REKLAMA

Jak dawkować metoklopramid?

Metoklopramid występuje w różnych postaciach, takich jak tabletki oraz roztwory do wstrzykiwań. Jest stosowany u dorosłych, młodzieży oraz dzieci (od ukończonego 1. roku życia), głównie w celu łagodzenia nudności i wymiotów lub w leczeniu wybranych zaburzeń żołądkowo-jelitowych. Schemat dawkowania zależy od wieku pacjenta, masy ciała, wskazania oraz drogi podania1234.

Dawkowanie u dorosłych

  • Standardowa dawka doustna lub w formie wstrzyknięć: 10 mg, do 3 razy na dobę. Maksymalna zalecana dawka dobowa to 30 mg lub 0,5 mg/kg masy ciała123.
  • Czas trwania terapii: W większości wskazań nie powinien przekraczać 5 dni. W leczeniu refluksu żołądkowo-przełykowego u dorosłych czas leczenia wynosi od 4 do 12 tygodni, a w przypadku zaburzeń czynności żołądka w cukrzycy – od 2 do 8 tygodni4.
  • Dawkowanie w refluksie żołądkowo-przełykowym i zaburzeniach czynności żołądka w cukrzycy: 10 mg na 30 minut przed każdym posiłkiem i przed snem (maksymalnie 4 razy na dobę). W przypadku sporadycznych objawów można zastosować jednorazową dawkę do 20 mg4.
  • Podanie dożylne lub domięśniowe: Dawki są takie same jak w przypadku tabletek, ale lek należy podawać powoli (bolus przez co najmniej 3 minuty) i możliwie jak najkrócej – po ustąpieniu objawów należy przejść na leczenie doustne lub doodbytnicze1.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

  • Metoklopramid jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 1. roku życia ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych567.
  • Dawka u dzieci (od 1. roku życia) i młodzieży: 0,1–0,15 mg/kg masy ciała do 3 razy na dobę, doustnie lub dożylnie. Maksymalna dawka dobowa wynosi 0,5 mg/kg masy ciała123.
  • Przykładowe dawki według masy ciała:
    • 1–3 lata (10–14 kg): 1 mg do 3 razy na dobę
    • 3–5 lat (15–19 kg): 2 mg do 3 razy na dobę
    • 5–9 lat (20–29 kg): 2,5 mg do 3 razy na dobę
    • 9–18 lat (30–60 kg): 5 mg do 3 razy na dobę
    • 15–18 lat (>60 kg): 10 mg do 3 razy na dobę
  • Maksymalny czas leczenia: do 48 godzin w przypadku nudności i wymiotów po operacji oraz do 5 dni przy nudnościach i wymiotach po chemioterapii13.
  • Tabletki nie są przeznaczone dla dzieci o masie ciała poniżej 30 kg (niektóre produkty – poniżej 61 kg); w tej grupie zaleca się inne postacie leku72.
Ważne: Dawkowanie metoklopramidu wymaga zachowania co najmniej 6-godzinnych przerw pomiędzy kolejnymi dawkami, nawet jeśli wystąpiły wymioty lub odrzucono dawkę. Dzięki temu można uniknąć przedawkowania oraz ograniczyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza u dzieci i osób starszych. Przekroczenie zalecanych dawek lub zbyt długie stosowanie może prowadzić do poważnych skutków ubocznych, takich jak zaburzenia neurologiczne123.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych należy rozważyć zmniejszenie dawki, szczególnie w przypadku pogorszenia czynności nerek lub wątroby oraz ogólnego stanu zdrowia. Osoby w podeszłym wieku są bardziej narażone na działania niepożądane, dlatego dobór dawki powinien być ostrożny897.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Krańcowa niewydolność nerek (klirens kreatyniny ≤15 ml/min): Zmniejszenie dawki dobowej o 75%597.
  • Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny 15–60 ml/min): Zmniejszenie dawki dobowej o 50%597.
  • Przy łagodnej niewydolności nerek: Dawka powinna być dostosowana indywidualnie, w zależności od tolerancji i efektów leczenia10.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Ciężka niewydolność wątroby: Zalecane jest zmniejszenie dawki o 50%597.
  • Łagodna lub umiarkowana niewydolność wątroby: Zazwyczaj nie wymaga modyfikacji dawki, ale decyzja należy do lekarza10.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Informacje dotyczące stosowania metoklopramidu w ciąży i w okresie karmienia piersią nie są szczegółowo opisane w dostarczonych materiałach źródłowych. Zawsze należy jednak zachować szczególną ostrożność w tej grupie pacjentek i decyzję o stosowaniu leku pozostawić lekarzowi.

Ważne dla bezpieczeństwa:

  • Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej: dla dorosłych 30 mg lub 0,5 mg/kg masy ciała, dla dzieci 0,5 mg/kg masy ciała.
  • Przekroczenie tych dawek może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia ruchowe, senność, omamy czy zatrzymanie akcji serca i oddechu.
  • W razie przedawkowania stosuje się leczenie objawowe i obserwację układu krążenia oraz oddechowego11121314.
  • Czas trwania leczenia nie powinien przekraczać 5 dni (poza leczeniem refluksu i zaburzeń czynności żołądka), aby ograniczyć ryzyko powikłań neurologicznych, takich jak dyskinezy późne.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

  • Nudności i wymioty po chemioterapii (CINV) i radioterapii (RINV): Standardowa dawka, czas trwania do 5 dni123.
  • Nudności i wymioty po operacjach (PONV): Wskazane krótkotrwałe leczenie, nie dłużej niż 48 godzin1.
  • Refluks żołądkowo-przełykowy: Leczenie może trwać od 4 do 12 tygodni, dawkowanie nawet do 4 razy na dobę4.
  • Zaburzenia czynności żołądka w cukrzycy: Leczenie przez 2–8 tygodni, 10 mg przed każdym posiłkiem i przed snem4.

Podsumowanie dawkowania metoklopramidu – tabela dla pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 10 mg do 3 razy na dobę (maks. 30 mg/dobę lub 0,5 mg/kg mc.), czas leczenia do 5 dni (do 4 razy na dobę i do 12 tygodni przy refluksie)1234
Dzieci 1-3 lata (10-14 kg) 1 mg do 3 razy na dobę, maks. 0,5 mg/kg mc./dobę13
Dzieci 3-5 lat (15-19 kg) 2 mg do 3 razy na dobę, maks. 0,5 mg/kg mc./dobę13
Dzieci 5-9 lat (20-29 kg) 2,5 mg do 3 razy na dobę, maks. 0,5 mg/kg mc./dobę13
Dzieci 9-18 lat (30-60 kg) 5 mg do 3 razy na dobę, maks. 0,5 mg/kg mc./dobę13
Młodzież 15-18 lat (>60 kg) 10 mg do 3 razy na dobę, maks. 0,5 mg/kg mc./dobę13
Pacjenci w podeszłym wieku Rozważyć zmniejszenie dawki w zależności od czynności nerek, wątroby i ogólnego stanu zdrowia897
Niewydolność nerek (klirens ≤15 ml/min) Zmniejszyć dawkę dobową o 75%597
Niewydolność nerek (klirens 15–60 ml/min) Zmniejszyć dawkę dobową o 50%597
Ciężka niewydolność wątroby Zmniejszyć dawkę o 50%597
Kobiety w ciąży, matki karmiące Brak szczegółowych zaleceń w źródłach – decyzja o stosowaniu należy do lekarza
Dzieci poniżej 1. roku życia Przeciwwskazane

Metoklopramid – schematy dawkowania i bezpieczeństwo

Metoklopramid jest lekiem skutecznym w leczeniu nudności, wymiotów oraz niektórych zaburzeń przewodu pokarmowego. Schemat dawkowania zależy od wieku, masy ciała, wskazania, postaci leku oraz obecności innych chorób. Ważne jest przestrzeganie maksymalnych dawek dobowych i ograniczenie czasu stosowania, aby zminimalizować ryzyko powikłań neurologicznych. Osoby z chorobami nerek lub wątroby powinny przyjmować niższe dawki, a dzieci poniżej 1. roku życia nie mogą stosować metoklopramidu. Bezpieczeństwo terapii zapewnia także zachowanie odpowiednich odstępów pomiędzy dawkami.

Pytania i odpowiedzi

Jak często można przyjmować metoklopramid?

Metoklopramid można stosować do 3 razy na dobę, zachowując co najmniej 6 godzin przerwy między dawkami.12

Jaka jest maksymalna dawka metoklopramidu dla dorosłych?

Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych wynosi 30 mg lub 0,5 mg/kg masy ciała.12

Czy metoklopramid można stosować u dzieci?

Metoklopramid można stosować u dzieci powyżej 1. roku życia. U młodszych dzieci jest przeciwwskazany.56

Jak dawkować metoklopramid przy niewydolności nerek?

Przy krańcowej niewydolności nerek należy zmniejszyć dawkę dobową o 75%, a przy umiarkowanej lub ciężkiej – o 50%.597

Czy można stosować metoklopramid w ciąży?

Brak szczegółowych zaleceń w materiałach źródłowych – decyzję o stosowaniu podejmuje lekarz.

REKLAMA