Jak działa petydyna?
Petydyna należy do grupy silnych leków przeciwbólowych, zwanych opioidami. Działa poprzez pobudzanie określonych receptorów w mózgu i rdzeniu kręgowym, co prowadzi do zmniejszenia odczuwania bólu1. Oprócz działania przeciwbólowego, petydyna może też wywoływać efekt uspokajający, przeciwkaszlowy oraz wpływać na ciśnienie krwi i rytm serca1.
Wskazania do stosowania petydyny
Wskazania u dorosłych
Petydyna jest przeznaczona do krótkotrwałego leczenia ostrych epizodów bólu o dużym nasileniu, kiedy inne metody leczenia są niewystarczające lub niemożliwe do zastosowania2. Nie należy jej stosować w leczeniu przewlekłego bólu, ze względu na ryzyko gromadzenia się metabolitów i związane z tym działania niepożądane3.
- Ból o dużym nasileniu: Petydyna jest stosowana wyłącznie w leczeniu nagłego, silnego bólu, np. po urazach, w trakcie zabiegów chirurgicznych lub innych sytuacjach wymagających szybkiego złagodzenia bólu2.
Wskazania u dzieci
Petydyna nie jest zalecana do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 16 roku życia4. Jej bezpieczeństwo i skuteczność w tej grupie wiekowej nie zostały potwierdzone, a ryzyko działań niepożądanych jest wyższe.
- Brak wskazań: Stosowanie petydyny u dzieci i młodzieży poniżej 16 lat jest przeciwwskazane4.
Stosowanie petydyny w szczególnych grupach pacjentów
U osób starszych zaleca się stosowanie niższych dawek petydyny, ze względu na większą wrażliwość na jej działanie oraz zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak niedociśnienie czy zaburzenia oddychania4. U pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby również należy zachować szczególną ostrożność, a dawki powinny być odpowiednio zmniejszone lub wydłużone odstępy między dawkami4.
- Osoby starsze: Zaleca się stosowanie mniejszych dawek petydyny, ze względu na większe ryzyko działań niepożądanych4.
- Pacjenci z niewydolnością nerek: Należy zmniejszyć dawkę lub wydłużyć odstępy między podawaniem leku, aby zapobiec kumulacji metabolitów i związanym z tym powikłaniom4.
Tabela: Zastosowanie petydyny w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Ból o dużym nasileniu | Tak | Nie | Nie | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją |
Petydyna – kiedy i dla kogo?
Petydyna to silny środek przeciwbólowy, który znajduje zastosowanie wyłącznie w leczeniu ostrych epizodów bólu o dużym nasileniu u dorosłych. Jej stosowanie u dzieci i młodzieży poniżej 16 lat jest przeciwwskazane. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami pracy nerek lub wątroby, gdyż w tych grupach może być konieczna modyfikacja dawkowania. Petydyna nie powinna być używana w terapii przewlekłego bólu, a jej długotrwałe stosowanie wiąże się z ryzykiem uzależnienia i poważnych działań niepożądanych234.


















