Netarsudil, bimatoprost i latanoprost to leki stosowane w leczeniu jaskry oraz nadciśnienia ocznego. Porównanie ich działania, wskazań i bezpieczeństwa.

Porównywane substancje czynne i ich podstawowa charakterystyka

W tej analizie porównamy trzy substancje czynne: netarsudil, bimatoprost oraz latanoprost. Wszystkie są stosowane w okulistyce, przede wszystkim w leczeniu jaskry otwartego kąta oraz nadciśnienia ocznego123. Netarsudil należy do grupy inhibitorów kinazy Rho, natomiast bimatoprost i latanoprost to analogi prostaglandyn, choć bimatoprost jest określany jako prostamid45.

  • Wszystkie substancje są dostępne w postaci kropli do oczu i podaje się je miejscowo678.
  • Ich głównym zadaniem jest obniżenie podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego, co pomaga zapobiegać uszkodzeniu nerwu wzrokowego123.
  • Bimatoprost i latanoprost są szeroko stosowane jako leki pierwszego wyboru w leczeniu jaskry23.
  • Netarsudil bywa stosowany samodzielnie lub w skojarzeniu z latanoprostem, szczególnie gdy monoterapia nie jest wystarczająco skuteczna1.

Wskazania do stosowania – podobieństwa i różnice

Wszystkie trzy substancje są stosowane głównie w celu obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego u dorosłych z jaskrą otwartego kąta i nadciśnieniem ocznym123. Jednakże istnieją pewne różnice w zakresie wskazań:

  • Netarsudil jest zalecany szczególnie wtedy, gdy stosowanie prostaglandyn lub samego netarsudilu nie daje wystarczającego efektu i często łączy się go z latanoprostem1.
  • Bimatoprost stosuje się zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z beta-blokerami, gdy potrzebny jest dodatkowy efekt obniżający ciśnienie2.
  • Latanoprost może być stosowany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci i młodzieży, również w przypadku jaskry dziecięcej39.

Warto zaznaczyć, że żaden z tych leków nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci poniżej 18 roku życia, z wyjątkiem latanoprostu, który ma udokumentowane zastosowanie w tej grupie wiekowej310.

Ważne: Latanoprost jako jedyny z porównywanych leków posiada badania potwierdzające skuteczność i bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży z jaskrą oraz nadciśnieniem ocznym. Bimatoprost i netarsudil nie są zalecane dla tej grupy wiekowej, ponieważ brak jest danych potwierdzających ich bezpieczeństwo oraz skuteczność w tej populacji310.

Mechanizm działania i wpływ na organizm

Chociaż celem wszystkich tych leków jest obniżenie ciśnienia w oku, różnią się one mechanizmem działania:

  • Netarsudil działa jako inhibitor kinazy Rho, zwiększając odpływ cieczy wodnistej przez siateczkę beleczkowatą oraz zmniejszając ciśnienie żylne w nadtwardówce4.
  • Bimatoprost i latanoprost zwiększają odpływ cieczy wodnistej głównie drogą naczyniówkowo-twardówkową, choć bimatoprost dodatkowo zwiększa odpływ przez siateczkę beleczkowatą511.
  • Bimatoprost jest syntetycznym prostamidem, a latanoprost analogiem prostaglandyny F2α, co oznacza, że oddziałują na nieco inne receptory w oku511.

W badaniach klinicznych wykazano, że połączenie netarsudilu z latanoprostem może być skuteczniejsze w obniżaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego niż monoterapia, a skuteczność takiego połączenia jest porównywalna z połączeniem bimatoprostu i tymololu12.

Farmakokinetyka – co się dzieje z lekiem w organizmie?

  • Netarsudil praktycznie nie jest wykrywany we krwi po podaniu do oka, co ogranicza działania ogólnoustrojowe13.
  • Bimatoprost i latanoprost są dobrze wchłaniane przez rogówkę, osiągając maksymalne stężenie w cieczy wodnistej w ciągu około 2 godzin po podaniu1415.
  • Leki te są szybko metabolizowane, głównie w wątrobie, a ich metabolity są wydalane z moczem1415.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – co różni leki?

Wszystkie omawiane substancje są przeciwwskazane w przypadku nadwrażliwości na składniki leku161718. Jednak istnieją różnice dotyczące szczególnych środków ostrożności:

  • Latanoprost i bimatoprost mogą powodować trwałą zmianę koloru tęczówki, zwłaszcza u osób z mieszanym kolorem oczu. Zmiana ta nie jest groźna, ale może być trwała1920.
  • Stosowanie latanoprostu, bimatoprostu i netarsudilu może powodować zmiany w obrębie rzęs, takie jak wydłużenie, pogrubienie lub zwiększenie liczby rzęs212022.
  • Wszystkie leki należy stosować ostrożnie u pacjentów z chorobami rogówki, zespołem suchego oka lub w przypadku długotrwałego stosowania soczewek kontaktowych, ponieważ mogą wywoływać podrażnienia2324.
  • Bimatoprost i latanoprost mogą być stosowane ostrożnie u osób z historią opryszczkowego zapalenia rogówki lub ryzykiem obrzęku plamki, natomiast dla netarsudilu nie opisano takich ograniczeń222025.

Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów

W przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią, wszystkie omawiane leki powinny być stosowane jedynie wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne. Brak jest wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo ich stosowania w tych grupach262728. Podobnie, nie zaleca się ich rutynowego stosowania u dzieci (z wyjątkiem latanoprostu)310.

  • Netarsudil nie ma ustalonego bezpieczeństwa stosowania u dzieci i młodzieży6.
  • Bimatoprost nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 18 roku życia7.
  • Latanoprost jest jedynym lekiem z tej grupy, który można stosować u dzieci i młodzieży, w tym u pacjentów z jaskrą wieku dziecięcego39.

W przypadku osób prowadzących pojazdy, wszystkie te leki mogą czasowo zaburzać ostrość widzenia po zakropleniu, dlatego zaleca się odczekanie do momentu powrotu wyraźnego widzenia przed rozpoczęciem jazdy293031.

Ważne: U pacjentów z chorobami nerek lub wątroby bimatoprost i netarsudil powinny być stosowane ostrożnie, ponieważ nie przeprowadzono odpowiednich badań w tych grupach. Latanoprost, mimo że jest lepiej przebadany, również wymaga ostrożności u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności tych narządów76.

Porównanie wybranych właściwości w tabeli

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Netarsudil Jaskra otwartego kąta, nadciśnienie oczne (samodzielnie lub w połączeniu z latanoprostem) Nie zaleca się Nie zaleca się Zachować ostrożność w razie zaburzenia widzenia
Bimatoprost Jaskra otwartego kąta, nadciśnienie oczne Nie zaleca się Nie zaleca się Zachować ostrożność w razie zaburzenia widzenia
Latanoprost Jaskra otwartego kąta, nadciśnienie oczne, jaskra dziecięca Można stosować Nie zaleca się Zachować ostrożność w razie zaburzenia widzenia

Netarsudil, bimatoprost i latanoprost – podobieństwa i różnice w leczeniu jaskry

Netarsudil, bimatoprost i latanoprost mają wspólny cel terapeutyczny – obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, co zapobiega uszkodzeniu nerwu wzrokowego i rozwojowi jaskry123. Różnią się jednak mechanizmem działania, profilem bezpieczeństwa oraz możliwościami stosowania u dzieci i osób z chorobami współistniejącymi. Wybór konkretnej substancji zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta, wieku oraz innych czynników zdrowotnych. Latanoprost jako jedyny może być stosowany u dzieci, natomiast netarsudil i bimatoprost są przeznaczone wyłącznie dla dorosłych. Wszystkie leki powinny być stosowane zgodnie z zaleceniami lekarza, a w przypadku wystąpienia nietypowych objawów należy niezwłocznie skonsultować się ze specjalistą.

Pytania i odpowiedzi

Czy netarsudil, bimatoprost i latanoprost są stosowane w tych samych chorobach?

Tak, wszystkie są stosowane w leczeniu jaskry otwartego kąta i nadciśnienia ocznego u dorosłych123.

Który lek można stosować u dzieci z jaskrą?

Tylko latanoprost jest zarejestrowany do stosowania u dzieci i młodzieży34.

Jakie są główne różnice w mechanizmie działania tych leków?

Netarsudil działa przez zwiększenie odpływu przez siateczkę beleczkowatą, a bimatoprost i latanoprost głównie przez odpływ naczyniówkowo-twardówkowy567.

Czy leki te mogą zmieniać kolor oczu?

Tak, bimatoprost i latanoprost mogą powodować trwałą zmianę barwy tęczówki, szczególnie u osób z mieszanym kolorem oczu89.

Czy można prowadzić samochód po podaniu tych leków?

Zaleca się poczekać na ustąpienie ewentualnego zamglenia widzenia po zakropleniu przed prowadzeniem pojazdu101112.