REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania jowersolu

Jowersol (Ioversolum) to środek kontrastowy stosowany wyłącznie w diagnostyce obrazowej, podawany donaczyniowo w postaci przezroczystego roztworu do wstrzykiwań i infuzji123. Dostępny jest w różnych stężeniach jodu: 300 mg/ml, 320 mg/ml oraz 350 mg/ml, co odpowiada różnym postaciom handlowym roztworu123. Jowersol podaje się wyłącznie pod ścisłym nadzorem medycznym, zawsze w najmniejszej dawce pozwalającej uzyskać satysfakcjonującą jakość obrazu diagnostycznego456.

Dawkowanie zależy od rodzaju badania, wieku pacjenta oraz zastosowanego stężenia roztworu. Najczęstsze procedury diagnostyczne to angiografia naczyń mózgowych, obwodowych i wieńcowych, flebografia, urografia, a także tomografia komputerowa głowy i ciała789.

Standardowe dawki u dorosłych

  • Angiografia naczyń mózgowych: 2–12 ml (tętnica szyjna/kręgowa) lub 20–50 ml (łuk aorty) na jedną dawkę; maksymalnie 200 ml1011.
  • Angiografia naczyń obwodowych: 10–90 ml, maksymalnie 250 ml101112.
  • Angiografia narządów wewnętrznych: 12–60 ml, maksymalnie 250 ml101112.
  • Flebografia: 50–100 ml, maksymalnie 250 ml101112.
  • Urografia: 50–75 ml, maksymalnie 150 ml101112.
  • Tomografia komputerowa głowy: 50–150 ml, maksymalnie 150 ml101112.
  • Tomografia komputerowa ciała: 25–150 ml, maksymalnie 150 ml101112.
  • Specjalne procedury (np. IA-DSA, IV-DSA): 5–80 ml lub 30–50 ml, maksymalnie 250 ml1012.
  • Arteriografia naczyń wieńcowych (dotyczy wyższych stężeń): 1–10 ml, maksymalnie 250 ml1112.
  • Wentrykulografia lewostronna: 30–50 ml, maksymalnie 250 ml1112.
  • Aortografia: 10–80 ml, maksymalnie 250 ml1112.
  • Angiografia nerek: 6–15 ml, maksymalnie 250 ml1112.

W przypadku osób w podeszłym wieku zwykle stosuje się takie same dawki jak u dorosłych. W razie niezadowalającej jakości obrazu dawkę można zwiększyć do wartości maksymalnej przewidzianej dla danej procedury101112.

Ważne: Jowersol powinien być podawany wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny, a podczas badania musi być zapewniony natychmiastowy dostęp do sprzętu ratunkowego. Dawki są zawsze dobierane indywidualnie, z uwzględnieniem rodzaju badania, wieku pacjenta i stanu zdrowia. Zawsze należy stosować najmniejszą skuteczną ilość środka kontrastowego. W razie wcześniejszych reakcji alergicznych na środki kontrastowe lub chorób nerek, konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności456.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Dawkowanie u dzieci i młodzieży jest ściśle zależne od masy ciała i rodzaju procedury. U najmłodszych pacjentów (poniżej 18 lat) do angiografii i urografii stosuje się wyłącznie roztwór o stężeniu 300 mg/ml, natomiast wyższe stężenia nie są zalecane z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności1056.

  • Angiografia naczyń mózgowych, obwodowych i narządów wewnętrznych: 1–3 ml/kg masy ciała, maksymalnie 100 ml10.
  • Urografia dożylna: dzieci powyżej 1. roku życia – 2 ml/kg; dzieci poniżej 1. roku życia – 3 ml/kg, maksymalnie 100 ml10.

Nie zaleca się stosowania jowersolu o stężeniu 320 mg/ml i 350 mg/ml u dzieci i młodzieży do czasu uzyskania wystarczających danych o bezpieczeństwie56.

Osoby w podeszłym wieku

Nie wymaga się rutynowej modyfikacji dawki u pacjentów starszych. Jeśli istnieje ryzyko uzyskania gorszej jakości obrazu, dawkę można zwiększyć do wartości maksymalnej przewidzianej dla danej procedury101112.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek należy zachować szczególną ostrożność. Ryzyko powikłań nerkowych wzrasta zwłaszcza przy dużych dawkach lub w połączeniu z innymi chorobami nerek i wątroby131415. Zalecane jest odpowiednie nawodnienie przed badaniem oraz monitorowanie czynności nerek. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek decyzja o podaniu środka kontrastowego powinna być bardzo dobrze przemyślana161718.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

W przypadku współistniejących chorób nerek i wątroby należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania jowersolu131415. Nie podano szczegółowych wytycznych dotyczących modyfikacji dawki, jednak monitorowanie stanu pacjenta jest konieczne.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Podanie jowersolu kobietom w ciąży i karmiącym piersią wymaga szczególnej ostrożności. Po podaniu środka kontrastowego matce w okresie ciąży, u noworodków może wystąpić przemijające zahamowanie czynności tarczycy, dlatego należy monitorować poziom hormonów tarczycy u noworodków i niemowląt192021.

Warto wiedzieć:

  • Stosowanie jowersolu u dzieci, zwłaszcza poniżej 3 lat, może wpłynąć na czynność tarczycy. Zaleca się kontrolę poziomu hormonów tarczycy (TSH i T4) po badaniu222324.
  • Ryzyko niedoczynności tarczycy po ekspozycji na środki kontrastowe jest największe u wcześniaków, noworodków i dzieci z chorobami serca252627.
  • Wszyscy pacjenci powinni być obserwowani przez co najmniej 30-60 minut po podaniu jowersolu ze względu na możliwość wystąpienia reakcji alergicznych282930.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

W zależności od procedury oraz stężenia roztworu jowersolu, maksymalna dawka dobowa wynosi zwykle od 100 do 250 ml dla dorosłych i dzieci. Przekroczenie tej ilości może prowadzić do poważnych powikłań, w tym zaburzeń czynności płuc i układu krążenia, które mogą być potencjalnie śmiertelne. W razie przedawkowania leczenie polega na usuwaniu objawów, a jowersol można usunąć z krwi za pomocą dializy313233.

Tabela: Schematy dawkowania jowersolu w zależności od grupy pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli W zależności od procedury: 2–150 ml na dawkę, maksymalnie 100–250 ml na dobę101112
Dzieci (Optiray 300) 1–3 ml/kg (angiografia, urografia), maksymalnie 100 ml; dzieci powyżej 1 r.ż.: 2 ml/kg, poniżej 1 r.ż.: 3 ml/kg10
Dzieci (Optiray 320, 350) Nie zaleca się stosowania56
Osoby starsze Dawkowanie jak u dorosłych, możliwość zwiększenia dawki do maksimum w razie potrzeby101112
Pacjenci z zaburzeniami nerek Wymagana ostrożność, odpowiednie nawodnienie, monitorowanie funkcji nerek, indywidualne podejście131415
Pacjenci z zaburzeniami wątroby Ostrożność, brak szczegółowych wytycznych dotyczących zmiany dawki131415
Kobiety w ciąży i karmiące Ostrożność, monitorowanie funkcji tarczycy u noworodka192021

Jowersol – bezpieczne stosowanie środków kontrastowych

Jowersol jest skutecznym i uniwersalnym środkiem kontrastowym stosowanym w diagnostyce obrazowej. Dawkowanie tej substancji zawsze zależy od rodzaju badania, wieku i stanu zdrowia pacjenta oraz zastosowanego stężenia roztworu. W przypadku dzieci, osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami pracy nerek lub wątroby, konieczna jest szczególna ostrożność i indywidualne podejście do wyboru dawki. Przestrzeganie zasad dawkowania i odpowiednie przygotowanie pacjenta pozwala ograniczyć ryzyko powikłań oraz zapewnić wysoką skuteczność diagnostyczną badania101112.

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie jowersolu u dorosłych?

Standardowa dawka zależy od rodzaju badania, zwykle mieści się w zakresie od 2 do 150 ml na dawkę, nie przekraczając maksymalnej ilości 100–250 ml na dobę, w zależności od procedury.

Czy jowersol można stosować u dzieci?

Tak, ale wyłącznie roztwór o stężeniu 300 mg/ml. Dawkowanie wynosi 1–3 ml/kg masy ciała, maksymalnie 100 ml.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania jowersolu?

Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na jodowe środki kontrastowe oraz ujawniona nadczynność tarczycy.

Czy przedawkowanie jowersolu jest niebezpieczne?

Tak, przedawkowanie może być śmiertelne i prowadzić do zaburzeń pracy płuc i układu krążenia. Leczenie polega na usuwaniu objawów i dializie.

Czy jowersol można stosować u osób z niewydolnością nerek?

Można, ale wymagana jest ostrożność, odpowiednie nawodnienie i monitorowanie funkcji nerek.

REKLAMA