleca się stosowania192021222324 |
Pirfenidon – dawkowanie w praktyce
Pirfenidon jest lekiem wymagającym indywidualnego podejścia i regularnej kontroli parametrów wątroby oraz nerek. Przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania oraz odpowiednie postępowanie w razie działań niepożądanych są kluczowe dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii. W każdej wątpliwej sytuacji decyzję o kontynuacji, modyfikacji lub przerwaniu leczenia podejmuje lekarz.


















