REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania pankuronium

Pankuronium jest dostępne w postaci roztworu do wstrzykiwań, przeznaczonego wyłącznie do podania dożylnego1. Lek stosuje się najczęściej w celu zwiotczenia mięśni poprzecznie prążkowanych podczas znieczulenia ogólnego, intubacji dotchawiczej, u pacjentów podłączonych do respiratora oraz w leczeniu objawów tężca2.

Standardowa dawka dla dorosłych wynosi od 0,04 do 0,1 mg na kilogram masy ciała (mg/kg mc.)3. Optymalną dawką, która najczęściej pozwala na wykonanie intubacji, jest 0,09 mg/kg mc.3. Lek zaczyna działać po około 2–3 minutach, a efekt utrzymuje się zwykle przez 40–60 minut4.

Jeżeli zachodzi potrzeba, można podawać dawki uzupełniające w ilości od 0,01 do 0,06 mg/kg mc., zazwyczaj co 30–40 minut lub w zależności od powrotu funkcji mięśni5. Dawkowanie należy zawsze dostosować indywidualnie do pacjenta, biorąc pod uwagę m.in. rodzaj zabiegu, czas jego trwania oraz ewentualne interakcje z innymi lekami3.

Ważne informacje dotyczące podawania pankuronium:

  • Lek podaje się wyłącznie dożylnie, a dawkowanie ustala lekarz na podstawie indywidualnej reakcji pacjenta3.
  • Przed podaniem właściwej dawki często wykonuje się próbę z niewielką ilością leku (1 mg), aby ocenić wrażliwość pacjenta3.
  • Opadanie powiek po dawce próbnej może świadczyć o nadwrażliwości na lek i konieczności zmniejszenia dawki3.
  • Lek jest przeznaczony do stosowania wyłącznie w warunkach szpitalnych, gdzie możliwe jest monitorowanie pacjenta i kontrola oddechu6.

Dawkowanie pankuronium w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

U dzieci dawkowanie przelicza się na masę ciała, tak jak u dorosłych, czyli wynosi 0,04–0,1 mg/kg mc.5. Maksymalna dawka dla dzieci i młodzieży do 17. roku życia to 0,1 mg/kg mc.5. W przypadku niemowląt, szczególnie w pierwszych miesiącach życia, konieczne jest sprawdzenie indywidualnej wrażliwości na lek. Dawka początkowa wynosi zazwyczaj 0,02–0,04 mg/kg mc., a dawka podtrzymująca 0,015–0,02 mg/kg mc.5. U wcześniaków i noworodków pankuronium jest przeciwwskazane7.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych działanie pankuronium może utrzymywać się dłużej, dlatego często zaleca się stosowanie mniejszych dawek niż u młodszych dorosłych89.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U osób z łagodną i umiarkowaną niewydolnością nerek nie ma konieczności zmniejszania dawki, ale należy pamiętać, że lek może działać dłużej1011. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (GFR < 10 ml/min) należy unikać stosowania pankuronium11.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U osób z niewydolnością wątroby lub ze zwężeniem dróg żółciowych może być konieczne podanie większej dawki początkowej, aby uzyskać odpowiedni efekt. Dawki podtrzymujące można podawać nie częściej niż co 120 minut, ponieważ działanie leku może się wydłużyć11.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

Brak szczegółowych danych dotyczących stosowania pankuronium w okresie ciąży i karmienia piersią w dostępnych źródłach.

Uwaga na szczególne sytuacje kliniczne:

  • U pacjentów z miastenią lub zespołem miastenicznym, a także chorobami nerwowo-mięśniowymi, zaleca się bardzo ostrożne dawkowanie – nawet bardzo małe ilości leku mogą wywołać silne zwiotczenie mięśni10.
  • U osób z rozległymi oparzeniami może być konieczne zwiększenie dawki11.
  • W przypadku zaburzeń elektrolitowych (np. hipokaliemia, hipokalcemia) działanie leku może się wydłużyć lub nasilić11.
  • U pacjentów otyłych dawkowanie na podstawie rzeczywistej masy ciała może prowadzić do przedawkowania, dlatego wymagana jest szczególna ostrożność8.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

U dzieci i młodzieży do 17. roku życia maksymalna jednorazowa dawka wynosi 0,1 mg/kg mc.5. W przypadku przedawkowania pankuronium może dojść do przedłużonej depresji oddechowej, zapaści krążeniowej, trudności w połykaniu i mówieniu, a nawet zatrzymania oddechu. Każda skuteczna dawka może być dawką śmiertelną, jeśli nie ma możliwości prowadzenia kontrolowanego oddechu12.

Tabela dawkowania pankuronium dla poszczególnych grup pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 0,04–0,1 mg/kg mc. dożylnie; zazwyczaj 0,09 mg/kg mc. do intubacji; dawki uzupełniające 0,01–0,06 mg/kg mc. co 30–40 min
Dzieci i młodzież (do 17 lat) 0,04–0,1 mg/kg mc. dożylnie; maksymalnie 0,1 mg/kg mc. jednorazowo
Niemowlęta 0,02–0,04 mg/kg mc. dawka początkowa, 0,015–0,02 mg/kg mc. dawka podtrzymująca
Wcześniaki i noworodki Przeciwwskazane
Osoby starsze Zalecane zmniejszenie dawki; indywidualne dostosowanie
Pacjenci z niewydolnością nerek (łagodna/umiarkowana) Nie wymaga modyfikacji, ale działanie może być wydłużone
Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek (GFR < 10 ml/min) Należy unikać stosowania
Pacjenci z niewydolnością wątroby Może być konieczne zwiększenie dawki początkowej; dawki podtrzymujące co ≥120 min
Kobiety w ciąży/karmiące piersią Brak danych

Pankuronium – dawkowanie wymaga szczególnej ostrożności

Dawkowanie pankuronium jest zawsze ustalane indywidualnie, z uwzględnieniem wielu czynników, takich jak wiek, masa ciała, stan zdrowia oraz obecność innych schorzeń. Szczególną uwagę należy zachować u dzieci, osób starszych, pacjentów z chorobami nerek lub wątroby, a także w przypadku chorób nerwowo-mięśniowych. Przedawkowanie tej substancji może być bardzo niebezpieczne i zawsze wymaga natychmiastowej pomocy medycznej3101112.

Pytania i odpowiedzi

Jak podaje się pankuronium?

Pankuronium podaje się wyłącznie dożylnie w postaci roztworu do wstrzykiwań.1

Jaką dawkę pankuronium stosuje się u dorosłych?

Standardowa dawka to 0,04–0,1 mg/kg mc., zwykle 0,09 mg/kg mc. do intubacji.2

Czy pankuronium można stosować u niemowląt?

Tak, z indywidualnym dostosowaniem dawki (0,02–0,04 mg/kg mc. początkowo), ale przeciwwskazane u noworodków i wcześniaków.34

Czy pankuronium można stosować u pacjentów z niewydolnością nerek?

W łagodnej i umiarkowanej niewydolności nerek nie trzeba zmieniać dawki, ale lek działa dłużej. W ciężkiej niewydolności nerek należy unikać stosowania.5

REKLAMA