Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneWprowadzenie do działań niepożądanych nimesulidu
Nimesulid, znany także jako Nimesulidum, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ), stosowanym w leczeniu bólu i stanów zapalnych. Jak każdy lek, nimesulid może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią123. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, ale możliwe są również reakcje skórne, zaburzenia czynności wątroby czy objawy ogólnoustrojowe3.
Występowanie i nasilenie działań niepożądanych zależy od drogi podania (tabletki, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej, żel do stosowania miejscowego), dawki, długości stosowania oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek czy obecność innych chorób124. Działania niepożądane są istotnym aspektem terapii – zawsze należy rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko związane ze stosowaniem leku4.
Działania niepożądane w zależności od drogi podania
Nimesulid występuje w różnych postaciach, takich jak tabletki, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej oraz żel do stosowania miejscowego. Profil działań niepożądanych może różnić się w zależności od formy leku125:
- Tabletki i granulat doustny: najczęściej powodują objawy ze strony przewodu pokarmowego, wątroby, skóry, a także układu nerwowego czy nerek3.
- Żel do stosowania miejscowego: głównie wywołuje miejscowe reakcje skórne, takie jak świąd czy rumień5.
Działania niepożądane występujące bardzo często, często i niezbyt często
Bardzo często (więcej niż 1 na 10 pacjentów)
- Brak działań niepożądanych o tej częstotliwości dla nimesulidu w dostępnych źródłach3.
Często (więcej niż 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów)
- Biegunka – częste oddawanie luźnych stolców3.
- Nudności – uczucie mdłości, chęć wymiotowania3.
- Wymioty3.
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych – może wskazywać na zaburzenia pracy wątroby, często nie daje wyraźnych objawów, ale wykrywane jest w badaniach laboratoryjnych3.
Niezbyt często (więcej niż 1 na 1 000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów)
- Zawroty głowy3.
- Nadciśnienie tętnicze – podwyższone ciśnienie krwi3.
- Duszność – trudności w oddychaniu3.
- Zaparcia3.
- Wzdęcia z oddawaniem gazów3.
- Zapalenie błony śluzowej żołądka3.
- Krwawienie z przewodu pokarmowego3.
- Owrzodzenie i perforacja żołądka lub dwunastnicy – może prowadzić do groźnych powikłań3.
- Świąd – uporczywe swędzenie skóry3.
- Wysypka3.
- Zwiększona potliwość3.
- Obrzęki – zatrzymanie wody w organizmie, najczęściej w okolicach stóp, kostek lub rąk3.
Działania niepożądane występujące rzadko i bardzo rzadko
Rzadko (więcej niż 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1 000 pacjentów)
- Niedokrwistość – zmniejszenie liczby czerwonych krwinek, objawiające się osłabieniem, bladością skóry3.
- Nadwrażliwość – reakcje alergiczne, np. wysypka, świąd, obrzęk3.
- Hiperkaliemia – podwyższenie poziomu potasu we krwi, co może wpływać na pracę serca3.
- Lęk, niepokój, koszmary senne3.
- Zamazane widzenie3.
- Tachykardia – przyspieszona akcja serca3.
- Krwawienia, zmiany ciśnienia tętniczego, uderzenia gorąca3.
- Bolesne oddawanie moczu, krwiomocz, zatrzymanie moczu3.
- Złe samopoczucie, osłabienie3.
- Rumień, zapalenie skóry3.
Bardzo rzadko (mniej niż 1 na 10 000 pacjentów lub pojedyncze przypadki)
- Ciężkie reakcje alergiczne (anafilaksja)3.
- Encefalopatia (zespół Reye’a) – rzadkie, poważne zaburzenie pracy mózgu, zwykle u dzieci3.
- Bóle głowy, senność3.
- Astma, skurcz oskrzeli3.
- Zapalenie wątroby, piorunujące zapalenie wątroby (w tym przypadki śmiertelne), żółtaczka, cholestaza3.
- Pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy3.
- Rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka – ciężkie reakcje skórne, mogące zagrażać życiu3.
- Niewydolność nerek, skąpomocz, śródmiąższowe zapalenie nerek3.
- Nadmierne obniżenie temperatury ciała3.
Działania niepożądane o nieznanej częstotliwości
- Rumień trwały – przewlekła zmiana skórna, która może utrzymywać się przez dłuższy czas3.
Działania niepożądane po zastosowaniu żelu z nimesulidem
- Świąd (swędzenie skóry w miejscu aplikacji żelu) – często5.
- Rumień (zaczerwienienie skóry) – często5.
- Długotrwałe stosowanie lub stosowanie dużych dawek nimesulidu zwiększa ryzyko powikłań, takich jak choroba wrzodowa, perforacje przewodu pokarmowego, krwawienia czy poważne uszkodzenia wątroby13.
- Nimesulid może powodować poważne reakcje alergiczne, nawet jeśli wcześniej nie występowały uczulenia na leki3.
- Stosowanie nimesulidu wiąże się także z ryzykiem zwiększenia ciśnienia tętniczego i obrzęków3.
- Reakcje skórne po żelu nimesulidowym są zwykle łagodne i ograniczają się do miejsca podania5.
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Każde podejrzenie wystąpienia działania niepożądanego po zastosowaniu nimesulidu powinno być zgłoszone do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub bezpośrednio do producenta leku. Dzięki temu możliwe jest stałe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania nimesulidu i innych leków6789.
Tabela podsumowująca działania niepożądane nimesulidu
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Układ pokarmowy | – | Biegunka, nudności, wymioty | Zaparcia, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, krwawienie z przewodu pokarmowego, owrzodzenie i perforacja żołądka/dwunastnicy | – | Bóle brzucha, niestrawność, zapalenie jamy ustnej, smoliste stolce | – |
| Wątroba i drogi żółciowe | – | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | – | – | Zapalenie wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, żółtaczka, cholestaza | – |
| Skóra i tkanka podskórna | – | – | Świąd, wysypka, zwiększona potliwość | Rumień, zapalenie skóry | Pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka | Rumień trwały |
| Układ nerwowy | – | – | Zawroty głowy | – | Bóle głowy, senność, encefalopatia (zespół Reye’a) | – |
| Nerki i drogi moczowe | – | – | – | Bolesne oddawanie moczu, krwiomocz, zatrzymanie moczu | Niewydolność nerek, skąpomocz, śródmiąższowe zapalenie nerek | – |
| Układ sercowo-naczyniowy | – | – | Nadciśnienie tętnicze | Tachykardia, krwawienia, zmiany ciśnienia tętniczego, uderzenia gorąca | – | – |
| Układ oddechowy | – | – | Duszność | – | Astma, skurcz oskrzeli | – |
| Układ krwiotwórczy | – | – | – | Niedokrwistość, eozynofilia | Małopłytkowość, pancytopenia, plamica | – |
| Reakcje ogólne | – | – | Obrzęki | Złe samopoczucie, osłabienie | Nadmierne obniżenie temperatury ciała | – |
| Żel do stosowania miejscowego | – | Świąd, rumień | – | – | – | – |
Nimesulid – profil działań niepożądanych w codziennej praktyce
Nimesulid, niezależnie od postaci i drogi podania, może powodować zarówno łagodne, jak i poważne działania niepożądane. Najczęściej dotyczą one przewodu pokarmowego, ale nie można wykluczyć ciężkich powikłań, takich jak uszkodzenie wątroby, reakcje skórne czy zaburzenia pracy nerek. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych oraz podczas długotrwałego stosowania lub przyjmowania dużych dawek leku. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów zawsze należy rozważyć przerwanie leczenia i skonsultować się z lekarzem4.