Ogólne zasady dawkowania parykalcytolu

Parykalcytol jest dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań, podawanego dożylnie przez dostęp naczyniowy podczas hemodializy12. Dawka ustalana jest indywidualnie i opiera się głównie na wyjściowym poziomie parathormonu (PTH) we krwi34.

Standardowa dawka dla dorosłych

  • Dawkę początkową wylicza się według wzoru: stężenie natywnego PTH (w pmol/l) podzielone przez 8 lub (w pg/ml) podzielone przez 8034.
  • Podaje się ją w formie wstrzyknięcia dożylnego (bolus), nie częściej niż co drugi dzień, w trakcie dializy34.
  • Maksymalna dawka bezpieczna, stosowana w badaniach klinicznych, wynosiła 40 mikrogramów na dawkę34.

Dostosowywanie dawki

  • Dawkę należy dostosowywać na podstawie poziomu PTH, wapnia i fosforu w surowicy56.
  • W razie hiperkalcemii (podwyższonego poziomu wapnia) lub wysokiego iloczynu wapnia i fosforu, należy zmniejszyć dawkę lub czasowo przerwać leczenie56.
  • Po ustabilizowaniu parametrów można wznowić leczenie w niższej dawce56.
  • Po osiągnięciu docelowego zakresu PTH (1,5–3 razy górna granica normy, czyli 15,9–31,8 pmol/l lub 150–300 pg/ml), należy regularnie kontrolować wyniki badań34.
Ważne: Dawkowanie parykalcytolu wymaga regularnych badań laboratoryjnych, zwłaszcza oznaczania poziomu PTH, wapnia i fosforu. Niewłaściwe dawkowanie może prowadzić do niebezpiecznych powikłań, takich jak hiperkalcemia lub choroba metaboliczna kości. Zawsze należy indywidualnie dostosowywać dawkę i często kontrolować wyniki badań podczas terapii5768.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Bezpieczeństwo i skuteczność parykalcytolu nie zostały określone u dzieci w wieku poniżej 5 lat – brak danych klinicznych dla tej grupy910.
  • U dzieci w wieku 5–19 lat z przewlekłą chorobą nerek, poddawanych hemodializie, w badaniach klinicznych stosowano początkową dawkę 0,04 mikrograma/kg masy ciała trzy razy w tygodniu, jeśli poziom iPTH był poniżej 500 pg/ml, lub 0,08 mikrograma/kg trzy razy w tygodniu, gdy iPTH wynosił co najmniej 500 pg/ml1112.
  • Dawkę dostosowywano o 0,04 mikrograma/kg w zależności od wyników badań laboratoryjnych1314.
  • Nie można jednak sformułować oficjalnych zaleceń dotyczących dawkowania dla dzieci i młodzieży, ponieważ liczba badań i doświadczenie są ograniczone910.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Nie ma konieczności rutynowej zmiany dawki u osób powyżej 65. roku życia1516.
  • W badaniach nie zaobserwowano różnic w skuteczności i bezpieczeństwie w porównaniu do młodszych dorosłych1516.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • U osób z łagodnym i umiarkowanym zaburzeniem czynności wątroby nie jest wymagana modyfikacja dawki910.
  • Brak doświadczenia w stosowaniu parykalcytolu u osób z ciężkim uszkodzeniem wątroby910.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Parykalcytol jest wskazany wyłącznie dla pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek w stadium 5, poddawanych hemodializie1718.
  • Nie ma zaleceń dotyczących stosowania u pacjentów niepoddawanych dializie ani w innych stadiach niewydolności nerek.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Stosowanie parykalcytolu w ciąży i podczas karmienia piersią powinno być rozważane ostrożnie, z uwagi na obecność substancji pomocniczych, takich jak etanol i glikol propylenowy, oraz brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa w tych grupach1920.
Uwaga: Parykalcytol nie jest przeznaczony dla wszystkich pacjentów z niewydolnością nerek – podawany jest wyłącznie osobom z wtórną nadczynnością przytarczyc poddawanym hemodializie. Osoby z innymi schorzeniami lub pacjenci nie poddawani dializie nie powinni stosować tej substancji. Ważne jest także regularne monitorowanie stanu zdrowia i dostosowywanie leczenia w zależności od wyników badań laboratoryjnych177188.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Maksymalna dawka, która była stosowana w badaniach klinicznych, wynosiła 40 mikrogramów na jedną dawkę34.
  • Przedawkowanie parykalcytolu może prowadzić do poważnych zaburzeń, takich jak hiperkalcemia (za dużo wapnia we krwi), hiperkalciuria (za dużo wapnia w moczu), hiperfosfatemia (za dużo fosforu we krwi) i nadmierne zahamowanie PTH2122.
  • W przypadku przedawkowania zaleca się natychmiastowe przerwanie leczenia, kontrolę poziomu wapnia i wdrożenie odpowiedniego postępowania, w tym ewentualną hemodializę z użyciem płynu niezawierającego wapnia2122.

Parykalcytol – schematy dawkowania w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (hemodializa) Dawka początkowa: stężenie PTH (pmol/l) ÷ 8 lub (pg/ml) ÷ 80; dożylnie, nie częściej niż co drugi dzień; maksymalna dawka 40 mikrogramów34
Dzieci 5–19 lat (hemodializa) Początkowa dawka: 0,04 mikrograma/kg trzy razy w tygodniu (iPTH <500 pg/ml) lub 0,08 mikrograma/kg trzy razy w tygodniu (iPTH ≥500 pg/ml); indywidualna modyfikacja1112
Dzieci <5 lat Brak danych; nie zaleca się stosowania910
Osoby w podeszłym wieku Jak u dorosłych; nie ma potrzeby rutynowej modyfikacji dawki1516
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby (łagodne/umiarkowane) Nie wymaga zmiany dawki910
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Stosować ostrożnie; brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa1920

Parykalcytol – indywidualne dostosowanie i bezpieczeństwo terapii

Parykalcytol jest lekiem wymagającym indywidualnego podejścia do dawkowania, które musi być dostosowane do wyników badań laboratoryjnych oraz stanu klinicznego pacjenta. Najważniejsze jest regularne monitorowanie poziomu PTH, wapnia i fosforu oraz szybkie reagowanie na ewentualne nieprawidłowości. U dzieci i młodzieży stosowanie tej substancji czynnej powinno odbywać się wyłącznie w uzasadnionych przypadkach i pod ścisłym nadzorem specjalisty, a u pacjentów w podeszłym wieku oraz osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby – bez konieczności rutynowej zmiany dawki. W przypadku przedawkowania konieczne jest szybkie przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiednich działań. Dawkowanie u kobiet w ciąży i karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności ze względu na brak pełnych danych dotyczących bezpieczeństwa359192111461016202212.

Pytania i odpowiedzi

Jak często podaje się parykalcytol podczas hemodializy?

Parykalcytol podaje się dożylnie, nie częściej niż co drugi dzień, podczas sesji hemodializy.

Czy dzieci mogą przyjmować parykalcytol?

Stosowanie parykalcytolu u dzieci poniżej 5 lat nie jest zalecane; u dzieci 5–19 lat stosowano dawki ustalane indywidualnie w badaniach klinicznych.

Czy trzeba modyfikować dawkę parykalcytolu u osób starszych?

Nie ma potrzeby rutynowej zmiany dawki u osób powyżej 65. roku życia.

Co zrobić w przypadku przedawkowania parykalcytolu?

Należy natychmiast przerwać leczenie, monitorować poziom wapnia i wdrożyć odpowiednie leczenie, np. hemodializę.