REKLAMA

Jak działa loperamid?

Loperamid należy do grupy leków hamujących perystaltykę jelit, czyli ruchy jelit odpowiedzialne za przesuwanie treści pokarmowej. Wiąże się z receptorami opioidowymi w ścianie jelita, co prowadzi do spowolnienia pracy jelit, wydłużenia czasu pasażu pokarmu oraz zwiększenia wchłaniania wody i elektrolitów. Dzięki temu stolce stają się bardziej zwarte, a potrzeba wypróżnienia rzadsza i mniej nagląca1234. Działanie loperamidu jest ograniczone głównie do przewodu pokarmowego i nie wywołuje ogólnego działania na organizm5.

Wskazania do stosowania loperamidu

Wskazania u dorosłych

Loperamid jest wykorzystywany w leczeniu różnych rodzajów biegunek. Zakres wskazań może różnić się w zależności od postaci leku i jego składu, dlatego zawsze warto zwrócić uwagę na ulotkę konkretnego preparatu. Najczęstsze wskazania to:

  • Ostra biegunka – szybkie łagodzenie objawów biegunki pojawiającej się nagle, niezależnie od jej przyczyny, np. w wyniku zatrucia pokarmowego678910.
  • Przewlekła biegunka – stosowany także w dłużej utrzymujących się biegunkach, gdy konieczne jest ograniczenie liczby wypróżnień i poprawa konsystencji stolca6711.
  • Biegunka związana z zespołem jelita drażliwego (IBS) – w niektórych preparatach dopuszczono stosowanie loperamidu do łagodzenia ostrych epizodów biegunki u pacjentów, u których wcześniej zdiagnozowano zespół jelita drażliwego121311.
  • Biegunka u pacjentów z przetoką jelita krętego (ileostomią) – loperamid może być stosowany w celu zmniejszenia liczby i objętości stolców oraz poprawy ich konsystencji, co ułatwia codzienne funkcjonowanie61415.
  • Ostra biegunka z towarzyszącymi wzdęciami – połączenie loperamidu z symetykonem (np. w preparacie złożonym) zalecane jest, gdy biegunce towarzyszy dyskomfort spowodowany nadmiernym gromadzeniem się gazów, skurczami czy wzdęciami13.
Ważne dla pacjentów dorosłych:

  • Loperamid łagodzi objawy biegunki, ale nie leczy jej przyczyny – przy długotrwałych lub nasilonych objawach konieczna jest konsultacja lekarska.
  • Przy ostrych biegunkach najważniejsze jest uzupełnianie płynów i elektrolitów, szczególnie u osób starszych lub osłabionych.
  • Nie stosuj loperamidu długotrwale bez ustalenia przyczyny biegunki.
  • W przypadku gorączki, krwi w stolcu lub nasilonych wzdęć należy natychmiast przerwać stosowanie i skontaktować się z lekarzem.

Wskazania u dzieci i młodzieży

Loperamid może być stosowany u dzieci i młodzieży, jednak zakres wskazań i ograniczenia wiekowe zależą od postaci leku:

  • Dzieci powyżej 6. roku życia – większość preparatów dopuszcza stosowanie loperamidu w objawowym leczeniu ostrej i przewlekłej biegunki w tej grupie wiekowej67161115.
  • Dzieci powyżej 12. roku życia – niektóre postacie leku są wskazane tylko dla młodzieży od 12 lat (np. kapsułki, tabletki powlekane)8917.
  • Dzieci powyżej 15. roku życia – niektóre preparaty, np. tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, przeznaczone są dopiero od 15 lat10.
  • Dzieci poniżej 6 lat – stosowanie loperamidu jest przeciwwskazane lub niewskazane w tej grupie wiekowej1816.

W przypadku dzieci zawsze należy stosować loperamid zgodnie z zaleceniami lekarza i ulotką, zwracając uwagę na wiek dziecka oraz odpowiednie dawkowanie. W ostrych biegunkach najważniejsze jest nawodnienie dziecka, a nie samo zahamowanie biegunki19.

Połączenia z innymi substancjami czynnymi

Loperamid bywa dostępny także w połączeniu z innymi substancjami, np. z symetykonem. Takie połączenie jest zalecane szczególnie, gdy biegunce towarzyszą dodatkowe objawy, jak wzdęcia, skurcze czy dyskomfort spowodowany gazami w jelitach. Połączenie loperamidu z symetykonem wskazane jest u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat w ostrych biegunkach z towarzyszącymi wzdęciami lub skurczami brzucha13.

Stosowanie loperamidu u dzieci i młodzieży:

  • Loperamid może być stosowany u dzieci powyżej 6 lub 12 lat, zależnie od postaci leku – młodsze dzieci nie powinny go przyjmować.
  • Przy ostrych biegunkach najważniejsze jest uzupełnianie płynów, a nie tylko łagodzenie objawów.
  • Stosowanie leku u dzieci wymaga szczególnej ostrożności i ścisłego przestrzegania dawkowania.
  • Niektóre postacie loperamidu są przeznaczone wyłącznie dla osób dorosłych – zawsze sprawdź ulotkę!

Wskazania u innych grup pacjentów

Loperamid jest lekiem, którego stosowanie wymaga ostrożności u niektórych pacjentów:

  • Osoby starsze – mogą stosować loperamid, jednak szczególnie ważne jest uzupełnianie płynów i elektrolitów w trakcie biegunki19.
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby – loperamid należy stosować ostrożnie, ponieważ u tych osób może dochodzić do spowolnionego metabolizmu leku i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, zwłaszcza dotyczących układu nerwowego2021.
  • Pacjenci z niewydolnością nerek – w większości przypadków nie jest konieczna modyfikacja dawkowania2223.

Podsumowanie: Loperamid jako skuteczny środek na biegunkę

Loperamid to sprawdzony i skuteczny lek na objawowe leczenie biegunek różnego pochodzenia, zarówno ostrych, jak i przewlekłych. Pozwala szybko zmniejszyć częstotliwość wypróżnień i poprawić konsystencję stolca, co znacząco poprawia komfort życia pacjentów. Może być stosowany u dorosłych, młodzieży i dzieci (od określonego wieku), a także w wybranych przypadkach u pacjentów z ileostomią czy zespołem jelita drażliwego. Przed użyciem warto zawsze sprawdzić ograniczenia wiekowe i zalecenia dotyczące stosowania w szczególnych grupach pacjentów, takich jak osoby starsze czy z chorobami wątroby. Pamiętaj, że loperamid nie leczy przyczyny biegunki, a jego zadaniem jest łagodzenie jej objawów. Najważniejsze w trakcie biegunki jest również odpowiednie nawodnienie i uzupełnienie elektrolitów67812131110.

Stosowanie loperamidu w różnych grupach wiekowych i klinicznych – zestawienie

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Ostra biegunka Tak Tak (od 12 r.ż. lub od 6 r.ż. – zależnie od postaci) Nie (przeciwwskazane poniżej 6 r.ż.) Tak Tak
Przewlekła biegunka Tak Tak (od 12 r.ż. lub od 6 r.ż. – zależnie od postaci) Nie (przeciwwskazane poniżej 6 r.ż.) Tak Tak
Biegunka w zespole jelita drażliwego Tak (po rozpoznaniu przez lekarza, od 18 r.ż.) Nie Nie Tak Tak
Biegunka przy ileostomii Tak Tak Nie Tak Tak
Ostra biegunka z wzdęciami (loperamid + symetykon) Tak (od 12 r.ż. lub 18 r.ż. – zależnie od wskazania) Tak (od 12 r.ż.) Nie Tak Tak

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się loperamid?

Loperamid jest stosowany w objawowym leczeniu ostrej i przewlekłej biegunki oraz w biegunkach towarzyszących zespołowi jelita drażliwego u dorosłych po rozpoznaniu przez lekarza.

Czy loperamid można stosować u dzieci?

Tak, ale tylko u dzieci powyżej 6 lub 12 roku życia – zależnie od postaci leku. U młodszych dzieci stosowanie jest przeciwwskazane.

Czy loperamid leczy przyczynę biegunki?

Nie, loperamid łagodzi objawy biegunki, ale nie usuwa jej przyczyny. W przypadku długotrwałej biegunki należy skonsultować się z lekarzem.

Czy loperamid można stosować u osób starszych?

Tak, loperamid może być stosowany u osób starszych, ale ważne jest uzupełnianie płynów i elektrolitów podczas biegunki.

Czy loperamid można stosować przy zespole jelita drażliwego?

Tak, u dorosłych po wcześniejszym rozpoznaniu przez lekarza, w leczeniu ostrych epizodów biegunki związanej z tym zespołem.

REKLAMA