REKLAMA

Jak działa metronidazol?

Metronidazol należy do grupy leków przeciwbakteryjnych i przeciwpierwotniakowych, będąc pochodną nitroimidazolu. Działa przede wszystkim na bakterie beztlenowe oraz niektóre pierwotniaki, takie jak Trichomonas vaginalis, Giardia lamblia czy Entamoeba histolytica. Jego mechanizm polega na uszkadzaniu materiału genetycznego tych mikroorganizmów, co prowadzi do ich śmierci123. Metronidazol nie działa na większość bakterii tlenowych, grzyby i wirusy4.

Wskazania do stosowania metronidazolu u dorosłych

Zakres wskazań metronidazolu jest szeroki i zależy od drogi podania oraz postaci leku. Substancja ta wykorzystywana jest w leczeniu wielu infekcji, zarówno ogólnoustrojowych, jak i miejscowych567.

  • Leczenie zakażeń bakteriami beztlenowymi: takich jak Bacteroides, Fusobacterium, Clostridium, Eubacterium, Veillonella, Peptococcus, Peptostreptococcus. Obejmuje to posocznicę, bakteriemię, zapalenie otrzewnej, ropień mózgu, zapalenie płuc, zapalenie szpiku, ropnie w obrębie miednicy mniejszej, zakażenia ran pooperacyjnych i inne stany zakaźne67.
  • Profilaktyka okołooperacyjna zakażeń: stosowany przed zabiegami chirurgicznymi, zwłaszcza w obrębie jamy brzusznej, przewodu pokarmowego oraz ginekologicznych, w celu zapobiegania zakażeniom wywołanym przez bakterie beztlenowe68.
  • Leczenie zakażeń ginekologicznych: takich jak rzęsistkowica, bakteryjne zapalenie pochwy, zakażenia po histerektomii lub cesarskim cięciu, gorączka połogowa9610.
  • Leczenie chorób wywołanych przez pierwotniaki: m.in. rzęsistkowica układu moczowo-płciowego, pełzakowica (ameboza), giardioza (lamblioza), balantidioza511.
  • Leczenie zakażeń stomatologicznych: ostrych wrzodziejących zapaleń dziąseł, ostrych zakażeń okołozębnych, zgorzeli miazgi, ropni przyzębnych, zaawansowanych postaci zapalenia przyzębia1213.
  • Leczenie zakażeń skóry: trądziku różowatego, wyprysku łojotokowego, mieszanych zakażeń bakteryjnych skóry twarzy, zapalenia skóry wokół ust, trądziku różowatego posteroidowego141516.
  • Leczenie owrzodzeń kończyn dolnych i odleżyn: w przypadku zakażeń bakteriami beztlenowymi1718.
  • Leczenie wrzodu trawiennego z zakażeniem Helicobacter pylori: w skojarzeniu z innymi lekami, np. bizmutem i tetracykliną19.
Ważne:

  • Wskazania do stosowania metronidazolu mogą się różnić w zależności od postaci leku, drogi podania oraz obecności innych substancji czynnych.
  • Nie każda postać metronidazolu jest odpowiednia dla wszystkich rodzajów zakażeń – żele i maści stosuje się głównie miejscowo na skórę lub w stomatologii, podczas gdy tabletki, roztwory do infuzji czy globulki dopochwowe przeznaczone są do leczenia ogólnoustrojowego lub miejscowego w obrębie narządów wewnętrznych.
  • W przypadku połączeń z innymi lekami (np. z bizmutem i tetracykliną) metronidazol jest wykorzystywany do eradykacji Helicobacter pylori w leczeniu wrzodów żołądka.
  • Stosowanie metronidazolu u pacjentów z chorobami wątroby, nerek lub zaburzeniami neurologicznymi wymaga szczególnej ostrożności.

Wskazania do stosowania metronidazolu u dzieci

Metronidazol jest także stosowany u dzieci, jednak nie we wszystkich postaciach i nie we wszystkich wskazaniach. Wskazania pediatryczne pokrywają się częściowo z tymi dla dorosłych, ale wymagają modyfikacji dawkowania oraz uwzględnienia ograniczeń wiekowych5620.

  • Leczenie zakażeń bakteriami beztlenowymi: stosowane w posocznicy, bakteriemii, zapaleniu otrzewnej, ropniu mózgu, zapaleniu płuc, zakażeniach ran pooperacyjnych oraz innych ciężkich infekcjach68.
  • Profilaktyka okołooperacyjna: w celu zapobiegania zakażeniom pooperacyjnym wywołanym przez bakterie beztlenowe6.
  • Leczenie chorób wywołanych przez pierwotniaki: takich jak rzęsistkowica, pełzakowica, giardioza, balantidioza511.
  • Leczenie zakażeń stomatologicznych: m.in. ostre zakażenia okołozębowe, wrzodziejące zapalenie dziąseł20.
  • Leczenie zakażeń skóry i tkanek miękkich: możliwe w wybranych sytuacjach klinicznych, w zależności od postaci leku14.

Warto zaznaczyć, że niektóre postacie metronidazolu (np. preparaty złożone do eradykacji Helicobacter pylori lub globulki dopochwowe) nie są przeznaczone dla dzieci, a ich bezpieczeństwo w tej grupie wiekowej nie zostało potwierdzone21.

Połączenia metronidazolu z innymi substancjami czynnymi

W niektórych preparatach metronidazol występuje w połączeniu z innymi lekami, co wpływa na zakres wskazań:

  • Metronidazol + chlorochinaldol: połączenie stosowane dopochwowo w leczeniu zakażeń pochwy wywołanych przez bakterie, rzęsistka pochwowego oraz grzyby22.
  • Metronidazol + bizmut + tetracyklina: kapsułki do eradykacji Helicobacter pylori w skojarzeniu z omeprazolem, stosowane wyłącznie u dorosłych19.

Specjalne grupy pacjentów

Dla niektórych grup pacjentów, takich jak osoby starsze, kobiety w ciąży czy osoby z niewydolnością nerek lub wątroby, w ChPL wskazane są szczególne środki ostrożności. W przypadku niewydolności wątroby lub nerek konieczne może być dostosowanie dawkowania lub szczególna obserwacja pacjenta, zwłaszcza przy dłuższym leczeniu lub stosowaniu dużych dawek2324. Preparaty złożone i niektóre postacie leku nie są zalecane u dzieci, a u kobiet w ciąży stosowanie metronidazolu powinno być dokładnie przemyślane i ograniczone do sytuacji, w których korzyści przewyższają ryzyko21.

Informacje praktyczne:

  • Nie każda postać metronidazolu jest przeznaczona dla dzieci – zawsze należy sprawdzić zalecenia w ulotce i informacje od lekarza.
  • Leki z metronidazolem mają różne zastosowania, zależnie od postaci – od zakażeń skóry, przez choroby przewodu pokarmowego, aż po profilaktykę okołooperacyjną.
  • Wskazania mogą się różnić nawet w obrębie tej samej drogi podania (np. różne preparaty dopochwowe są stosowane w leczeniu różnych infekcji pochwy).
  • Stosowanie metronidazolu w ciąży i u osób z chorobami przewlekłymi wymaga indywidualnej oceny lekarza.

Tabela: Wskazania do stosowania metronidazolu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Zakażenia bakteriami beztlenowymi (posocznica, ropień, zapalenie otrzewnej itp.) Tak Tak Tak Tak Tak, z ostrożnością
Profilaktyka okołooperacyjna zakażeń Tak Tak Tak Tak Tak, z ostrożnością
Leczenie zakażeń wywołanych przez pierwotniaki Tak Tak Tak Tak Tak, z ostrożnością
Leczenie zakażeń stomatologicznych Tak Tak Tak Tak Tak
Leczenie zakażeń skóry (trądzik różowaty, wyprysk łojotokowy) Tak Tak Tak, z modyfikacją Tak Tak
Eradykacja Helicobacter pylori (w połączeniu z innymi lekami) Tak Nie Nie Tak Tak, z ostrożnością
Leczenie zakażeń pochwy (dopochwowo, globulki, tabletki dopochwowe) Tak Nie Nie Tak Tak, z ostrożnością

Metronidazol – wszechstronny lek w leczeniu zakażeń

Metronidazol jest skutecznym środkiem w leczeniu wielu różnych infekcji – zarówno tych ogólnoustrojowych, jak i miejscowych. Jego działanie przeciwbakteryjne i przeciwpierwotniakowe sprawia, że znajduje zastosowanie w leczeniu zakażeń bakteriami beztlenowymi, chorób pasożytniczych, zakażeń skóry i tkanek miękkich oraz w profilaktyce zakażeń pooperacyjnych. Wskazania do jego stosowania są szerokie, ale zawsze należy uwzględnić postać leku, drogę podania, wiek pacjenta oraz ewentualne choroby współistniejące. W przypadku preparatów złożonych, metronidazol pozwala skuteczniej zwalczać oporne zakażenia, np. w terapii eradykacyjnej Helicobacter pylori. Ze względu na różnorodność zastosowań i możliwość działań niepożądanych, leczenie metronidazolem powinno odbywać się zgodnie z zaleceniami lekarza i wskazaniami z ulotki.

Pytania i odpowiedzi

Na jakie choroby stosuje się metronidazol?

Metronidazol stosuje się w leczeniu zakażeń bakteriami beztlenowymi, zakażeń wywołanych przez pierwotniaki (takie jak rzęsistkowica, giardioza, ameboza), zakażeń stomatologicznych, zakażeń skóry (trądzik różowaty) oraz w profilaktyce zakażeń pooperacyjnych123.

Czy metronidazol można stosować u dzieci?

Tak, metronidazol jest stosowany u dzieci w leczeniu zakażeń bakteriami beztlenowymi, zakażeń pierwotniakami i w profilaktyce zakażeń pooperacyjnych. Niektóre postacie leku nie są jednak przeznaczone dla dzieci123.

Czy metronidazol jest skuteczny w leczeniu zakażeń intymnych?

Tak, metronidazol jest skuteczny w leczeniu zakażeń pochwy, takich jak rzęsistkowica i bakteryjne zapalenie pochwy, także w połączeniu z innymi lekami12.

Czy metronidazol może być stosowany w leczeniu zakażeń skóry?

Tak, miejscowo stosowany metronidazol jest wykorzystywany w leczeniu trądziku różowatego, wyprysku łojotokowego, zapalenia skóry wokół ust oraz mieszanych zakażeń skóry twarzy12.

REKLAMA