REKLAMA

Stosowanie oksaliplatyny w ciąży i podczas karmienia piersią – dlaczego wymaga szczególnej uwagi?

Przyjmowanie leków przez kobiety w ciąży oraz matki karmiące piersią zawsze powinno odbywać się ze szczególną ostrożnością. Wiele substancji czynnych może przenikać przez łożysko lub do mleka matki, wpływając na rozwijający się płód lub niemowlę. Dlatego decyzja o zastosowaniu leków w tym okresie powinna być dokładnie przemyślana i oparta na ocenie korzyści oraz potencjalnych zagrożeń123.

Bezpieczeństwo stosowania oksaliplatyny w ciąży

Oksaliplatyna, należąca do grupy leków przeciwnowotworowych, nie powinna być stosowana w okresie ciąży, jeśli nie jest to absolutnie konieczne. W dostępnych źródłach nie ma danych potwierdzających bezpieczeństwo jej stosowania u kobiet ciężarnych. Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały, że oksaliplatyna może mieć toksyczny wpływ na rozwijające się potomstwo, co sugeruje ryzyko dla płodu123.

W związku z tym nie zaleca się przyjmowania oksaliplatyny przez kobiety w ciąży ani przez kobiety w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznych metod antykoncepcji. Wyjątkiem są sytuacje, w których lekarz po dokładnej analizie uzna, że korzyści z leczenia przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. W takim przypadku pacjentka powinna być poinformowana o możliwych zagrożeniach i wyrazić świadomą zgodę na terapię123.

Dodatkowo kobiety leczone oksaliplatyną powinny stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres terapii, a także po jej zakończeniu – przez 4 miesiące według jednego źródła lub nawet przez 15 miesięcy według innych informacji zawartych w dokumentacji różnych postaci leku123.

Ważne:

  • Oksaliplatyna nie powinna być stosowana w okresie ciąży, jeśli nie jest to absolutnie konieczne123.
  • Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na rozwijające się potomstwo123.
  • Kobiety w wieku rozrodczym leczone oksaliplatyną muszą stosować skuteczną antykoncepcję nawet przez ponad rok po zakończeniu terapii23.
  • Decyzja o leczeniu oksaliplatyną w ciąży powinna być podejmowana wyłącznie przez lekarza po indywidualnej ocenie sytuacji123.

Stosowanie oksaliplatyny podczas karmienia piersią

Nie przeprowadzono badań dotyczących przenikania oksaliplatyny do mleka matki. Z tego względu, a także ze względu na potencjalne zagrożenie dla dziecka, karmienie piersią w trakcie leczenia oksaliplatyną jest przeciwwskazane. W dokumentacji wszystkich postaci leku jasno wskazano, że kobiety przyjmujące oksaliplatynę nie powinny karmić piersią456.

Przeciwwskazanie to dotyczy wszystkich postaci oksaliplatyny, niezależnie od dawki czy sposobu podania. Nie ma również zaleceń dotyczących czasu, po którym można powrócić do karmienia piersią – decyzję w tej sprawie należy zawsze skonsultować z lekarzem456.

Wpływ oksaliplatyny na płodność

Oksaliplatyna może negatywnie wpływać na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Ze względu na jej możliwe działanie genotoksyczne, zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji nie tylko w trakcie leczenia, ale także przez dłuższy czas po jego zakończeniu – u kobiet nawet do 15 miesięcy, a u mężczyzn do 12 miesięcy po zakończeniu terapii27. U mężczyzn planujących potomstwo po zakończeniu leczenia oksaliplatyną, zaleca się rozważenie przechowywania nasienia, ponieważ lek ten może mieć nieodwracalny wpływ na płodność8.

Warto wiedzieć:

  • Podczas leczenia oksaliplatyną karmienie piersią jest zawsze przeciwwskazane456.
  • Nie wiadomo, czy oksaliplatyna przenika do mleka matki, ale ryzyko dla dziecka jest zbyt duże, by podejmować takie ryzyko456.
  • Oksaliplatyna może prowadzić do czasowej lub trwałej bezpłodności83.
  • Zalecane jest zabezpieczenie przed ciążą przez dłuższy czas po zakończeniu leczenia – u kobiet nawet przez 15 miesięcy27.

Podsumowanie: Oksaliplatyna – przeciwwskazania i zalecenia dla kobiet w ciąży i karmiących piersią

Podczas stosowania oksaliplatyny u kobiet w ciąży lub karmiących piersią należy wykazać się szczególną ostrożnością. Brak jest wystarczających danych na temat bezpieczeństwa jej stosowania w tych okresach, a badania na zwierzętach wskazują na ryzyko dla płodu. Karmienie piersią podczas terapii oksaliplatyną jest bezwzględnie przeciwwskazane. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni powinni pamiętać o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji w trakcie leczenia i przez dłuższy czas po jego zakończeniu. Ostateczna decyzja o leczeniu zawsze powinna być podejmowana indywidualnie, po rozmowie z lekarzem.

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża Nie zaleca się Wyjątki tylko w sytuacjach, gdy korzyści dla matki przeważają nad ryzykiem dla płodu; konieczna antykoncepcja przez 4-15 miesięcy po zakończeniu leczenia123.
Karmienie piersią Nie Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia oksaliplatyną456.

Pytania i odpowiedzi

Czy oksaliplatynę można stosować w ciąży?

Nie zaleca się stosowania oksaliplatyny w ciąży, chyba że korzyści dla matki przeważają nad ryzykiem dla płodu. Decyzję podejmuje lekarz po indywidualnej ocenie sytuacji.123

Czy podczas leczenia oksaliplatyną można karmić piersią?

Karmienie piersią podczas terapii oksaliplatyną jest przeciwwskazane.456

Jak długo należy stosować antykoncepcję po zakończeniu leczenia oksaliplatyną?

Kobiety powinny stosować antykoncepcję przez 4 do 15 miesięcy, a mężczyźni przez 6 do 12 miesięcy po zakończeniu terapii.127

Czy oksaliplatyna wpływa na płodność?

Tak, oksaliplatyna może powodować czasową lub trwałą bezpłodność u kobiet i mężczyzn.83

REKLAMA