Dlaczego stosowanie leków w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga ostrożności?
Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny szczególnie uważać na przyjmowanie leków. Wiele substancji może przenikać przez łożysko lub do mleka matki, wpływając na rozwijający się płód lub niemowlę. Z tego powodu każdy lek, także kwas 5-aminolewulinowy, należy stosować tylko po konsultacji z lekarzem, który oceni, czy korzyści przewyższają ewentualne ryzyko123.
Bezpieczeństwo stosowania kwasu 5-aminolewulinowego w ciąży
Dostępne dane na temat stosowania kwasu 5-aminolewulinowego u kobiet w ciąży są bardzo ograniczone. Różne postacie i drogi podania mogą wpływać na bezpieczeństwo tej substancji w okresie ciąży.
Podanie doustne (np. w diagnostyce i leczeniu nowotworów mózgu)
- Brak wystarczających danych na temat bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży1.
- Badania na zwierzętach sugerują, że 5-ALA może działać szkodliwie na zarodek, zwłaszcza w połączeniu z ekspozycją na światło1.
- Stosowanie tej postaci leku jest przeciwwskazane w ciąży4.
Podanie miejscowe (np. w leczeniu rogowacenia słonecznego, raka podstawnokomórkowego)
- Nie ma wystarczających badań dotyczących bezpieczeństwa tej postaci u kobiet w ciąży23.
- Badania na zwierzętach nie dostarczają jednoznacznych informacji o bezpieczeństwie stosowania w ciąży23.
- Zaleca się unikanie stosowania kwasu 5-aminolewulinowego w okresie ciąży, a jeśli terapia jest niezbędna, powinna być przeprowadzona tylko w wyjątkowych, uzasadnionych przypadkach2.
Bezpieczeństwo stosowania podczas karmienia piersią
Nie wiadomo, czy kwas 5-aminolewulinowy lub jego aktywne metabolity przenikają do mleka kobiecego. Brak jest również badań na zwierzętach w tym zakresie123. Jednak dla różnych postaci i dróg podania zalecenia mogą się różnić:
- Po doustnym podaniu zaleca się przerwanie karmienia piersią na 24 godziny po zastosowaniu leku1.
- Po miejscowym zastosowaniu plastra z kwasem 5-aminolewulinowym (np. w terapii fotodynamicznej) karmienie piersią należy przerwać na 48 godzin2.
- Po zastosowaniu miejscowego żelu (np. Ameluz) karmienie piersią powinno być przerwane na 12 godzin3.
Nie można wykluczyć zagrożenia dla dziecka karmionego piersią, dlatego czasowe przerwanie karmienia jest zalecane po każdej terapii kwasem 5-aminolewulinowym, niezależnie od drogi podania.
Wpływ na płodność
Nie ma dostępnych danych dotyczących wpływu kwasu 5-aminolewulinowego na płodność kobiet lub mężczyzn. Informacje z badań klinicznych i przedklinicznych nie wskazują na konkretny wpływ tej substancji na zdolność do poczęcia dziecka, ale z powodu braku danych nie można tego całkowicie wykluczyć13.
- W przypadku każdej postaci kwasu 5-aminolewulinowego obowiązują inne zalecenia dotyczące długości przerwy w karmieniu piersią po zastosowaniu leku.
- Jeśli planujesz ciążę, jesteś w ciąży lub karmisz piersią, zawsze poinformuj o tym lekarza przed rozpoczęciem leczenia tą substancją.
- Niektóre działania niepożądane mogą pojawić się w trakcie terapii fotodynamicznej, dlatego szczególna ostrożność jest zalecana w tych okresach życia.
- Brak jednoznacznych danych nie oznacza, że substancja jest całkowicie bezpieczna – ostrożność jest zawsze wskazana.
Zalecenia dotyczące stosowania kwasu 5-aminolewulinowego w ciąży i podczas karmienia piersią – podsumowanie
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża (podanie doustne) | Nie | Przeciwwskazane; brak danych o bezpieczeństwie, możliwe działanie szkodliwe na płód41 |
| Ciąża (podanie miejscowe) | Nie zaleca się | Można rozważyć tylko w wyjątkowych przypadkach; brak wystarczających danych o bezpieczeństwie23 |
| Karmienie piersią (podanie doustne) | Nie zaleca się | Konieczność przerwania karmienia na 24 godziny1 |
| Karmienie piersią (plaster miejscowy) | Nie zaleca się | Konieczność przerwania karmienia na 48 godzin2 |
| Karmienie piersią (żel miejscowy) | Nie zaleca się | Konieczność przerwania karmienia na 12 godzin3 |
Kwas 5-aminolewulinowy – ostrożność przede wszystkim
Kwas 5-aminolewulinowy, niezależnie od drogi podania, nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że lekarz uzna to za absolutnie konieczne. W przypadku karmienia piersią, jeśli konieczne jest leczenie, należy na określony czas przerwać karmienie dziecka. Brak danych dotyczących bezpieczeństwa oznacza, że decyzja o zastosowaniu tej substancji powinna być każdorazowo podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem potencjalnych korzyści i ryzyka dla matki oraz dziecka123.


















