Przedawkowanie leflunomidu – podstawowe informacje
Leflunomid to substancja czynna stosowana głównie w leczeniu chorób reumatycznych, dostępna w postaci tabletek powlekanych o różnych dawkach – najczęściej 10 mg, 15 mg, 20 mg oraz 100 mg123. Standardowa dawka podtrzymująca u dorosłych to zazwyczaj 10 mg lub 20 mg na dobę, w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta i zaleceń lekarza14. Przedawkowanie leflunomidu występuje wtedy, gdy przyjmie się jednorazowo lub przez dłuższy czas dawkę wyraźnie wyższą niż zalecana. Zdarza się to zarówno w wyniku przypadkowego spożycia większej ilości tabletek, jak i w sytuacjach przewlekłego przyjmowania zbyt dużych dawek – nawet do pięciu razy większych niż standardowa56.
Objawy przedawkowania leflunomidu
W większości opisanych przypadków przedawkowania nie obserwowano poważnych działań niepożądanych, nawet jeśli dawka była znacząco przekroczona576. Jednak mogą pojawić się objawy zgodne z profilem bezpieczeństwa leku, które dotyczą głównie układu pokarmowego, krwi oraz skóry. Objawy mogą mieć charakter łagodny lub umiarkowany, choć nie można wykluczyć poważniejszych powikłań przy bardzo dużych dawkach lub u osób wrażliwych.
- Bóle brzucha576
- Nudności i wymioty57
- Biegunka576
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (co może świadczyć o przeciążeniu wątroby)56
- Niedokrwistość (obniżony poziom czerwonych krwinek)56
- Leukopenia (zmniejszenie liczby białych krwinek)56
- Świąd i wysypka skórna56
Objawy według układów narządowych
- Układ pokarmowy: bóle brzucha, nudności, biegunka
- Układ krwiotwórczy: niedokrwistość, leukopenia
- Wątroba: podwyższenie enzymów wątrobowych
- Skóra: świąd, wysypka
Postępowanie w przypadku przedawkowania leflunomidu
Jeśli dojdzie do przedawkowania leflunomidu, należy jak najszybciej zastosować działania mające na celu usunięcie leku z organizmu. W przeciwieństwie do wielu innych leków, dla leflunomidu istnieją skuteczne metody przyspieszające jego eliminację z organizmu. Zastosowanie mają tu:
- Cholestyramina – podawana doustnie w dawce 8 g trzy razy na dobę, co pozwala znacząco obniżyć poziom aktywnego metabolitu leflunomidu już w ciągu 24–48 godzin56
- Węgiel aktywowany – podawany doustnie lub przez sondę nosowo-żołądkową (50 g co 6 godzin przez 24 godziny) również skutecznie obniża poziom leku w organizmie89
- W razie potrzeby proces „wymywania” można powtórzyć, jeśli stan pacjenta tego wymaga89
- Dializa (hemodializa, CAPD) nie jest skuteczna w usuwaniu leflunomidu ani jego aktywnego metabolitu z organizmu89
- W przypadku przedawkowania leflunomidu konieczne jest szybkie rozpoczęcie „wymywania” leku z organizmu.
- Cholestyramina i węgiel aktywowany są stosowane jako swoiste środki przyspieszające usuwanie leku.
- Brak skuteczności dializ oznacza, że nie są one używane w leczeniu przedawkowania tej substancji.
- W niektórych przypadkach może być konieczna hospitalizacja, zwłaszcza przy ciężkich objawach lub znacznym przekroczeniu dawki.
Tabela podsumowująca – objawy, postępowanie i konieczność hospitalizacji
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Brak objawów lub łagodne (bóle brzucha, nudności, biegunka, świąd) | Obserwacja, podanie cholestyraminy lub węgla aktywowanego | Nie zawsze konieczna, zależy od stanu pacjenta |
| Umiarkowane (zwiększenie enzymów wątrobowych, wysypka, niedokrwistość, leukopenia) | Podanie cholestyraminy lub węgla aktywowanego, kontrola badań laboratoryjnych | Wskazana przy nasilonych objawach lub braku poprawy |
| Ciężkie (znaczne uszkodzenie wątroby, poważne zaburzenia krwi) | Natychmiastowe zastosowanie cholestyraminy lub węgla aktywowanego, intensywna obserwacja, leczenie objawowe | Konieczna hospitalizacja |
Leflunomid – bezpieczeństwo stosowania i ryzyko przedawkowania
Przedawkowanie leflunomidu zwykle nie prowadzi do natychmiastowych, groźnych powikłań, zwłaszcza jeśli podjęte zostaną odpowiednie działania mające na celu szybkie usunięcie leku z organizmu56. Jednak długotrwałe lub bardzo wysokie dawki mogą skutkować poważniejszymi zaburzeniami, szczególnie w obrębie wątroby i układu krwiotwórczego. Każde podejrzenie przedawkowania wymaga kontaktu z personelem medycznym i nie powinno być lekceważone. Dzięki możliwości zastosowania cholestyraminy lub węgla aktywowanego, szanse na szybkie i skuteczne usunięcie leku są wysokie. Należy pamiętać, że dializa nie jest skuteczna w tym przypadku89.


















