Jak działa kwas traneksamowy?

Kwas traneksamowy należy do grupy leków przeciwkrwotocznych, czyli takich, które pomagają zahamować lub ograniczyć krwawienie123. Jego działanie polega na blokowaniu naturalnych procesów rozpuszczania skrzepów w organizmie. Dzięki temu skrzepy powstające w miejscu krwawienia są stabilniejsze i trudniej się rozpuszczają, co pozwala skuteczniej zatamować krwawienie14.

Wskazania do stosowania u dorosłych

Kwas traneksamowy jest wykorzystywany w leczeniu i zapobieganiu różnego rodzaju krwawień, które mogą być spowodowane zarówno chorobami, jak i zabiegami chirurgicznymi. Wskazania różnią się w zależności od postaci leku oraz drogi podania, jednak ogólne zastosowania obejmują przede wszystkim sytuacje związane z nasilonym krwawieniem, zwłaszcza tam, gdzie dochodzi do zwiększonego rozpuszczania skrzepów (tzw. fibrynolizy)56789.

  • Krwawienia miesiączkowe i krwotok maciczny – szczególnie u kobiet z obfitymi miesiączkami lub innymi zaburzeniami ginekologicznymi5710.
  • Krwawienia z przewodu pokarmowego – zarówno ostre, jak i przewlekłe, które są trudne do opanowania innymi metodami56.
  • Krwawienia z układu moczowego – na przykład po operacjach gruczołu krokowego, w przypadku nowotworów pęcherza lub przy kamicy nerkowej67.
  • Krwawienia po zabiegach chirurgicznych – zwłaszcza w obrębie klatki piersiowej, jamy brzusznej, układu krążenia, ginekologii czy otolaryngologii (np. po usunięciu migdałków lub wyrośli adenoidalnych)589.
  • Krwotoki spowodowane podaniem leków fibrynolitycznych – leki te są stosowane w leczeniu zakrzepów, ale mogą powodować nadmierne krwawienie, które wymaga zatrzymania58.
  • Krwawienia z nosa – w tym ciężkie i nawracające10.
  • Krwawienia w okulistyce – profilaktyka nawracających krwotoków w przedniej komorze oka po urazach10.
  • Dziedziczny obrzęk naczynioruchowy – stosowanie u pacjentów z tym rzadkim schorzeniem pod ścisłym nadzorem specjalisty10.
  • Ekstrakcja zębów u pacjentów z hemofilią – w celu zapobiegania krwotokom podczas i po zabiegu10.
Ważne: Wskazania do stosowania kwasu traneksamowego mogą się różnić w zależności od postaci leku (np. tabletki, roztwór do wstrzykiwań, roztwór doustny) oraz drogi podania. Przykładowo, roztwory do wstrzykiwań częściej są używane w nagłych przypadkach oraz podczas operacji, natomiast tabletki i roztwory doustne są wygodne do stosowania w przewlekłych lub mniej pilnych sytuacjach. Wybór odpowiedniej postaci leku zależy od konkretnego przypadku i decyzji lekarza567.

Wskazania do stosowania u dzieci

Kwas traneksamowy może być stosowany u dzieci powyżej 1. roku życia w przypadkach, gdy istnieje ryzyko lub występuje krwawienie związane z fibrynolizą589. Wskazania są zbliżone do tych u dorosłych, jednak dawkowanie i sposób podawania muszą być dostosowane do wieku i masy ciała dziecka.

  • Krwotoki spowodowane uogólnioną lub miejscową fibrynolizą (np. krwawienia miesiączkowe, krwawienia z przewodu pokarmowego, zaburzenia krwotoczne układu moczowego po operacjach)589.
  • Krwawienia po zabiegach chirurgicznych, zwłaszcza w otolaryngologii (usunięcie migdałków, wycięcie wyrośli adenoidalnych, ekstrakcja zęba)589.
  • Krwawienia po operacjach serca, zwłaszcza z użyciem krążenia pozaustrojowego – badania potwierdziły skuteczność kwasu traneksamowego w ograniczaniu utraty krwi i zapotrzebowania na transfuzje u dzieci poddawanych takim zabiegom111213.

U dzieci poniżej 1. roku życia stosowanie kwasu traneksamowego nie jest zalecane, a w przypadku dziewcząt poniżej 15. roku życia z obfitymi miesiączkami nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności14.

Wskazania w innych grupach pacjentów

W przypadku osób starszych, kobiet w ciąży lub pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest szczególna ostrożność i dostosowanie dawkowania lub monitorowanie terapii. W ChPL podkreśla się konieczność zmniejszenia dawki u osób z zaburzeniami czynności nerek ze względu na ryzyko kumulacji leku w organizmie151617.

Ważne: Kwas traneksamowy nie powinien być stosowany u pacjentów z wysokim ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych (np. zakrzepica, udar, zator płucny w wywiadzie), chyba że jest to bezwzględnie konieczne i odbywa się pod ścisłym nadzorem specjalisty. Osoby z chorobami oczu, zwłaszcza siatkówki, również wymagają szczególnej uwagi podczas długotrwałego leczenia, a w przypadku zaburzeń widzenia leczenie należy przerwać181920.

Porównanie wskazań – tabela

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Krwawienia miesiączkowe / maciczne Tak Tak (brak danych dla dziewcząt <15 lat) Tak (powyżej 1. roku życia) Tak Tak, z modyfikacją
Krwawienia z przewodu pokarmowego Tak Tak Tak (powyżej 1. roku życia) Tak Tak, z modyfikacją
Krwawienia z układu moczowego Tak Tak Tak (powyżej 1. roku życia) Tak Tak, z modyfikacją
Krwawienia po zabiegach chirurgicznych Tak Tak Tak (powyżej 1. roku życia) Tak Tak, z modyfikacją
Krwawienia po lekach fibrynolitycznych Tak Tak Tak (powyżej 1. roku życia) Tak Tak, z modyfikacją
Krwawienia z nosa Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Dziedziczny obrzęk naczynioruchowy Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Ekstrakcja zębów u pacjentów z hemofilią Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją

Kwas traneksamowy – skuteczny sposób na opanowanie krwawień

Kwas traneksamowy to wszechstronny lek przeciwkrwotoczny, który znajduje zastosowanie zarówno w nagłych przypadkach, jak i w przewlekłych problemach z krwawieniem. Może być stosowany u dorosłych oraz dzieci powyżej 1. roku życia, a szerokie wskazania obejmują m.in. krwawienia miesiączkowe, zaburzenia po operacjach czy krwotoki związane z chorobami. Odpowiedni dobór postaci leku oraz indywidualizacja terapii sprawiają, że kwas traneksamowy jest ważnym elementem leczenia w wielu sytuacjach klinicznych589.

Pytania i odpowiedzi

Na jakie krwawienia stosuje się kwas traneksamowy?

Kwas traneksamowy stosuje się w krwawieniach miesiączkowych, z przewodu pokarmowego, układu moczowego, po zabiegach chirurgicznych oraz w krwotokach wywołanych lekami fibrynolitycznymi589.

Czy kwas traneksamowy może być stosowany u dzieci?

Tak, kwas traneksamowy można stosować u dzieci powyżej 1. roku życia, jednak dawkowanie musi być dostosowane do wieku i masy ciała dziecka58.

Czy wszystkie postaci kwasu traneksamowego mają takie same wskazania?

Wskazania mogą się różnić w zależności od postaci leku i drogi podania. Roztwory do wstrzykiwań są częściej stosowane w nagłych przypadkach, a tabletki i roztwory doustne w leczeniu przewlekłym567.

Czy osoby z chorobami nerek mogą stosować kwas traneksamowy?

Tak, ale konieczne jest zmniejszenie dawki i kontrola stanu zdrowia przez lekarza151617.