Miwakurium, atrakurium i cisatrakurium to leki zwiotczające mięśnie o różnych właściwościach, wskazaniach i bezpieczeństwie stosowania u dzieci, kobiet w ciąży oraz osób z zaburzeniami pracy wątroby i nerek.
Porównywane substancje czynne – podobieństwa i główne cechy
W tej analizie porównujemy trzy leki stosowane do zwiotczania mięśni podczas znieczulenia ogólnego: miwakurium, atrakurium oraz cisatrakurium. Wszystkie te substancje należą do grupy tzw. niedepolaryzujących środków zwiotczających mięśnie, czyli leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe w sposób konkurencyjny, bez wywoływania depolaryzacji mięśni123. Działają przez blokowanie receptorów acetylocholiny na płytce motorycznej, co uniemożliwia przekazywanie sygnału nerwowego do mięśni i powoduje ich zwiotczenie13.
- Wszystkie są podawane dożylnie i służą jako wsparcie znieczulenia ogólnego, ułatwiając intubację oraz mechaniczne wentylowanie pacjenta456.
- Stosuje się je u dorosłych i dzieci, choć zakres wiekowy oraz zalecenia mogą się różnić w zależności od substancji478.
- Wszystkie trzy leki są skuteczne podczas zabiegów chirurgicznych oraz w oddziałach intensywnej terapii do podtrzymywania zwiotczenia mięśni56.
Kiedy stosuje się miwakurium, atrakurium i cisatrakurium?
Wskazania do stosowania tych leków są zbliżone, ale istnieją różnice wynikające z długości działania i profilu bezpieczeństwa:
- Miwakurium – stosowane głównie do krótkotrwałego zwiotczenia mięśni podczas operacji, intubacji i wentylacji mechanicznej u dorosłych, dzieci i niemowląt od 2. miesiąca życia4.
- Atrakurium – wykorzystywane zarówno w krótkich, jak i dłuższych zabiegach chirurgicznych, intubacji oraz w oddziałach intensywnej terapii. Może być stosowane u dzieci od 1. miesiąca życia i dorosłych57.
- Cisatrakurium – podobnie jak atrakurium, nadaje się do dłuższych zabiegów, intubacji oraz wentylacji mechanicznej, a także do długotrwałego stosowania w oddziałach intensywnej terapii u dorosłych i dzieci od 1. miesiąca życia69.
Wszystkie trzy leki nie są zalecane do stosowania u noworodków poniżej 1. miesiąca życia (miwakurium – poniżej 2 miesięcy), z powodu braku wystarczających badań dotyczących bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej10711.
Mechanizm działania i różnice farmakokinetyczne
Wszystkie trzy substancje działają poprzez blokowanie receptorów acetylocholiny na płytce motorycznej, prowadząc do konkurencyjnego, odwracalnego zwiotczenia mięśni szkieletowych123. Jednak różnią się między sobą czasem działania i sposobem usuwania z organizmu:
- Miwakurium – działa krótko (zazwyczaj 10–20 minut w zależności od dawki), a jego metabolizm odbywa się głównie dzięki enzymowi cholinoesterazie osoczowej. U osób z zaburzoną aktywnością tego enzymu działanie miwakurium może się znacznie wydłużyć1314.
- Atrakurium – ma średni czas działania (15–35 minut). Jest rozkładane głównie w procesie chemicznym zwanym eliminacją Hofmanna, który nie zależy od pracy nerek ani wątroby. Atrakurium może być stosowane u pacjentów z niewydolnością tych narządów15.
- Cisatrakurium – również działa średnio długo i jest metabolizowane głównie przez eliminację Hofmanna, podobnie jak atrakurium. Dzięki temu jego czas działania jest stabilny, nawet u pacjentów z zaburzeniami pracy nerek i wątroby1617.
Miwakurium różni się od pozostałych także tym, że jest metabolizowane szybciej, co sprawia, że może być wybierane do krótkich procedur medycznych. Atrakurium i cisatrakurium, dzięki eliminacji Hofmanna, są bezpieczniejsze u osób z niewydolnością nerek i wątroby, podczas gdy miwakurium wymaga szczególnej ostrożności w tych grupach.
Przeciwwskazania i środki ostrożności – podobieństwa i różnice
Wszystkie trzy leki mają kilka wspólnych przeciwwskazań:
- Nadwrażliwość na dany lek lub substancje pomocnicze181920.
- U osób z miastenią (chorobą osłabiającą mięśnie) oraz innymi zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności, a dawki powinny być mniejsze212223.
- Nie należy stosować u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością krzyżową na inne leki zwiotczające mięśnie, gdyż możliwa jest reakcja alergiczna242526.
Jednak istnieją także różnice:
- Miwakurium jest przeciwwskazane u osób z bardzo niską aktywnością cholinoesterazy osoczowej (np. z rzadkimi zaburzeniami genetycznymi), ponieważ może to spowodować długotrwałe zwiotczenie mięśni18.
- Atrakurium i cisatrakurium nie mają tego przeciwwskazania, bo nie są zależne od aktywności tego enzymu1516.
- Wszystkie mogą wywołać reakcje alergiczne, w tym rzadko reakcje anafilaktyczne, jednak ryzyko jest podobne dla całej grupy leków zwiotczających mięśnie272829.
W przypadku nadwrażliwości na miwakurium, nie należy go stosować, podobnie jak innych leków z tej grupy. Atrakurium i cisatrakurium nie powinny być używane u osób uczulonych na atrakurium, cisatrakurium lub kwas benzenosulfonowy.
Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów
Porównując bezpieczeństwo stosowania tych leków u dzieci, kobiet w ciąży, kierowców oraz osób z chorobami nerek i wątroby, można zauważyć następujące różnice:
- Dzieci: Miwakurium, atrakurium i cisatrakurium można stosować u dzieci od 2. (miwakurium) lub 1. (atrakurium, cisatrakurium) miesiąca życia. Żaden z nich nie jest zalecany u noworodków poniżej tych granic wiekowych10711.
- Kobiety w ciąży: Miwakurium i atrakurium mogą być stosowane w ciąży tylko wtedy, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu. Cisatrakurium nie jest zalecany w ciąży z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa30313233.
- Karmienie piersią: Nie wiadomo, czy którykolwiek z tych leków przenika do mleka matki. Zaleca się ostrożność, a w przypadku cisatrakurium i atrakurium, przerwę w karmieniu przez kilka godzin po podaniu leku30313233.
- Kierowcy: Wszystkie leki są podawane wyłącznie w warunkach szpitalnych, podczas znieczulenia ogólnego, więc nie mają bezpośredniego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów. Jednak po zabiegu obowiązują standardowe zalecenia związane ze znieczuleniem ogólnym34353637.
- Osoby z chorobami nerek i wątroby: Miwakurium wymaga ostrożności, gdyż jego działanie może być wydłużone przy niewydolności tych narządów. Atrakurium i cisatrakurium są bezpieczniejsze, bo ich metabolizm nie zależy od pracy nerek i wątroby1438153940.
Podsumowanie: różnice i podobieństwa w praktyce klinicznej
Miwakurium, atrakurium i cisatrakurium to leki o zbliżonym mechanizmie działania, ale różniące się długością działania, sposobem metabolizowania i zastosowaniem w szczególnych grupach pacjentów. Wybór odpowiedniego leku zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta, przewidywanego czasu trwania zabiegu oraz obecności chorób współistniejących. Atrakurium i cisatrakurium są często preferowane u osób z zaburzeniami pracy nerek i wątroby, natomiast miwakurium jest dobrym wyborem w procedurach wymagających krótkiego, szybko odwracalnego zwiotczenia mięśni.
| Substancja czynna | Najważniejsze wskazania | Stosowanie u dzieci | Stosowanie w ciąży | Stosowanie u kierowców |
|---|---|---|---|---|
| Miwakurium | Zwiotczenie mięśni podczas operacji, intubacja, wentylacja mechaniczna | Od 2. miesiąca życia | Możliwe tylko gdy korzyść przeważa nad ryzykiem | Nie dotyczy (stosowany podczas znieczulenia ogólnego) |
| Atrakurium | Operacje, intubacja, wentylacja mechaniczna, OIT | Od 1. miesiąca życia | Możliwe tylko gdy korzyść przeważa nad ryzykiem | Nie dotyczy (stosowany podczas znieczulenia ogólnego) |
| Cisatrakurium | Operacje, intubacja, wentylacja mechaniczna, OIT | Od 1. miesiąca życia | Nie zaleca się stosowania | Nie dotyczy (stosowany podczas znieczulenia ogólnego) |


















