Podstawowe informacje o lorazepamie i ryzyku przedawkowania
Lorazepam (Lorazepamum) należy do grupy leków zwanych benzodiazepinami. Występuje w postaci tabletek oraz roztworu do wstrzykiwań i jest stosowany głównie w leczeniu lęku, bezsenności oraz w niektórych przypadkach jako środek uspokajający1234. Standardowa dawka doustna różni się w zależności od wskazania, wieku pacjenta i indywidualnych potrzeb, ale najczęściej stosowane są tabletki o mocy 0,5 mg, 1 mg lub 2,5 mg13. W przypadku roztworu do wstrzykiwań każda ampułka zawiera 2 mg lorazepamu na 1 ml4.
Do przedawkowania dochodzi, gdy pacjent przyjmie więcej lorazepamu, niż jest to zalecane przez lekarza. Przedawkowanie może być przypadkowe lub zamierzone i może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie lorazepamu z alkoholem lub innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, co może nasilić objawy przedawkowania56.
Objawy przedawkowania lorazepamu
Objawy przedawkowania lorazepamu mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych po zagrażające życiu, zwłaszcza jeśli substancja została przyjęta razem z innymi lekami lub alkoholem56. W przypadku przedawkowania najczęściej obserwuje się:
- Ośrodkowy układ nerwowy: senność, splątanie, letarg, upośledzenie mowy (dyzartria), niezborność ruchów (ataksja), reakcje paradoksalne (np. pobudzenie), śpiączka789.
- Układ oddechowy: depresja oddechowa, bezdech, trudności w oddychaniu, szczególnie niebezpieczne u osób z chorobami układu oddechowego76.
- Układ krążenia: obniżenie ciśnienia krwi (niedociśnienie), zaburzenia pracy serca, depresja sercowo-naczyniowa85.
- Inne: bardzo rzadko zgon, szczególnie przy jednoczesnym spożyciu innych substancji wpływających na układ nerwowy95.
Postępowanie w przypadku przedawkowania lorazepamu
Leczenie przedawkowania lorazepamu polega przede wszystkim na wspieraniu podstawowych funkcji życiowych i monitorowaniu pacjenta710. Oto najważniejsze kroki postępowania:
- Monitorowanie parametrów życiowych, takich jak oddech, ciśnienie krwi, tętno78.
- W razie potrzeby utrzymanie drożności dróg oddechowych i wspomaganie oddychania11.
- Jeśli od zatrucia minęło niewiele czasu, można rozważyć wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka, ale tylko wtedy, gdy nie ma ryzyka zadławienia12.
- Podanie węgla aktywowanego w ciągu 1–2 godzin od przyjęcia leku, co może ograniczyć dalsze wchłanianie lorazepamu710.
- Leczenie niedociśnienia (obniżonego ciśnienia) za pomocą noradrenaliny, jeśli jest to konieczne1310.
- Lorazepam w niewielkim stopniu usuwa się przez dializę, natomiast jego nieaktywny metabolit (glukuronid lorazepamu) może być skuteczniej usunięty tą metodą1011.
Antidotum – flumazenil
W ciężkich przypadkach przedawkowania lorazepamu można rozważyć zastosowanie antidotum – flumazenilu, który jest antagonistą benzodiazepin. Podaje się go wyłącznie w warunkach szpitalnych i pod ścisłym nadzorem, ponieważ istnieje ryzyko wystąpienia drgawek, zwłaszcza u osób przewlekle przyjmujących benzodiazepiny lub po przedawkowaniu innych leków, takich jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne1011. Flumazenil nie zastępuje innych metod leczenia i nie powinien być stosowany rutynowo w każdym przypadku przedawkowania.
Tabela podsumowująca objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania lorazepamu
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (senność, letarg, splątanie) | Obserwacja, monitorowanie parametrów życiowych, podanie węgla aktywowanego (jeśli od zatrucia minęło niewiele czasu) | Może nie być konieczna, ale zalecana w przypadku niepewności |
| Umiarkowane (ataksja, upośledzenie mowy, niewielkie obniżenie ciśnienia) | Leczenie wspomagające, monitorowanie, ewentualnie płukanie żołądka, leczenie niedociśnienia | Często konieczna hospitalizacja, zwłaszcza u osób z chorobami współistniejącymi |
| Ciężkie (śpiączka, depresja oddechowa, znaczne niedociśnienie, zaburzenia krążenia) | Intensywne leczenie szpitalne, wspomaganie oddychania, podanie flumazenilu w uzasadnionych przypadkach, leczenie objawowe | Bezwzględnie konieczna hospitalizacja |
Lorazepam – bezpieczeństwo stosowania i skutki przedawkowania
Lorazepam jest lekiem o szerokim zastosowaniu, jednak jak każda benzodiazepina, może prowadzić do przedawkowania, zwłaszcza przy nieprawidłowym stosowaniu lub łączeniu z innymi substancjami. Objawy przedawkowania mogą być różne – od łagodnej senności po ciężkie zaburzenia oddychania i śpiączkę, a nawet śmierć w skrajnych przypadkach. Szybkie rozpoznanie objawów oraz właściwe postępowanie, w tym ewentualne zastosowanie antidotum (flumazenilu), mogą znacząco poprawić rokowania. Dlatego tak ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania i zachowanie ostrożności podczas stosowania lorazepamu, szczególnie u osób w podeszłym wieku, z chorobami przewlekłymi oraz podczas jednoczesnego przyjmowania innych leków wpływających na układ nerwowy7856.


















