Czym jest laktuloza i jak wygląda jej standardowe dawkowanie?

Laktuloza to syntetyczny dwucukier, który najczęściej występuje w postaci syropu lub roztworu doustnego. Stosowana jest głównie w leczeniu przewlekłych zaparć oraz encefalopatii wątrobowej12. Dawka laktulozy zależy od wskazania, wieku pacjenta oraz indywidualnych potrzeb organizmu. Przykładowo, w syropach można spotkać różne stężenia, np. 2,5 g w 5 ml lub 7,5 g w 15 ml34. Laktulozę przyjmuje się doustnie, a jej działanie przeczyszczające pojawia się zwykle po 24–48 godzinach od spożycia5. Przedawkowanie laktulozy oznacza spożycie ilości większej niż zalecana przez lekarza lub producenta produktu leczniczego.

Objawy przedawkowania laktulozy

Przyjęcie zbyt dużej dawki laktulozy może prowadzić do wystąpienia objawów przedawkowania, które zależą od ilości spożytej substancji oraz indywidualnej wrażliwości organizmu6. W większości przypadków objawy dotyczą przewodu pokarmowego i mogą pojawić się już po jednorazowym przekroczeniu dawki.

Ważne: Przedawkowanie laktulozy rzadko prowadzi do poważnych, zagrażających życiu powikłań, jednak u osób wrażliwych, dzieci i osób starszych może skutkować odwodnieniem i poważnymi zaburzeniami elektrolitowymi. Długotrwała biegunka może doprowadzić do osłabienia, zaburzeń pracy serca oraz innych powikłań zdrowotnych.

Podział objawów przedawkowania według układów narządowych

Postępowanie w przypadku przedawkowania laktulozy

W przypadku podejrzenia przedawkowania laktulozy zaleca się przede wszystkim przerwanie przyjmowania leku lub zmniejszenie dawki67. Objawy, takie jak biegunka i bóle brzucha, zwykle ustępują samoistnie po odstawieniu substancji. Leczenie polega na:

  • Przerwaniu stosowania laktulozy lub zmniejszeniu dawki8
  • W razie potrzeby – uzupełnieniu płynów i elektrolitów (np. potasu, sodu)6
  • Leczeniu objawowym, jeśli występują silne dolegliwości12

W przypadku bardzo nasilonych objawów, takich jak długotrwała biegunka, znaczna utrata płynów czy objawy odwodnienia (suchość w ustach, osłabienie, spadek ciśnienia), konieczna może być konsultacja medyczna i wyrównanie zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej6. W razie potrzeby lekarz może zalecić hospitalizację.

Uwaga: Nie istnieje specyficzna odtrutka (antidotum) na przedawkowanie laktulozy. Leczenie polega na przerwaniu stosowania i uzupełnianiu płynów oraz elektrolitów. Należy zwracać szczególną uwagę na objawy odwodnienia, szczególnie u dzieci, osób starszych i przewlekle chorych.

Tabela podsumowująca objawy i postępowanie przy przedawkowaniu laktulozy

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (np. pojedynczy luźny stolec) Odstawienie lub zmniejszenie dawki laktulozy Nie
Umiarkowane (biegunka, skurcze brzucha, nudności) Odstawienie leku, nawadnianie, wyrównanie elektrolitów Rzadko, w przypadku nasilonych objawów lub odwodnienia
Ciężkie (długotrwała biegunka, znaczna utrata płynów, zaburzenia elektrolitowe) Odstawienie leku, intensywne nawadnianie, wyrównanie elektrolitów, leczenie objawowe Tak, jeśli występują objawy odwodnienia lub zaburzenia elektrolitowe

Laktuloza – ryzyko przedawkowania i znaczenie przestrzegania zaleceń

Laktuloza jest uznawana za lek bezpieczny, jednak przedawkowanie może prowadzić do uciążliwych, a w niektórych przypadkach groźnych dla zdrowia objawów, głównie związanych z przewodem pokarmowym i równowagą wodno-elektrolitową76. Objawy zwykle ustępują po odstawieniu substancji, ale długotrwała lub bardzo duża dawka wymaga nadzoru medycznego, szczególnie u osób wrażliwych. Stosowanie laktulozy zgodnie z zaleceniami lekarza i ulotki pozwala uniknąć niepożądanych skutków i bezpiecznie korzystać z jej właściwości leczniczych.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze objawy przedawkowania laktulozy?

Najczęściej występują biegunka, bóle brzucha, skurcze, utrata płynów oraz zaburzenia elektrolitowe, takie jak spadek potasu i wzrost sodu we krwi.

Czy przedawkowanie laktulozy jest niebezpieczne?

W większości przypadków objawy ustępują po odstawieniu leku, jednak u osób wrażliwych może dojść do odwodnienia i poważnych zaburzeń elektrolitowych wymagających interwencji medycznej.

Co zrobić, jeśli przedawkuję laktulozę?

Należy przerwać stosowanie laktulozy lub zmniejszyć dawkę. W razie nasilonych objawów uzupełnić płyny i skonsultować się z lekarzem.

Czy istnieje antidotum na przedawkowanie laktulozy?

Nie istnieje specyficzna odtrutka. Leczenie polega na odstawieniu leku, nawodnieniu i wyrównaniu elektrolitów.