Miwakurium, atrakurium i cisatrakurium to leki zwiotczające mięśnie o różnych właściwościach, wskazaniach i bezpieczeństwie stosowania u dzieci, kobiet w ciąży oraz osób z zaburzeniami pracy wątroby i nerek.

Porównywane substancje czynne – podobieństwa i główne cechy

W tej analizie porównujemy trzy leki stosowane do zwiotczania mięśni podczas znieczulenia ogólnego: miwakurium, atrakurium oraz cisatrakurium. Wszystkie te substancje należą do grupy tzw. niedepolaryzujących środków zwiotczających mięśnie, czyli leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe w sposób konkurencyjny, bez wywoływania depolaryzacji mięśni123. Działają przez blokowanie receptorów acetylocholiny na płytce motorycznej, co uniemożliwia przekazywanie sygnału nerwowego do mięśni i powoduje ich zwiotczenie13.

  • Wszystkie są podawane dożylnie i służą jako wsparcie znieczulenia ogólnego, ułatwiając intubację oraz mechaniczne wentylowanie pacjenta456.
  • Stosuje się je u dorosłych i dzieci, choć zakres wiekowy oraz zalecenia mogą się różnić w zależności od substancji478.
  • Wszystkie trzy leki są skuteczne podczas zabiegów chirurgicznych oraz w oddziałach intensywnej terapii do podtrzymywania zwiotczenia mięśni56.

Kiedy stosuje się miwakurium, atrakurium i cisatrakurium?

Wskazania do stosowania tych leków są zbliżone, ale istnieją różnice wynikające z długości działania i profilu bezpieczeństwa:

  • Miwakurium – stosowane głównie do krótkotrwałego zwiotczenia mięśni podczas operacji, intubacji i wentylacji mechanicznej u dorosłych, dzieci i niemowląt od 2. miesiąca życia4.
  • Atrakurium – wykorzystywane zarówno w krótkich, jak i dłuższych zabiegach chirurgicznych, intubacji oraz w oddziałach intensywnej terapii. Może być stosowane u dzieci od 1. miesiąca życia i dorosłych57.
  • Cisatrakurium – podobnie jak atrakurium, nadaje się do dłuższych zabiegów, intubacji oraz wentylacji mechanicznej, a także do długotrwałego stosowania w oddziałach intensywnej terapii u dorosłych i dzieci od 1. miesiąca życia69.

Wszystkie trzy leki nie są zalecane do stosowania u noworodków poniżej 1. miesiąca życia (miwakurium – poniżej 2 miesięcy), z powodu braku wystarczających badań dotyczących bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej10711.

Ważne: Wybór odpowiedniego leku zależy od stanu zdrowia pacjenta, długości trwania zabiegu oraz indywidualnych reakcji na dany środek. Dla dzieci i osób w podeszłym wieku lekarz może zmienić dawkowanie, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność działania leku12711.

Mechanizm działania i różnice farmakokinetyczne

Wszystkie trzy substancje działają poprzez blokowanie receptorów acetylocholiny na płytce motorycznej, prowadząc do konkurencyjnego, odwracalnego zwiotczenia mięśni szkieletowych123. Jednak różnią się między sobą czasem działania i sposobem usuwania z organizmu:

  • Miwakurium – działa krótko (zazwyczaj 10–20 minut w zależności od dawki), a jego metabolizm odbywa się głównie dzięki enzymowi cholinoesterazie osoczowej. U osób z zaburzoną aktywnością tego enzymu działanie miwakurium może się znacznie wydłużyć1314.
  • Atrakurium – ma średni czas działania (15–35 minut). Jest rozkładane głównie w procesie chemicznym zwanym eliminacją Hofmanna, który nie zależy od pracy nerek ani wątroby. Atrakurium może być stosowane u pacjentów z niewydolnością tych narządów15.
  • Cisatrakurium – również działa średnio długo i jest metabolizowane głównie przez eliminację Hofmanna, podobnie jak atrakurium. Dzięki temu jego czas działania jest stabilny, nawet u pacjentów z zaburzeniami pracy nerek i wątroby1617.

Miwakurium różni się od pozostałych także tym, że jest metabolizowane szybciej, co sprawia, że może być wybierane do krótkich procedur medycznych. Atrakurium i cisatrakurium, dzięki eliminacji Hofmanna, są bezpieczniejsze u osób z niewydolnością nerek i wątroby, podczas gdy miwakurium wymaga szczególnej ostrożności w tych grupach.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – podobieństwa i różnice

Wszystkie trzy leki mają kilka wspólnych przeciwwskazań:

  • Nadwrażliwość na dany lek lub substancje pomocnicze181920.
  • U osób z miastenią (chorobą osłabiającą mięśnie) oraz innymi zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności, a dawki powinny być mniejsze212223.
  • Nie należy stosować u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością krzyżową na inne leki zwiotczające mięśnie, gdyż możliwa jest reakcja alergiczna242526.

Jednak istnieją także różnice:

  • Miwakurium jest przeciwwskazane u osób z bardzo niską aktywnością cholinoesterazy osoczowej (np. z rzadkimi zaburzeniami genetycznymi), ponieważ może to spowodować długotrwałe zwiotczenie mięśni18.
  • Atrakurium i cisatrakurium nie mają tego przeciwwskazania, bo nie są zależne od aktywności tego enzymu1516.
  • Wszystkie mogą wywołać reakcje alergiczne, w tym rzadko reakcje anafilaktyczne, jednak ryzyko jest podobne dla całej grupy leków zwiotczających mięśnie272829.

W przypadku nadwrażliwości na miwakurium, nie należy go stosować, podobnie jak innych leków z tej grupy. Atrakurium i cisatrakurium nie powinny być używane u osób uczulonych na atrakurium, cisatrakurium lub kwas benzenosulfonowy.

Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów

Porównując bezpieczeństwo stosowania tych leków u dzieci, kobiet w ciąży, kierowców oraz osób z chorobami nerek i wątroby, można zauważyć następujące różnice:

  • Dzieci: Miwakurium, atrakurium i cisatrakurium można stosować u dzieci od 2. (miwakurium) lub 1. (atrakurium, cisatrakurium) miesiąca życia. Żaden z nich nie jest zalecany u noworodków poniżej tych granic wiekowych10711.
  • Kobiety w ciąży: Miwakurium i atrakurium mogą być stosowane w ciąży tylko wtedy, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu. Cisatrakurium nie jest zalecany w ciąży z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa30313233.
  • Karmienie piersią: Nie wiadomo, czy którykolwiek z tych leków przenika do mleka matki. Zaleca się ostrożność, a w przypadku cisatrakurium i atrakurium, przerwę w karmieniu przez kilka godzin po podaniu leku30313233.
  • Kierowcy: Wszystkie leki są podawane wyłącznie w warunkach szpitalnych, podczas znieczulenia ogólnego, więc nie mają bezpośredniego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów. Jednak po zabiegu obowiązują standardowe zalecenia związane ze znieczuleniem ogólnym34353637.
  • Osoby z chorobami nerek i wątroby: Miwakurium wymaga ostrożności, gdyż jego działanie może być wydłużone przy niewydolności tych narządów. Atrakurium i cisatrakurium są bezpieczniejsze, bo ich metabolizm nie zależy od pracy nerek i wątroby1438153940.
Ważne: U osób z niewydolnością nerek lub wątroby atrakurium i cisatrakurium mogą być bezpieczniejszym wyborem niż miwakurium, ponieważ są rozkładane głównie niezależnie od pracy tych narządów. Miwakurium wymaga dostosowania dawki i monitorowania czasu działania, gdyż jego efekt może być przedłużony144115.

Podsumowanie: różnice i podobieństwa w praktyce klinicznej

Miwakurium, atrakurium i cisatrakurium to leki o zbliżonym mechanizmie działania, ale różniące się długością działania, sposobem metabolizowania i zastosowaniem w szczególnych grupach pacjentów. Wybór odpowiedniego leku zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta, przewidywanego czasu trwania zabiegu oraz obecności chorób współistniejących. Atrakurium i cisatrakurium są często preferowane u osób z zaburzeniami pracy nerek i wątroby, natomiast miwakurium jest dobrym wyborem w procedurach wymagających krótkiego, szybko odwracalnego zwiotczenia mięśni.

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Miwakurium Zwiotczenie mięśni podczas operacji, intubacja, wentylacja mechaniczna Od 2. miesiąca życia Możliwe tylko gdy korzyść przeważa nad ryzykiem Nie dotyczy (stosowany podczas znieczulenia ogólnego)
Atrakurium Operacje, intubacja, wentylacja mechaniczna, OIT Od 1. miesiąca życia Możliwe tylko gdy korzyść przeważa nad ryzykiem Nie dotyczy (stosowany podczas znieczulenia ogólnego)
Cisatrakurium Operacje, intubacja, wentylacja mechaniczna, OIT Od 1. miesiąca życia Nie zaleca się stosowania Nie dotyczy (stosowany podczas znieczulenia ogólnego)

Pytania i odpowiedzi

Czym różni się miwakurium od atrakurium i cisatrakurium?

Miwakurium działa krócej i jest rozkładane przez cholinoesterazę osoczową, podczas gdy atrakurium i cisatrakurium są rozkładane niezależnie od pracy nerek i wątroby.

Który lek jest bezpieczniejszy dla osób z niewydolnością nerek lub wątroby?

Atrakurium i cisatrakurium są bezpieczniejsze, ponieważ ich metabolizm nie zależy od pracy nerek ani wątroby.

Czy miwakurium można stosować u dzieci?

Tak, miwakurium można stosować u dzieci od 2. miesiąca życia, natomiast atrakurium i cisatrakurium od 1. miesiąca życia.

Czy któryś z tych leków można stosować w ciąży?

Miwakurium i atrakurium mogą być stosowane tylko wtedy, gdy korzyść dla matki przeważa nad ryzykiem. Cisatrakurium nie jest zalecane w ciąży.

Czy po zastosowaniu tych leków można prowadzić samochód?

Nie, ponieważ leki te są podawane podczas znieczulenia ogólnego. Obowiązują ogólne zasady dotyczące powrotu do pełnej sprawności po znieczuleniu.