REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania pantoprazolu

Pantoprazol jest dostępny w postaci tabletek dojelitowych (20 mg lub 40 mg) oraz w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań (dożylnie, 40 mg). Dawkowanie i sposób przyjmowania zależą od rozpoznania, wieku pacjenta oraz innych chorób towarzyszących.

  • Refluksowe zapalenie przełyku: typowa dawka to 40 mg raz na dobę. W trudniejszych przypadkach lekarz może zwiększyć dawkę do 80 mg na dobę. Kuracja zazwyczaj trwa 4 tygodnie, a jeśli to konieczne, można ją wydłużyć o kolejne 4 tygodnie123.
  • Objawowa choroba refluksowa przełyku: w łagodniejszych przypadkach zalecana jest dawka 20 mg raz na dobę. Objawy często ustępują po 2-4 tygodniach. Po ustąpieniu dolegliwości można przyjmować lek doraźnie, czyli „na żądanie”4567.
  • Leczenie choroby wrzodowej żołądka: standardowa dawka to 40 mg raz na dobę, a w razie potrzeby lekarz może ją podwoić. Zwykle owrzodzenia żołądka goją się w ciągu 4 tygodni, czasem konieczne jest przedłużenie leczenia o kolejne 4 tygodnie8910.
  • Leczenie choroby wrzodowej dwunastnicy: zazwyczaj zaleca się 40 mg na dobę, w niektórych przypadkach dawkę można zwiększyć do 80 mg. Owrzodzenia zwykle goją się w 2 tygodnie, ale czasem leczenie wydłuża się o kolejne 2 tygodnie111213.
  • Eradykacja Helicobacter pylori (H. pylori): u dorosłych stosuje się pantoprazol 40 mg dwa razy dziennie w połączeniu z odpowiednimi antybiotykami (np. amoksycylina i klarytromycyna lub metronidazol), zwykle przez 7–14 dni141516.
  • Zespół Zollingera-Ellisona oraz inne stany z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego: leczenie zaczyna się od 80 mg na dobę (czyli 2 tabletki po 40 mg lub 2 fiolki po 40 mg), a dawkę można dostosować w zależności od potrzeb. Jeśli konieczne jest podanie większych ilości, dawkę należy podzielić na dwie części w ciągu dnia. Czas leczenia zależy od stanu zdrowia i nie jest z góry ograniczony171819202122.
  • Zapobieganie owrzodzeniom przy długotrwałym stosowaniu leków przeciwzapalnych (NLPZ): typowa dawka to 20 mg raz na dobę23242526.
Ważne: Tabletki pantoprazolu należy przyjmować na godzinę przed posiłkiem, połykając je w całości i popijając wodą. Nie należy ich żuć ani rozgryzać, ponieważ powłoka tabletki chroni substancję czynną przed zniszczeniem przez kwas żołądkowy2728293031.

Dawkowanie pantoprazolu w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Tabletki 20 mg: nie są zalecane dla dzieci poniżej 12 lat z powodu braku wystarczających danych na temat bezpieczeństwa i skuteczności2832633.
  • Tabletki 40 mg: nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 12 lat27293431.
  • Dożylne postacie pantoprazolu: nie są zalecane u osób poniżej 18 roku życia, ze względu na brak wystarczających danych3536373839.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Nie ma konieczności modyfikacji dawki. Zalecenia są takie same jak dla dorosłych272329302635403839.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Nie ma konieczności zmiany dawkowania przy stosowaniu pantoprazolu w monoterapii272329302635403839.
  • Pantoprazolu w dawce 40 mg nie stosuje się w leczeniu skojarzonym (eradykacja H. pylori) u pacjentów z zaburzeniami nerek, ponieważ brak jest danych o bezpieczeństwie i skuteczności w tej grupie27294131.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • U osób z ciężką niewydolnością wątroby nie należy przekraczać dawki 20 mg pantoprazolu na dobę (niezależnie od postaci leku)172318252620402239.
  • Nie zaleca się stosowania pantoprazolu 40 mg w leczeniu skojarzonym (eradykacja H. pylori) u osób z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością wątroby17184131.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • W dostępnych dokumentach ChPL nie określono szczegółowych zaleceń dawkowania dla kobiet w ciąży i karmiących piersią – decyzję o zastosowaniu pantoprazolu w tych grupach powinien podejmować lekarz indywidualnie4243444546.
Ważne dla pacjentów z chorobami nerek i wątroby:

  • W przypadku ciężkich zaburzeń czynności wątroby nie należy przekraczać dawki 20 mg na dobę.
  • Pantoprazol w dawce 40 mg nie jest zalecany w leczeniu skojarzonym (z antybiotykami) u osób z umiarkowaną i ciężką niewydolnością wątroby lub nerek.
  • W przypadku łagodnych zaburzeń nerek i wątroby oraz u osób starszych nie ma konieczności modyfikacji dawki.
  • Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania pantoprazolu dożylnie u dzieci nie zostały potwierdzone, dlatego nie zaleca się takiej terapii w tej grupie.

Dawkowanie pantoprazolu w zależności od wskazania

  • Leczenie przewlekłe: pantoprazol może być stosowany przez dłuższy czas, zwłaszcza w przewlekłych chorobach takich jak zespół Zollingera-Ellisona. Czas terapii ustala lekarz i dostosowuje do stanu pacjenta171819202122.
  • Leczenie doraźne: w objawowej postaci choroby refluksowej przełyku, po ustąpieniu objawów, pantoprazol można przyjmować „na żądanie” – czyli tylko wtedy, gdy pojawiają się dolegliwości, zwykle w dawce 20 mg4567.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • W wyjątkowych sytuacjach klinicznych dawka pantoprazolu może zostać zwiększona powyżej 160 mg na dobę, jednak nie powinna być stosowana dłużej niż to konieczne171819202122.
  • W badaniach klinicznych dawki do 240 mg dożylnie były dobrze tolerowane. W przypadku przedawkowania nie ma specyficznych zaleceń terapeutycznych poza leczeniem objawowym474849505152535455565758596061.

Tabela: dawkowanie pantoprazolu w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli Refluksowe zapalenie przełyku: 40 mg/dobę (do 80 mg); objawowa postać refluksu: 20 mg/dobę; choroba wrzodowa żołądka/dwunastnicy: 40 mg/dobę; eradykacja H. pylori: 40 mg 2x/dobę z antybiotykami; zespół Zollingera-Ellisona: od 80 mg/dobę, dawka indywidualizowana1234567141516171819
Dzieci i młodzież <12 lat Nie zaleca się stosowania2832633
Dzieci i młodzież 12-18 lat Jak u dorosłych (tylko niektóre wskazania, np. refluksowe zapalenie przełyku)123
Osoby starsze Brak konieczności zmiany dawki272329302635403839
Pacjenci z niewydolnością nerek Brak konieczności modyfikacji dawki; nie stosować pantoprazolu 40 mg w leczeniu skojarzonym (eradykacja H. pylori)27232930263540383927294131
Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby Nie przekraczać dawki 20 mg/dobę; nie stosować pantoprazolu 40 mg w leczeniu skojarzonym (eradykacja H. pylori)17231825262040223917184131
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Decyzję o stosowaniu podejmuje lekarz indywidualnie4243444546

Pantoprazol – elastyczność dawkowania i bezpieczeństwo stosowania

Pantoprazol jest lekiem o szerokim zakresie dawkowania, co pozwala na indywidualne dopasowanie terapii do potrzeb pacjenta. Dzięki możliwości przyjmowania zarówno w tabletkach, jak i dożylnie, lek może być stosowany w różnych sytuacjach klinicznych. Dla większości osób dorosłych oraz pacjentów w podeszłym wieku nie ma konieczności modyfikowania dawek. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z ciężką niewydolnością wątroby oraz w przypadku leczenia skojarzonego z antybiotykami. Przestrzeganie zaleceń dotyczących drogi podania i schematu dawkowania zapewnia skuteczność i bezpieczeństwo terapii1234567141516171819.

Pytania i odpowiedzi

Jak długo można stosować pantoprazol?

Czas trwania terapii zależy od schorzenia i reakcji na leczenie. Leczenie choroby refluksowej trwa zwykle 2–4 tygodnie, ale w razie potrzeby można je wydłużyć. W chorobach przewlekłych czas leczenia ustala lekarz indywidualnie12.

Czy pantoprazol można stosować u dzieci?

Pantoprazol nie jest zalecany dla dzieci poniżej 12 lat (tabletki doustne) i poniżej 18 lat (dożylnie) ze względu na brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności12.

Jak przyjmować tabletki pantoprazolu?

Tabletki należy przyjmować 1 godzinę przed posiłkiem, połykając w całości i popijając wodą. Nie wolno ich żuć ani rozgryzać12.

Czy u osób starszych trzeba zmieniać dawkowanie pantoprazolu?

Nie, u osób starszych nie ma konieczności modyfikacji dawki – stosuje się schemat jak u dorosłych12.

Jakie są ograniczenia dawkowania pantoprazolu przy niewydolności wątroby?

U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby nie należy przekraczać dawki 20 mg na dobę12.

REKLAMA