Jak działa parykalcytol?
Parykalcytol należy do grupy leków wpływających na homeostazę wapnia, nazywanych środkami przeciwprzytarczycowymi12. Jest syntetycznym analogiem witaminy D, który działa wybiórczo na receptory w przytarczycach, zmniejszając wytwarzanie i wydzielanie parathormonu (PTH). Dzięki temu pomaga utrzymać właściwy poziom wapnia i fosforu w organizmie, co jest szczególnie ważne u osób z przewlekłą niewydolnością nerek12. Działanie parykalcytolu pozwala również na ochronę kości przed zmianami metabolicznymi, które mogą występować u pacjentów dializowanych34.
Wskazania do stosowania parykalcytolu
Wskazania u dorosłych
Parykalcytol jest przeznaczony do stosowania przede wszystkim u dorosłych pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek w stadium 5, którzy są leczeni hemodializą56. Substancja ta znajduje zastosowanie w:
- Zapobieganiu wtórnej nadczynności przytarczyc – czyli nadmiernej aktywności przytarczyc spowodowanej zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej u osób z zaawansowaną niewydolnością nerek, które są poddawane hemodializie56.
- Leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc – w celu zmniejszenia poziomu parathormonu i zapobiegania negatywnym skutkom tej choroby, takim jak uszkodzenie kości czy zaburzenia metaboliczne56.
- Parykalcytol jest przeznaczony wyłącznie dla osób z przewlekłą niewydolnością nerek w stadium 5, które są poddawane hemodializie.
- Nie jest stosowany w innych stadiach przewlekłej choroby nerek ani u pacjentów, którzy nie są dializowani.
- Podczas leczenia wymagane jest regularne monitorowanie poziomu wapnia, fosforu i parathormonu we krwi.
- Lek podawany jest w formie wstrzyknięć dożylnych, co pozwala na precyzyjne dostosowanie dawki.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Parykalcytol może być stosowany także u dzieci i młodzieży w wieku od 5 lat, które są poddawane hemodializie z powodu schyłkowej niewydolności nerek34. W tej grupie wiekowej lek jest używany w tych samych wskazaniach, co u dorosłych:
- Zapobieganie wtórnej nadczynności przytarczyc u dzieci powyżej 5. roku życia poddawanych hemodializie34.
- Leczenie wtórnej nadczynności przytarczyc w tej samej populacji pacjentów34.
Nie zaleca się stosowania parykalcytolu u dzieci poniżej 5 lat – brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności leku w tej grupie wiekowej78.
Dawkowanie u dzieci i młodzieży jest dostosowywane indywidualnie na podstawie stężenia parathormonu i innych parametrów laboratoryjnych78.
Wskazania w specjalnych grupach pacjentów
W dokumentacji nie wskazano osobnych wskazań dla osób starszych ani dla pacjentów z niewydolnością nerek inną niż schyłkowa, wymagająca hemodializy. Parykalcytol nie jest przeznaczony do stosowania u kobiet w ciąży ani karmiących piersią bez szczególnej ostrożności, ze względu na zawartość etanolu i glikolu propylenowego w preparacie oraz potencjalne ryzyko dla tych grup910.
Tabela: Zastosowanie parykalcytolu w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Zapobieganie i leczenie wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów dializowanych | Tak | Tak | Tak (od 5 lat) | Tak | Tak (stadium 5, hemodializa) |
| Stosowanie u pacjentów niedializowanych | Nie | Nie | Nie | Nie | Nie |
| Stosowanie u dzieci poniżej 5 lat | Nie dotyczy | Nie dotyczy | Nie | Nie dotyczy | Nie dotyczy |
- Podczas stosowania leku konieczne jest częste sprawdzanie poziomu wapnia, fosforu oraz parathormonu.
- Nadmierne zahamowanie parathormonu może prowadzić do powikłań, takich jak choroba kości lub zwiększenie stężenia wapnia.
- Nie należy stosować innych preparatów witaminy D lub fosforanów jednocześnie z parykalcytolem, jeśli nie zaleci tego lekarz.
- W razie wystąpienia hiperkalcemii (zbyt wysokiego poziomu wapnia) może być konieczne zmniejszenie dawki lub odstawienie innych leków zawierających wapń.
Parykalcytol w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów dializowanych
Parykalcytol jest ważnym lekiem dla osób z przewlekłą niewydolnością nerek w stadium 5, u których występuje ryzyko rozwoju lub już występuje wtórna nadczynność przytarczyc. Dzięki jego działaniu możliwe jest skuteczne kontrolowanie poziomu parathormonu oraz zapobieganie powikłaniom kostnym i metabolicznym, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyżej 5. roku życia poddawanych hemodializie5364. Terapia wymaga jednak indywidualnego dostosowania dawki i regularnego monitorowania parametrów laboratoryjnych, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność leczenia.


















