Dawkowanie loperamidu – najważniejsze zasady

Loperamid jest stosowany przede wszystkim w leczeniu objawowym ostrej i przewlekłej biegunki. Może być także wykorzystywany w przypadku biegunki związanej z zespołem jelita drażliwego oraz u pacjentów po zabiegach na jelicie krętym, np. z przetoką, w celu zmniejszenia liczby i objętości stolców123.

Dostępne postacie i drogi podania

Standardowe dawkowanie u dorosłych

  • Ostra biegunka: pierwsza dawka to 2 tabletki lub 2 kapsułki (4 mg), następnie 1 tabletka (2 mg) po każdym kolejnym luźnym stolcu1012111314.
  • Przewlekła biegunka: początkowo 2 tabletki lub kapsułki (4 mg) na dobę, a następnie dawkę należy dostosować tak, by uzyskać 1-2 prawidłowe stolce na dobę (zazwyczaj 1-6 tabletek, czyli 2-12 mg na dobę)121113.
  • Maksymalna dawka dobowa: 8 tabletek lub kapsułek (16 mg)101213.

Dawkowanie w biegunce związanej z zespołem jelita drażliwego (dorośli od 18 lat)

  • Początkowo 2 tabletki (4 mg) na dobę, a następnie 1 tabletka (2 mg) po każdym luźnym stolcu lub według wskazań lekarza1516.
  • Maksymalnie 6 tabletek (12 mg) na dobę1516.
Ważne: Stosowanie loperamidu nie powinno przekraczać 2 dni w ostrej biegunce bez konsultacji z lekarzem. Jeśli objawy nie ustępują po tym czasie, należy przerwać leczenie i skonsultować się ze specjalistą. Należy również pamiętać, że loperamid nie leczy przyczyny biegunki, a jedynie łagodzi jej objawy. Odpowiednie nawodnienie i uzupełnienie elektrolitów są kluczowe podczas biegunki, zwłaszcza u dzieci i osób starszych171819.

Dawkowanie loperamidu w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Dzieci poniżej 6 lat: Loperamid jest przeciwwskazany i nie należy go stosować w tej grupie wiekowej w większości postaci doustnych1013.
  • Dzieci od 6 do 12 lat: W przypadku ostrej biegunki: początkowo 1 tabletka lub kapsułka (2 mg), a następnie 1 tabletka (2 mg) po każdym luźnym stolcu. Dawka dobowa zależy od masy ciała (maksymalnie 3 tabletki/20 kg masy ciała na dobę, nie przekraczając 8 tabletek/kapsułek na dobę)101320.
  • Dzieci powyżej 12 lat i młodzież: Dawkowanie jak u dorosłych, z zachowaniem ostrożności i przestrzeganiem maksymalnych dawek odpowiednich do masy ciała1314.

Osoby w podeszłym wieku

Nie ma konieczności modyfikacji dawki loperamidu u osób starszych. Zaleca się jednak zachowanie ostrożności i monitorowanie reakcji organizmu, szczególnie w przypadku chorób współistniejących101113.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Nie jest konieczna modyfikacja dawkowania loperamidu u pacjentów z niewydolnością nerek, ponieważ lek i jego metabolity są wydalane głównie z kałem211311.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U osób z zaburzeniami pracy wątroby należy stosować loperamid bardzo ostrożnie. Może dojść do spowolnienia metabolizmu leku i zwiększenia ryzyka działań niepożądanych, w tym objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego. W ciężkiej niewydolności wątroby leczenie powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem lekarza211322.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Brak jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania loperamidu w okresie ciąży i karmienia piersią. W tych sytuacjach decyzję o zastosowaniu leku powinien podjąć lekarz, oceniając potencjalne korzyści i ryzyko2324.

Ważne informacje o przedawkowaniu:

  • Nie należy przekraczać maksymalnych dawek dobowych loperamidu.
  • Przedawkowanie może prowadzić do poważnych objawów, takich jak zaburzenia rytmu serca, depresja oddechowa, senność, zaparcia czy niedrożność jelit2526.
  • Dzieci są szczególnie wrażliwe na skutki przedawkowania.
  • W razie podejrzenia przedawkowania konieczna jest szybka pomoc medyczna i monitorowanie stanu pacjenta przez co najmniej 48 godzin2728.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

  • Biegunka ostra i przewlekła: Dawkowanie opisane wyżej jest najczęściej stosowane zarówno w leczeniu ostrej, jak i przewlekłej biegunki1213.
  • Biegunka związana z zespołem jelita drażliwego: U dorosłych od 18 lat, dawka początkowa wynosi 4 mg, a maksymalna dobowa 12 mg1516.
  • Biegunka po zabiegu (np. przetoka jelita krętego): Dawkowanie takie samo jak w przewlekłej biegunce, z dostosowaniem dawki do efektu klinicznego13.

Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania

  • Dorośli: Maksymalnie 8 tabletek lub kapsułek (16 mg) na dobę101213.
  • Dzieci: Dawka zależna od masy ciała (3 tabletki/kapsułki na 20 kg masy ciała), ale nie więcej niż 8 tabletek/kapsułek na dobę13.
  • Młodzież i dzieci powyżej 12 lat: Często zaleca się nie przekraczać 6 tabletek/kapsułek (12 mg) na dobę1429.
  • Nie stosować dłużej niż 2 dni bez konsultacji z lekarzem1029.

Loperamid – dawkowanie w różnych grupach pacjentów – podsumowanie

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli Ostra biegunka: 4 mg na początek, potem 2 mg po każdym luźnym stolcu, max 16 mg/dobę. Przewlekła: 4 mg/dobę początkowo, potem 2-12 mg/dobę1012
Dzieci 6-12 lat 2 mg na początek, potem 2 mg po każdym luźnym stolcu, max 3 tabletki/20 kg mc./dobę, nie więcej niż 8 mg/dobę13
Dzieci poniżej 6 lat Przeciwwskazane1013
Osoby starsze Dawkowanie jak u dorosłych, brak konieczności modyfikacji1011
Niewydolność nerek Brak konieczności modyfikacji dawki2113
Niewydolność wątroby Stosować ostrożnie, obserwować objawy niepożądane2122
Kobiety w ciąży/karmiące Stosowanie tylko po konsultacji z lekarzem23

Pytania i odpowiedzi

Jak dawkować loperamid u dorosłych?

Dorośli zwykle rozpoczynają leczenie od 4 mg (2 tabletki), a następnie przyjmują 2 mg po każdym luźnym stolcu, nie przekraczając 16 mg na dobę.

Czy loperamid można stosować u dzieci?

Loperamid można stosować u dzieci powyżej 6 lat, dostosowując dawkę do masy ciała. U dzieci poniżej 6 lat jest przeciwwskazany.

Jak długo można przyjmować loperamid?

Loperamid można stosować do 2 dni w ostrej biegunce. Jeśli objawy nie ustępują, należy przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem.

Jakie jest maksymalne dzienne dawkowanie loperamidu?

Dla dorosłych maksymalna dawka dobowa to 16 mg (8 tabletek lub kapsułek). U dzieci dawka zależy od masy ciała.

Czy loperamid można stosować przy przewlekłej biegunce?

Tak, w przewlekłej biegunce stosuje się dawkę początkową 4 mg na dobę, którą dostosowuje się do uzyskania 1-2 prawidłowych stolców dziennie.