Dawkowanie loperamidu – najważniejsze zasady
Loperamid jest stosowany przede wszystkim w leczeniu objawowym ostrej i przewlekłej biegunki. Może być także wykorzystywany w przypadku biegunki związanej z zespołem jelita drażliwego oraz u pacjentów po zabiegach na jelicie krętym, np. z przetoką, w celu zmniejszenia liczby i objętości stolców123.
Dostępne postacie i drogi podania
- Tabletki (w tym powlekane i ulegające rozpadowi w jamie ustnej)456
- Kapsułki twarde789
- Wszystkie formy podawane są doustnie1011.
Standardowe dawkowanie u dorosłych
- Ostra biegunka: pierwsza dawka to 2 tabletki lub 2 kapsułki (4 mg), następnie 1 tabletka (2 mg) po każdym kolejnym luźnym stolcu1012111314.
- Przewlekła biegunka: początkowo 2 tabletki lub kapsułki (4 mg) na dobę, a następnie dawkę należy dostosować tak, by uzyskać 1-2 prawidłowe stolce na dobę (zazwyczaj 1-6 tabletek, czyli 2-12 mg na dobę)121113.
- Maksymalna dawka dobowa: 8 tabletek lub kapsułek (16 mg)101213.
Dawkowanie w biegunce związanej z zespołem jelita drażliwego (dorośli od 18 lat)
- Początkowo 2 tabletki (4 mg) na dobę, a następnie 1 tabletka (2 mg) po każdym luźnym stolcu lub według wskazań lekarza1516.
- Maksymalnie 6 tabletek (12 mg) na dobę1516.
Dawkowanie loperamidu w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Dzieci poniżej 6 lat: Loperamid jest przeciwwskazany i nie należy go stosować w tej grupie wiekowej w większości postaci doustnych1013.
- Dzieci od 6 do 12 lat: W przypadku ostrej biegunki: początkowo 1 tabletka lub kapsułka (2 mg), a następnie 1 tabletka (2 mg) po każdym luźnym stolcu. Dawka dobowa zależy od masy ciała (maksymalnie 3 tabletki/20 kg masy ciała na dobę, nie przekraczając 8 tabletek/kapsułek na dobę)101320.
- Dzieci powyżej 12 lat i młodzież: Dawkowanie jak u dorosłych, z zachowaniem ostrożności i przestrzeganiem maksymalnych dawek odpowiednich do masy ciała1314.
Osoby w podeszłym wieku
Nie ma konieczności modyfikacji dawki loperamidu u osób starszych. Zaleca się jednak zachowanie ostrożności i monitorowanie reakcji organizmu, szczególnie w przypadku chorób współistniejących101113.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Nie jest konieczna modyfikacja dawkowania loperamidu u pacjentów z niewydolnością nerek, ponieważ lek i jego metabolity są wydalane głównie z kałem211311.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
U osób z zaburzeniami pracy wątroby należy stosować loperamid bardzo ostrożnie. Może dojść do spowolnienia metabolizmu leku i zwiększenia ryzyka działań niepożądanych, w tym objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego. W ciężkiej niewydolności wątroby leczenie powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem lekarza211322.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Brak jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania loperamidu w okresie ciąży i karmienia piersią. W tych sytuacjach decyzję o zastosowaniu leku powinien podjąć lekarz, oceniając potencjalne korzyści i ryzyko2324.
- Nie należy przekraczać maksymalnych dawek dobowych loperamidu.
- Przedawkowanie może prowadzić do poważnych objawów, takich jak zaburzenia rytmu serca, depresja oddechowa, senność, zaparcia czy niedrożność jelit2526.
- Dzieci są szczególnie wrażliwe na skutki przedawkowania.
- W razie podejrzenia przedawkowania konieczna jest szybka pomoc medyczna i monitorowanie stanu pacjenta przez co najmniej 48 godzin2728.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
- Biegunka ostra i przewlekła: Dawkowanie opisane wyżej jest najczęściej stosowane zarówno w leczeniu ostrej, jak i przewlekłej biegunki1213.
- Biegunka związana z zespołem jelita drażliwego: U dorosłych od 18 lat, dawka początkowa wynosi 4 mg, a maksymalna dobowa 12 mg1516.
- Biegunka po zabiegu (np. przetoka jelita krętego): Dawkowanie takie samo jak w przewlekłej biegunce, z dostosowaniem dawki do efektu klinicznego13.
Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania
- Dorośli: Maksymalnie 8 tabletek lub kapsułek (16 mg) na dobę101213.
- Dzieci: Dawka zależna od masy ciała (3 tabletki/kapsułki na 20 kg masy ciała), ale nie więcej niż 8 tabletek/kapsułek na dobę13.
- Młodzież i dzieci powyżej 12 lat: Często zaleca się nie przekraczać 6 tabletek/kapsułek (12 mg) na dobę1429.
- Nie stosować dłużej niż 2 dni bez konsultacji z lekarzem1029.
Loperamid – dawkowanie w różnych grupach pacjentów – podsumowanie
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | Ostra biegunka: 4 mg na początek, potem 2 mg po każdym luźnym stolcu, max 16 mg/dobę. Przewlekła: 4 mg/dobę początkowo, potem 2-12 mg/dobę1012 |
| Dzieci 6-12 lat | 2 mg na początek, potem 2 mg po każdym luźnym stolcu, max 3 tabletki/20 kg mc./dobę, nie więcej niż 8 mg/dobę13 |
| Dzieci poniżej 6 lat | Przeciwwskazane1013 |
| Osoby starsze | Dawkowanie jak u dorosłych, brak konieczności modyfikacji1011 |
| Niewydolność nerek | Brak konieczności modyfikacji dawki2113 |
| Niewydolność wątroby | Stosować ostrożnie, obserwować objawy niepożądane2122 |
| Kobiety w ciąży/karmiące | Stosowanie tylko po konsultacji z lekarzem23 |


















