Dawkowanie lenalidomidu – podstawowe zasady
Lenalidomid jest dostępny w formie kapsułek twardych o różnych dawkach: 2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg oraz 25 mg1. Lek przyjmuje się doustnie, zwykle raz na dobę, w określonych cyklach leczenia, które trwają 21 lub 28 dni w zależności od wskazań2. Kapsułek nie wolno rozgryzać, łamać ani otwierać; należy je połykać w całości, popijając wodą, o stałej porze dnia3.
Dawkowanie w leczeniu nowo rozpoznanego szpiczaka mnogiego
U pacjentów, którzy nie kwalifikują się do przeszczepu komórek macierzystych, lenalidomid podaje się w dawce początkowej 25 mg raz na dobę przez 21 dni w 28-dniowych cyklach, w skojarzeniu z deksametazonem (40 mg podawanym w dniach 1, 8, 15 i 22 cyklu)4. Leczenie trwa do progresji choroby lub wystąpienia nietolerancji. W przypadku działań niepożądanych takich jak neutropenia lub trombocytopenia 3. lub 4. stopnia, dawkę leku należy zmniejszyć stopniowo według schematu:
| Poziom dawki | Lenalidomid (mg) | Deksametazon (mg) |
|---|---|---|
| Początkowa | 25 | 40 |
| -1 | 20 | 20 |
| -2 | 15 | 12 |
| -3 | 10 | 8 |
| -4 | 5 | 4 |
| -5 | 2,5 | Nie dotyczy |
Jeśli od wyznaczonej godziny przyjęcia pominiętej dawki minęło mniej niż 12 godzin, dawkę można przyjąć później tego samego dnia. Jeśli minęło więcej niż 12 godzin, pominiętą dawkę pomija się i przyjmuje następną o zaplanowanej porze2.
Dawkowanie w leczeniu skojarzonym z bortezomibem i deksametazonem
W przypadku leczenia skojarzonego z bortezomibem i deksametazonem lenalidomid podaje się w dawce 25 mg raz na dobę w dniach 1–14 cyklu trwającego 21 dni. Bortezomib podaje się podskórnie dwa razy w tygodniu (dniach 1, 4, 8 i 11). Po ośmiu cyklach leczenie kontynuuje się lenalidomidem i deksametazonem do progresji choroby5. Dawkowanie lenalidomidu zmniejsza się podobnie jak w monoterapii6.
Dawkowanie w leczeniu skojarzonym z melfalanem i prednizonem
W terapii skojarzonej z melfalanem i prednizonem lenalidomid podaje się w dawce 10 mg raz na dobę w dniach 1–21 cyklu 28-dniowego, przez maksymalnie 9 cykli. Po zakończeniu terapii skojarzonej lub w przypadku nietolerancji, pacjenci kontynuują leczenie lenalidomidem w monoterapii w dawce 10 mg w tych samych dniach cyklu do progresji choroby7. Dawkowanie poszczególnych leków zmniejsza się według schematu:
| Poziom dawki | Lenalidomid (mg) | Melfalan (mg/kg) | Prednizon (mg/kg) |
|---|---|---|---|
| Początkowa | 10 | 0,18 | 2 |
| -1 | 7,5 | 0,14 | 1 |
| -2 | 5 | 0,10 | 0,5 |
| -3 | 2,5 | Nie dotyczy | 0,25 |
Dawkowanie w leczeniu podtrzymującym po przeszczepie komórek macierzystych
Leczenie podtrzymujące rozpoczyna się po ustabilizowaniu parametrów krwi u pacjentów po autologicznym przeszczepie komórek macierzystych, którzy nie wykazują objawów progresji choroby. Zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg doustnie raz na dobę, podawane bez przerwy w 28-dniowych cyklach. Po 3 cyklach, jeśli lek jest dobrze tolerowany, dawkę można zwiększyć do 15 mg8. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych stosuje się stopniowe zmniejszanie dawki do poziomu nie niższego niż 5 mg podawane w dniach 1–21 cyklu9.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Lenalidomid nie jest zalecany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania10.
Pacjenci w podeszłym wieku
U osób powyżej 75 lat konieczne jest dokładne rozważenie rozpoczęcia leczenia, ponieważ mogą one gorzej tolerować terapię i częściej doświadczać działań niepożądanych prowadzących do przerwania leczenia. Dawka deksametazonu w tej grupie może być zmniejszona (np. do 20 mg zamiast 40 mg)11.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Lenalidomid jest wydalany głównie przez nerki, dlatego u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek należy stosować obniżone dawki, zależnie od stopnia niewydolności. W przypadku ciężkiej niewydolności lub dializowania, dawkę należy podawać po dializie. Przykładowe dawkowanie w zależności od klirensu kreatyniny (ClCr) przedstawia się następująco12:
| Stopień niewydolności nerek (ClCr) | Dawka lenalidomidu |
|---|---|
| Umiarkowana (30 ≤ ClCr < 50 ml/min) | 10 mg raz na dobę |
| Ciężka (ClCr < 30 ml/min, bez dializy) | 7,5 mg raz na dobę lub 15 mg co drugi dzień |
| Krańcowe stadium (ESRD, dializa) | 5 mg raz na dobę, dawkę podawać po dializie |
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Lenalidomid nie był oficjalnie badany u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nie ma szczególnych zaleceń dotyczących dawkowania w tej grupie3.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazań i działań niepożądanych
W przypadku wystąpienia działań toksycznych 3. lub 4. stopnia, które są związane ze stosowaniem lenalidomidu, leczenie powinno zostać przerwane do czasu ustąpienia objawów do 2. stopnia lub niżej, a następnie wznowione z mniejszą dawką. W przypadku ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka czy obrzęk naczynioruchowy, leczenie należy całkowicie przerwać i nie wznawiać13.
Podsumowanie dawkowania lenalidomidu
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, niekwalifikujący się do przeszczepu | 25 mg raz na dobę, dni 1–21 co 28 dni, w skojarzeniu z deksametazonem 40 mg w dniach 1, 8, 15, 22 |
| Pacjenci po autologicznym przeszczepie komórek macierzystych (leczenie podtrzymujące) | 10 mg raz na dobę, bez przerwy w 28-dniowych cyklach; po 3 cyklach można zwiększyć do 15 mg |
| Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością nerek | 10 mg raz na dobę (możliwość zwiększenia po 2 cyklach) |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek (bez dializy) | 7,5 mg raz na dobę lub 15 mg co drugi dzień |
| Pacjenci z krańcową niewydolnością nerek (dializa) | 5 mg raz na dobę, podawać po dializie |
| Dzieci i młodzież (0-18 lat) | Nie zaleca się stosowania |


















