Standardowe dawkowanie i ryzyko przedawkowania pankuronium
Pankuronium, znany również jako Pancuronii bromidum, jest lekiem stosowanym do wywołania zwiotczenia mięśni podczas zabiegów medycznych, takich jak operacje czy intubacje1. Standardowa dawka podawana dożylnie jest dobierana indywidualnie, w zależności od potrzeb pacjenta i planowanej procedury1. Lek dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 2 mg/ml1.
Przedawkowanie pankuronium następuje, gdy zostanie podana zbyt duża ilość leku, przekraczająca zalecane dawki. Ze względu na mechanizm działania – czyli blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego – każda dawka prowadząca do pełnego zwiotczenia mięśni, w tym mięśni oddechowych, może być potencjalnie niebezpieczna, jeśli nie zapewni się odpowiedniego wsparcia oddechowego2.
Objawy przedawkowania pankuronium
Główne objawy przedawkowania pankuronium pojawiają się po dożylnym podaniu zbyt dużej ilości leku. Do najczęściej obserwowanych reakcji organizmu należą:
- Układ oddechowy: przedłużająca się depresja oddechowa, czyli znaczne osłabienie lub całkowite zatrzymanie oddechu2
- Układ krążenia: zapaść krążeniowa, znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, zaburzenia rytmu serca, częstoskurcz, rozszerzenie naczyń krwionośnych i zastój żylny2
- Mięśnie: opadanie powiek, trudności w połykaniu i mówieniu, szybkie (w ciągu 2–3 minut) porażenie mięśni kończyn, karku, mięśni międzyżebrowych i przepony2
Objawy mogą mieć charakter łagodny, umiarkowany lub zagrażający życiu – w zależności od podanej dawki i szybkości wdrożenia leczenia.
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku przedawkowania pankuronium najważniejsze jest szybkie zabezpieczenie dróg oddechowych i zapewnienie kontrolowanego oddechu pacjenta2. Najczęściej wykonuje się intubację i stosuje sztuczną wentylację do czasu powrotu własnego oddechu2. Dodatkowo należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze oraz monitorować funkcje serca2.
Istnieje możliwość odwrócenia działania pankuronium poprzez podanie dożylnie tzw. inhibitorów cholinoesterazy, takich jak edrofonium lub neostygmina, zwykle w połączeniu z atropiną3. Są to substancje, które przyspieszają powrót prawidłowego przewodnictwa nerwowo-mięśniowego i mogą zapobiec poważnym powikłaniom.
Tabela objawów i postępowania przy przedawkowaniu pankuronium
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (opadanie powiek, trudności w mówieniu/połykaniu) | Monitorowanie, obserwacja, wsparcie funkcji życiowych | Tak, zawsze wymagane |
| Umiarkowane (porażenie mięśni kończyn, karku) | Intubacja, kontrolowany oddech, monitorowanie krążenia | Tak, hospitalizacja konieczna |
| Ciężkie (zatrzymanie oddechu, zapaść krążeniowa, zaburzenia rytmu serca) | Intubacja, sztuczna wentylacja, podanie inhibitorów cholinoesterazy z atropiną, intensywna terapia | Bezwzględnie konieczna, leczenie w warunkach intensywnej terapii |
Pankuronium – przedawkowanie to poważne zagrożenie
Przedawkowanie pankuronium stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia ze względu na szybkie i silne działanie na mięśnie oddechowe oraz układ krążenia2. Nawet standardowa dawka, jeśli nie zostanie odpowiednio zabezpieczona przez personel medyczny, może prowadzić do groźnych powikłań. Kluczowe znaczenie ma szybkie rozpoznanie objawów i natychmiastowe wdrożenie leczenia, w tym intubacja i sztuczna wentylacja oraz zastosowanie odpowiednich leków odwracających działanie pankuronium23. Dzięki właściwemu postępowaniu większość pacjentów może wrócić do zdrowia, jednak opóźnienie w leczeniu może prowadzić do poważnych powikłań, a nawet śmierci.
- Pankuronium jest silnym lekiem zwiotczającym mięśnie i jego przedawkowanie wymaga natychmiastowego działania.
- Główne objawy to osłabienie lub zatrzymanie oddechu, zaburzenia rytmu serca i zapaść krążeniowa.
- W leczeniu stosuje się intubację, sztuczną wentylację oraz specjalne leki odwracające działanie pankuronium.
- Każdy przypadek przedawkowania wymaga hospitalizacji i ścisłego nadzoru medycznego.


















