Mebeweryna – przeciwwskazania

Czym jest mebeweryna i kiedy jej stosowanie może być przeciwwskazane?

Mebeweryna to substancja czynna należąca do grupy leków rozkurczowych (spazmolityków), które działają bezpośrednio na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego. Stosuje się ją przede wszystkim w leczeniu bólu brzucha i innych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takich jak wzdęcia, uczucie rozpierania, biegunki czy zaparcia, szczególnie u osób z zespołem jelita drażliwego¹²³. Chociaż mebeweryna jest zwykle dobrze tolerowana, istnieją sytuacje, w których jej stosowanie jest całkowicie zabronione (przeciwwskazania bezwzględne) lub wymaga szczególnej ostrożności. W pewnych przypadkach decyzja o przyjęciu leku powinna być poprzedzona konsultacją z lekarzem, który oceni potencjalne korzyści i ryzyko⁴.

Przeciwwskazania bezwzględne – kiedy nie wolno stosować mebeweryny?

• Nadwrażliwość na mebewerynę lub którykolwiek składnik leku – osoby uczulone na substancję czynną lub inne składniki obecne w leku nie powinny go stosować, ponieważ może to prowadzić do poważnych reakcji alergicznych, takich jak wysypka, obrzęk czy trudności w oddychaniu⁵⁶⁷⁸.
• Porażenna niedrożność jelit – w przypadku tej rzadkiej, ale poważnej choroby przewodu pokarmowego, przyjmowanie mebeweryny jest przeciwwskazane, ponieważ może pogorszyć stan pacjenta i prowadzić do groźnych powikłań, takich jak całkowite zatrzymanie ruchów jelit⁷⁸.
• Rzadkie dziedziczne zaburzenia związane z nietolerancją cukrów – niektóre postacie mebeweryny zawierają laktozę lub sacharozę. Osoby z rzadkimi zaburzeniami, takimi jak nietolerancja galaktozy, niedobór laktazy (typu Lapp), zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, nietolerancja fruktozy lub niedobór sacharazy-izomaltazy nie powinny przyjmować tych postaci leku, ponieważ może to prowadzić do poważnych zaburzeń trawienia i wchłaniania⁴⁹¹⁰.

Przeciwwskazania względne – kiedy należy zachować szczególną ostrożność?

W pewnych przypadkach stosowanie mebeweryny może być możliwe, ale wymaga dokładnej oceny przez lekarza i ścisłego monitorowania. Takie sytuacje to tzw. przeciwwskazania względne. Warto podkreślić, że większość kapsułek i tabletek z mebeweryną nie ma typowych przeciwwskazań względnych wymienionych w dokumentacji, jednak w niektórych przypadkach, zwłaszcza przy istnieniu innych chorób, decyzję o leczeniu podejmuje lekarz na podstawie indywidualnej oceny stanu zdrowia pacjenta⁴.

• Wiek powyżej 40 lat – osoby po 40. roku życia, zwłaszcza gdy pojawiają się nowe objawy brzuszne, powinny być szczególnie czujne, ponieważ istnieje ryzyko, że dolegliwości mogą mieć inną przyczynę niż zespół jelita drażliwego⁴.
• Obciążenia rodzinne – jeśli w rodzinie występowały choroby takie jak nowotwór okrężnicy, celiakia lub przewlekłe choroby zapalne jelit, należy skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem leczenia⁴.
• Obecność niepokojących objawów – takich jak bóle brzucha w nocy, krew w stolcu, nudności, wymioty, utrata apetytu, nagła utrata masy ciała, anemia, ciężkie zaparcia, gorączka, trudności z oddawaniem moczu, nieprawidłowe krwawienia z pochwy lub upławy⁴.
• Ostatnie podróże lub antybiotykoterapia – jeśli objawy pojawiły się po powrocie z zagranicy lub po przyjęciu antybiotyków, warto zgłosić się do lekarza¹¹.
• Ciąża lub podejrzenie ciąży – kobiety w ciąży lub planujące ciążę powinny przed zastosowaniem mebeweryny skonsultować się z lekarzem¹¹.

Kiedy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania mebeweryny?

Nie wszystkie przypadki wymagają odstawienia mebeweryny, ale jej stosowanie może wymagać dodatkowych środków ostrożności, zwłaszcza gdy pojawiają się niepokojące objawy lub pacjent należy do grupy ryzyka. W dokumentacji leków zawierających mebewerynę w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu nie odnotowano szczególnych środków ostrożności, jednak w przypadku tabletek, zawierających dodatkowo laktozę i sacharozę, należy zwrócić uwagę na wyżej wymienione zaburzenia trawienia cukrów⁴.

• Pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego – przed rozpoczęciem leczenia warto skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza jeśli występują objawy inne niż typowe dla zespołu jelita drażliwego.
• Pacjenci z chorobami przewlekłymi – osoby z innymi poważnymi chorobami, szczególnie przewodu pokarmowego, układu krążenia czy wątroby, powinny zachować ostrożność podczas stosowania mebeweryny.
• Dzieci i młodzież – badania kliniczne dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa mebeweryny przeprowadzono głównie u dorosłych, dlatego u dzieci decyzję o leczeniu podejmuje lekarz¹²¹³.

Czy konieczna jest zmiana dawki w szczególnych przypadkach?

Nie ma jednoznacznych danych sugerujących konieczność rutynowego dostosowywania dawki mebeweryny w przypadku obecności wyżej wymienionych schorzeń czy zaburzeń. Jednak w przypadku wystąpienia niepokojących objawów lub u osób z chorobami przewlekłymi decyzję o dawkowaniu i dalszym leczeniu zawsze powinien podejmować lekarz⁴.

Tabela podsumowująca przeciwwskazania do stosowania mebeweryny

Mebeweryna – bezpieczna, ale nie dla każdego

Mebeweryna jest skutecznym lekiem rozkurczowym, który przynosi ulgę w bólach brzucha i innych dolegliwościach przewodu pokarmowego. Jednak jej stosowanie nie jest odpowiednie dla wszystkich. Najważniejsze przeciwwskazania obejmują uczulenie na mebewerynę lub inne składniki leku, porażenną niedrożność jelit oraz rzadkie dziedziczne zaburzenia trawienia niektórych cukrów. W niektórych sytuacjach, takich jak pojawienie się niepokojących objawów czy istnienie obciążeń rodzinnych, niezbędna jest szczególna ostrożność i konsultacja z lekarzem. Właściwa ocena przeciwwskazań i monitorowanie stanu zdrowia pacjenta pozwalają na bezpieczne stosowanie mebeweryny oraz skuteczne łagodzenie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego⁵⁷⁸.