Czy lewometadon jest bezpieczny? – Kiedy należy zachować szczególną ostrożność

Lewometadon to silny lek opioidowy wykorzystywany głównie w terapii substytucyjnej osób uzależnionych od opioidów. Jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek lub wątroby, kobiet w ciąży, matek karmiących oraz osób z zaburzeniami oddychania. Dla dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia stosowanie lewometadonu jest przeciwwskazane12.

Bezpieczeństwo stosowania lewometadonu u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

Kobiety w ciąży

Lewometadon może być stosowany w ciąży wyłącznie wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne i pod ścisłym nadzorem lekarza, najlepiej w specjalistycznym ośrodku. Nie ustalono jednoznacznie ryzyka wad wrodzonych u dzieci narażonych na działanie lewometadonu, ale lek ten przenika przez łożysko i może powodować objawy odstawienia u noworodka. Około 60-80% noworodków wymaga leczenia szpitalnego z powodu zespołu abstynencyjnego. Po porodzie może być konieczne zmniejszenie dawki leku. Dzieci matek leczonych lewometadonem mogą mieć niższą masę urodzeniową i mniejszy obwód głowy oraz być narażone na pewne powikłania zdrowotne34.

Kobiety karmiące piersią

Lewometadon przenika do mleka matki w niewielkim stopniu. U niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące lewometadon opisywano działania niepożądane, takie jak senność i trudności w oddychaniu. Decyzja o karmieniu piersią powinna być podjęta indywidualnie po konsultacji z lekarzem. Jeśli karmienie piersią jest kontynuowane, dawka lewometadonu powinna być jak najmniejsza, a dziecko powinno być obserwowane pod kątem niepokojących objawów5.

Wpływ lewometadonu na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

Lewometadon może znacznie obniżać czujność, powodować zawroty głowy oraz senność. Z tego względu nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn podczas leczenia lewometadonem. O tym, kiedy można bezpiecznie wrócić do tych czynności, decyduje lekarz indywidualnie dla każdego pacjenta6.

Ważne:

  • Lek jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat – nie określono dla nich bezpieczeństwa ani skuteczności.
  • Lewometadon powinien być stosowany wyłącznie doustnie – inne drogi podania mogą prowadzić do poważnych powikłań.
  • Stosowanie lewometadonu przez osoby nietolerujące opioidów lub bez tolerancji na opiaty może zagrażać życiu.
  • Nadużycie lub niewłaściwe stosowanie lewometadonu może prowadzić do uzależnienia, przedawkowania i śmierci.

Interakcje z alkoholem

Łączenie lewometadonu z alkoholem jest niebezpieczne i może prowadzić do silnej senności, zahamowania oddechu, śpiączki, a nawet śmierci. Podczas leczenia należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu7.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się zmniejszenie dawki lewometadonu. Ze względu na możliwość kumulacji leku w organizmie, osoby z zaburzeniami pracy nerek powinny być objęte szczególnym nadzorem podczas leczenia1.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

Pacjenci z ciężkimi, przewlekłymi zaburzeniami czynności wątroby wymagają zmniejszenia dawki lewometadonu. Wydłużony czas działania leku u tych osób zwiększa ryzyko działań niepożądanych i przedawkowania. Długotrwała terapia powinna być prowadzona z ostrożnością, a dawki dostosowywane indywidualnie18.

Stosowanie lewometadonu u seniorów

U osób starszych zaleca się stosowanie niższych dawek lewometadonu. Ze względu na wydłużony czas działania leku w tej grupie wiekowej, wzrasta ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Leczenie powinno być rozpoczęte od możliwie najmniejszej skutecznej dawki i monitorowane pod kątem objawów przedawkowania98.

Informacje dodatkowe o bezpieczeństwie lewometadonu:

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

  • Osoby z astmą, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, chorobami serca, zaburzeniami rytmu serca, niedoczynnością tarczycy lub niewydolnością nadnerczy powinny być leczone pod ścisłym nadzorem lekarza1011.
  • Pacjenci z ostrymi chorobami jamy brzusznej, zaburzeniami elektrolitowymi, bradykardią czy rozrostem gruczołu krokowego wymagają indywidualnej oceny bezpieczeństwa terapii12.
  • Lek jest przeciwwskazany w przypadku równoczesnego stosowania inhibitorów MAO i przez 2 tygodnie po ich odstawieniu2.
  • Osoby z zaburzeniami psychicznymi, szczególnie z historią uzależnień, powinny być monitorowane pod kątem rozwoju uzależnienia od lewometadonu13.

Lewometadon – podsumowanie bezpieczeństwa stosowania

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Dzieci i młodzież <18 lat Nie wolno stosować Przeciwwskazane
Kobiety w ciąży Zachować szczególną ostrożność Tylko jeśli bezwzględnie konieczne, pod ścisłym nadzorem
Kobiety karmiące piersią Zachować szczególną ostrożność Możliwe przenikanie do mleka; obserwować dziecko
Osoby starsze Można stosować Zalecane zmniejszenie dawki i ścisły nadzór
Pacjenci z niewydolnością nerek Można stosować z ostrożnością Zalecane zmniejszenie dawki
Pacjenci z niewydolnością wątroby Można stosować z ostrożnością Zalecane zmniejszenie dawki
Prowadzenie pojazdów/obsługa maszyn Nie wolno podczas leczenia Może powodować senność i zawroty głowy
Alkohol Nie wolno łączyć Ryzyko depresji oddechowej, śpiączki i zgonu

Pytania i odpowiedzi

Czy lewometadon jest bezpieczny dla kobiet w ciąży?

Stosowanie lewometadonu w ciąży jest możliwe tylko, gdy jest to bezwzględnie konieczne i pod ścisłym nadzorem lekarza, najlepiej w specjalistycznym ośrodku. Może powodować objawy odstawienia u noworodka i wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka.1

Czy podczas leczenia lewometadonem można prowadzić samochód?

Nie, podczas leczenia lewometadonem nie wolno prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, ponieważ lek obniża czujność i może powodować senność oraz zawroty głowy.2

Czy lewometadon można stosować u dzieci?

Nie, lewometadon jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat.3

Czy można pić alkohol podczas leczenia lewometadonem?

Nie, alkoholu nie wolno spożywać podczas leczenia lewometadonem ze względu na ryzyko ciężkiej depresji oddechowej, śpiączki i zgonu.4