Oksykodon – działania niepożądane: co warto wiedzieć?
Oksykodon to substancja czynna z grupy opioidów, stosowana w leczeniu silnego bólu, którego nie można złagodzić innymi lekami przeciwbólowymi12. Choć lek ten jest bardzo skuteczny, jak każdy opioid może wywoływać działania niepożądane. Najczęściej są one łagodne i dotyczą układu pokarmowego lub nerwowego, ale u niektórych pacjentów mogą być poważniejsze, szczególnie przy wyższych dawkach lub dłuższym stosowaniu3. Ryzyko i rodzaj działań niepożądanych zależy także od drogi podania (np. tabletki, roztwory do wstrzykiwań), dawki oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, stan zdrowia, choroby współistniejące czy przyjmowanie innych leków24.
Działania niepożądane mogą wystąpić u każdego, ale nie muszą pojawić się u wszystkich osób przyjmujących oksykodon3. Zawsze należy rozważyć korzyści z leczenia oraz potencjalne ryzyko, jakie niesie za sobą stosowanie tej substancji czynnej5.
Częstość występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane oksykodonu zostały sklasyfikowane według częstości ich występowania, co pomaga ocenić, jak duże jest prawdopodobieństwo ich pojawienia się podczas terapii. Oto kategorie:
- Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów
- Często: u 1 na 100 do 1 na 10 pacjentów
- Niezbyt często: u 1 na 1000 do 1 na 100 pacjentów
- Rzadko: u 1 na 10 000 do 1 na 1000 pacjentów
- Bardzo rzadko: rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentów
- Częstość nieznana: brak danych, by określić częstość
Bardzo częste działania niepożądane
- Zaparcia – to najczęstszy skutek uboczny, często wymaga stosowania środków przeczyszczających12
- Nudności – szczególnie na początku leczenia, mogą ustąpić po kilku dniach3
- Wymioty1
- Senność i uspokojenie – mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę maszyn3
- Zawroty głowy8
- Ból głowy6
- Świąd skóry9
Częste działania niepożądane
- Zmniejszenie apetytu (czasem nawet utrata apetytu)1
- Ból brzucha, biegunka, suchość w jamie ustnej, czkawka, niestrawność12
- Lęk, splątanie, depresja, niepokój, nerwowość, bezsenność1
- Drżenie mięśniowe, letarg6
- Duszność6
- Reakcje skórne, wysypka, nadmierne pocenie się9
- Bolesne oddawanie moczu, nagłe parcie na pęcherz6
- Osłabienie, zmęczenie10
Niezbyt częste działania niepożądane
- Pobudzenie, euforia, zaburzenia percepcji (np. omamy, derealizacja)6
- Napady drgawkowe – szczególnie u osób z padaczką lub predyspozycjami do drgawek6
- Niepamięć, zaburzenia koncentracji, migrena6
- Zwężenie źrenic, zaburzenia widzenia6
- Rozszerzenie naczyń, niedociśnienie, hipotonia ortostatyczna6
- Depresja oddechowa – może być poważna, zwłaszcza u osób starszych i osłabionych1
- Owrzodzenie jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, dysfagia, wzdęcia6
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych6
- Suchość skóry9
- Zatrzymanie moczu6
- Zaburzenia erekcji, hipogonadyzm6
- Dreszcze, zespół odstawienny, obrzęk, obrzęk obwodowy, pragnienie10
- Przypadkowe urazy10
- Działania niepożądane oksykodonu mogą pojawić się zarówno na początku leczenia, jak i po dłuższym stosowaniu. U części pacjentów objawy takie jak nudności czy senność ustępują po kilku dniach, ale inne, jak zaparcia, mogą utrzymywać się przez cały czas stosowania leku.
- Niektóre działania niepożądane, np. depresja oddechowa, są szczególnie niebezpieczne dla osób starszych, osłabionych lub z chorobami układu oddechowego1.
- Możliwe są także objawy odstawienne po nagłym przerwaniu terapii, dlatego leku nie należy odstawiać gwałtownie.
- Ryzyko i nasilenie działań niepożądanych mogą wzrosnąć przy jednoczesnym stosowaniu innych leków działających na ośrodkowy układ nerwowy.
Rzadkie, bardzo rzadkie i o nieznanej częstości działania niepożądane
- Opryszczka zwykła3
- Uogólnione powiększenie węzłów chłonnych3
- Pokrzywka, zwiększona wrażliwość na światło3
- Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego3
- Próchnica zębów6
- Cholestaza, kolka żółciowa, dysfunkcja zwieracza Oddiego6
- Brak miesiączki (zanik miesiączki)6
- Noworodkowy zespół odstawienny – dotyczy dzieci matek przyjmujących oksykodon w czasie ciąży10
- Ośrodkowy bezdech senny – zaburzenie oddychania podczas snu6
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Każde podejrzewane działanie niepożądane, które pojawi się w trakcie stosowania oksykodonu, powinno być zgłoszone do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub do producenta leku. Zgłoszenia pomagają w ciągłym monitorowaniu bezpieczeństwa stosowania oksykodonu i innych leków111213.
Tabela podsumowująca działania niepożądane oksykodonu
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Układ nerwowy | Senność, zawroty głowy, ból głowy | Drżenie, letarg, uspokojenie | Amnezja, drgawki, hipertonia, zaburzenia mowy, parestezje | – | – | Hiperalgezja (nadmierne odczuwanie bólu) |
| Układ pokarmowy | Zaparcia, nudności, wymioty | Ból brzucha, biegunka, suchość w ustach, niestrawność | Dysfagia, wzdęcia, odbijanie, niedrożność jelit | Smoliste stolce, zaburzenia zębów | – | Próchnica zębów |
| Skóra i tkanka podskórna | Świąd | Wysypka, potliwość | Suchość skóry, złuszczające zapalenie skóry | Pokrzywka | – | Zwiększona wrażliwość na światło |
| Układ oddechowy | – | Duszność, skurcz oskrzeli, osłabienie odruchu kaszlowego | Depresja oddechowa, czkawka | – | – | Ośrodkowy bezdech senny |
| Układ krążenia | – | – | Rozszerzenie naczyń, zaczerwienienie twarzy | Niedociśnienie, hipotensja ortostatyczna | – | – |
| Psychiczne | – | Lęk, splątanie, depresja, bezsenność, nerwowość | Pobudzenie, euforia, omamy, uzależnienie | – | – | Agresja |
| Wątroba i drogi żółciowe | – | – | Zwiększenie enzymów wątrobowych, kolka żółciowa | – | – | Cholestaza, dysfunkcja zwieracza Oddiego |
| Nerki i drogi moczowe | – | – | Zatrzymanie moczu, skurcz moczowodów | – | – | – |
| Układ rozrodczy | – | – | Zaburzenia erekcji, hipogonadyzm | – | – | Brak miesiączki |
| Ogólne | – | Osłabienie, zmęczenie | Zespół odstawienny, złe samopoczucie, obrzęk | – | – | Zespół odstawienny noworodka |
Oksykodon – bezpieczeństwo i skutki uboczne pod kontrolą
Oksykodon jest skutecznym lekiem przeciwbólowym, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem pojawienia się działań niepożądanych. Najczęściej są to objawy ze strony przewodu pokarmowego i układu nerwowego, jak nudności, zaparcia czy senność. Niektóre skutki uboczne, zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu, mogą być poważne i wymagają pilnej reakcji, szczególnie depresja oddechowa, uzależnienie lub objawy odstawienne. Profil działań niepożądanych jest podobny niezależnie od postaci i drogi podania, jednak niektóre objawy mogą być bardziej nasilone u osób starszych, osłabionych czy przyjmujących inne leki. Kluczowe jest świadome obserwowanie swojego organizmu podczas terapii i zgłaszanie każdego niepokojącego objawu. Tylko wtedy leczenie oksykodonem może być bezpieczne i skuteczne127.


















