REKLAMA

Przedawkowanie lisdeksamfetaminy – kiedy jest niebezpieczne?

Lisdeksamfetamina to substancja czynna, która po podaniu doustnym przekształca się w organizmie w deksamfetaminę – związek aktywny farmakologicznie, odpowiedzialny za działanie lecznicze. Standardowe dawki lisdeksamfetaminy zależą od zaleceń lekarza, jednak w dostępnych preparatach znajduje się zwykle 30 mg, 50 mg lub 70 mg tej substancji w jednej kapsułce, co odpowiada odpowiednio 8,9 mg, 14,8 mg lub 20,8 mg deksamfetaminy123. Przedawkowanie to sytuacja, w której do organizmu dostaje się większa ilość substancji czynnej niż jest to bezpieczne i wskazane, co prowadzi do wystąpienia objawów toksycznych456.

Ryzyko przedawkowania wzrasta szczególnie wtedy, gdy przyjęta zostaje znacznie wyższa dawka niż zalecana lub kiedy lek przyjmowany jest niezgodnie z przeznaczeniem. Przedawkowanie lisdeksamfetaminy wymaga szczególnej uwagi, ponieważ uwalnianie deksamfetaminy może być przedłużone, co oznacza, że objawy mogą utrzymywać się przez dłuższy czas456.

Objawy przedawkowania lisdeksamfetaminy

Objawy przedawkowania lisdeksamfetaminy są podobne do tych, które obserwuje się po przedawkowaniu innych pochodnych amfetaminy. Na początku zwykle pojawia się pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, które może prowadzić do znacznego pogorszenia samopoczucia psychicznego i fizycznego456.

  • Układ nerwowy: niepokój, drżenie, nasilenie odruchów, przyspieszone oddychanie, splątanie, agresja, omamy (halucynacje), napady paniki, wzrost temperatury ciała, rozpad mięśni (rabdomioliza). Często po okresie pobudzenia następuje silne znużenie i obniżenie nastroju456.
  • Układ sercowo-naczyniowy: podwyższone lub obniżone ciśnienie krwi, wstrząs kardiogenny (nagłe, poważne zaburzenia pracy serca)456.
  • Układ pokarmowy: nudności, wymioty, biegunka, kurczowe bóle brzucha456.
  • W przypadku bardzo ciężkiego zatrucia: mogą wystąpić drgawki i śpiączka. W opisach przypadków śmiertelnych najczęściej obserwowano właśnie takie powikłania456.

Objawy te mogą mieć różny stopień nasilenia – od łagodnych, przez umiarkowane, aż po ciężkie, zagrażające życiu.

Ważne: Przedawkowanie lisdeksamfetaminy może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych. Szczególnie niebezpieczne są objawy ze strony układu nerwowego (takie jak drgawki, splątanie, omamy), a także zaburzenia pracy serca i nagłe skoki ciśnienia. Zawsze należy zwracać uwagę na pierwsze objawy przedawkowania, ponieważ szybka reakcja może zapobiec poważnym następstwom, w tym trwałym uszkodzeniom narządów lub zagrożeniu życia456.

Postępowanie w przypadku przedawkowania lisdeksamfetaminy

W przypadku podejrzenia przedawkowania lisdeksamfetaminy należy niezwłocznie szukać pomocy medycznej. Leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów i wspieraniu funkcji życiowych. Stosowane są następujące procedury:

  • Płukanie żołądka (jeśli od spożycia leku nie minęło dużo czasu)789.
  • Podanie węgla aktywnego, który może ograniczyć wchłanianie substancji czynnej789.
  • Podanie leków przeczyszczających oraz leków uspokajających, aby złagodzić objawy ze strony układu nerwowego789.
  • Zakwaszanie moczu może przyspieszyć wydalanie amfetaminy, jednak ta metoda nie jest zalecana w przypadku obecności mioglobinurii (obecności białka z mięśni w moczu), ponieważ zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek789.
  • W przypadku ciężkiego nadciśnienia zaleca się dożylne podanie fentolaminy. Często jednak wystarczające jest odpowiednie uspokojenie pacjenta, co powoduje stopniowy spadek ciśnienia789.

Nie istnieje specyficzne antidotum (odtrutka) na lisdeksamfetaminę ani jej aktywny metabolit – deksamfetaminę. Warto również wiedzieć, że dializa nie pomaga w usunięciu tych substancji z organizmu789.

Tabela – objawy, postępowanie i konieczność hospitalizacji

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (niepokój, nudności, łagodne pobudzenie) Obserwacja, ewentualnie podanie leków uspokajających, płukanie żołądka lub węgiel aktywowany (jeśli wskazane) Nie zawsze, decyzja indywidualna w zależności od stanu pacjenta
Umiarkowane (drżenie, wymioty, biegunka, wzrost ciśnienia, agresja, omamy) Hospitalizacja w celu monitorowania, leczenie objawowe (leki uspokajające, płukanie żołądka, węgiel aktywowany, leki przeczyszczające) Zalecana
Ciężkie (drgawki, śpiączka, wstrząs kardiogenny, rozpad mięśni, znaczne zaburzenia świadomości) Intensywna terapia, leczenie w warunkach szpitalnych, dożylne podanie fentolaminy w razie ciężkiego nadciśnienia, wsparcie funkcji życiowych Bezwzględnie wymagana
Warto wiedzieć:

  • Lisdeksamfetamina po podaniu doustnym przekształca się w deksamfetaminę, która odpowiada za jej działanie i objawy przedawkowania101112.
  • Objawy przedawkowania mogą utrzymywać się przez dłuższy czas ze względu na przedłużone uwalnianie deksamfetaminy456.
  • W przypadku przedawkowania nie ma możliwości szybkiego usunięcia leku z organizmu za pomocą dializy789.
  • Najważniejsze jest szybkie rozpoznanie objawów i wdrożenie odpowiedniego postępowania objawowego456.

Lisdeksamfetamina – zagrożenia związane z przedawkowaniem

Przedawkowanie lisdeksamfetaminy niesie ze sobą ryzyko poważnych konsekwencji zdrowotnych, szczególnie gdy objawy dotyczą układu nerwowego i sercowo-naczyniowego. Najcięższe przypadki mogą prowadzić do drgawek, śpiączki, a nawet zgonu. Nie istnieje odtrutka, a leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspieraniu funkcji życiowych. Zawsze należy przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania i zachować ostrożność przy stosowaniu tej substancji456.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są pierwsze objawy przedawkowania lisdeksamfetaminy?

Pierwsze objawy to niepokój, drżenie, pobudzenie, przyspieszone oddychanie i zaburzenia psychiczne456.

Czy istnieje antidotum na lisdeksamfetaminę?

Nie, nie ma specyficznej odtrutki. Leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspieraniu funkcji życiowych789.

Czy lisdeksamfetamina może być usunięta z organizmu za pomocą dializy?

Nie, lisdeksamfetamina i deksamfetamina nie są eliminowane podczas dializy789.

Jak postępować w przypadku podejrzenia przedawkowania lisdeksamfetaminy?

Należy niezwłocznie szukać pomocy medycznej. Stosuje się płukanie żołądka, węgiel aktywny, leki uspokajające i objawowe789.

REKLAMA