REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania jopromidu

Jopromid jest stosowany wyłącznie w diagnostyce jako środek kontrastowy do podania dożylnego, dotętniczego oraz do jam ciała. Dostępny jest w dwóch stężeniach: 623,40 mg/ml (Ultravist 300) i 768,86 mg/ml (Ultravist 370)12. Schemat dawkowania zależy od rodzaju badania, masy ciała, wieku pacjenta oraz konkretnej techniki diagnostycznej34.

  • Dawkę jopromidu ustala się indywidualnie, najczęściej w przeliczeniu na kilogram masy ciała.
  • Częstotliwość podania – jopromid podaje się zazwyczaj jednorazowo, w trakcie badania diagnostycznego.
  • Czas trwania terapii – substancja jest podawana wyłącznie na czas badania, nie stosuje się jej przewlekle.
  • Dostępne postacie i drogi podania:
    • Roztwór do wstrzykiwań – dożylnie, dotętniczo, do jam ciała (np. artrografia, ERCP).

Schematy dawkowania w zależności od rodzaju badania

Angiografia i arteriografia

  • Angiografia łuku aorty: 50–80 ml Ultravist 300
  • Angiografia selektywna: 6–15 ml Ultravist 300
  • Aortografia piersiowa: 50–80 ml Ultravist 300 lub 370
  • Aortografia brzuszna: 40–60 ml Ultravist 300
  • Arteriografia kończyn górnych: 8–12 ml Ultravist 300
  • Arteriografia kończyn dolnych: 20–30 ml Ultravist 300

Angiokardiografia

  • Komory serca: 40–60 ml Ultravist 370
  • Tętnice wieńcowe: 5–8 ml Ultravist 370

Wenografia

  • Kończyny górne: 15–30 ml Ultravist 300
  • Kończyny dolne: 30–60 ml Ultravist 300

Tomografia komputerowa (TK)

  • Jednorazowa dawka dożylna: 80–150 ml Ultravist 300
  • TK czaszki – dorośli:
    • Ultravist 300: 1,0–2,0 ml/kg mc.
    • Ultravist 370: 1,0–1,5 ml/kg mc.

Urografia dożylna

  • Noworodki: 1,2 g jodu/kg mc. = 4,0 ml/kg Ultravist 300 lub 3,2 ml/kg Ultravist 370
  • Niemowlęta (1 miesiąc–2 lata): 1,0 g jodu/kg mc. = 3,0 ml/kg Ultravist 300 lub 2,7 ml/kg Ultravist 370
  • Dzieci (2–11 lat): 0,5 g jodu/kg mc. = 1,5 ml/kg Ultravist 300 lub 1,4 ml/kg Ultravist 370
  • Młodzież i dorośli: 0,3 g jodu/kg mc. = 1,0 ml/kg Ultravist 300 lub 0,8 ml/kg Ultravist 370

Dawkowanie do jam ciała (artrografia, ERCP, inne badania)

  • Artrografia: 5–15 ml Ultravist 300 lub 370
  • ERCP i inne badania: dawkę dobiera się indywidualnie w zależności od wskazania i obszaru badania

Mammografia ze wzmocnieniem kontrastowym (CEM)

  • Dorosłe kobiety: 1,5 ml/kg mc. Ultravist 300 lub 370
Ważne: Dawkowanie jopromidu zawsze ustala się indywidualnie, biorąc pod uwagę wiek, masę ciała i rodzaj badania. U dzieci, noworodków i niemowląt dawki są wyższe w przeliczeniu na kilogram masy ciała, ze względu na niedojrzałość nerek. Osoby starsze oraz pacjenci z zaburzeniami czynności nerek powinni otrzymywać możliwie najmniejszą skuteczną dawkę, aby zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych5678.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Noworodki i niemowlęta wymagają ostrożnego ustalania dawki – są szczególnie narażone na zaburzenia elektrolitowe i niestabilność hemodynamiczną.
  • Dawki dla dzieci są wyższe w przeliczeniu na masę ciała niż u dorosłych.
  • W przypadku noworodków i niemowląt zaleca się ścisłe monitorowanie stanu zdrowia podczas i po badaniu.

Osoby w podeszłym wieku

  • Zaleca się stosowanie możliwie najmniejszej skutecznej dawki.
  • U osób starszych eliminacja jopromidu może być wolniejsza, szczególnie w przypadku współistniejącej niewydolności nerek.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Wydalanie jopromidu jest opóźnione u pacjentów z niewydolnością nerek.
  • W tej grupie należy stosować minimalną możliwą dawkę, by ograniczyć ryzyko uszkodzenia nerek.
  • U osób dializowanych, u których nie występuje resztkowa czynność nerek, można wykonywać badania z jopromidem, ponieważ jest on usuwany podczas dializy.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Nie podano szczególnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawkowania w tej grupie.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • U noworodków, zwłaszcza wcześniaków, które były narażone na jopromid przez matkę podczas ciąży lub badania w okresie noworodkowym, zaleca się monitorowanie czynności tarczycy.
  • Nie podano szczegółowych wytycznych dotyczących dawkowania w tych grupach, ale stosowanie możliwe jest wyłącznie po ocenie stosunku korzyści do ryzyka.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie jopromidu różni się w zależności od rodzaju badania, drogi podania oraz wieku i masy ciała pacjenta. W przypadku badań takich jak angiografia, tomografia komputerowa, urografia czy mammografia, stosuje się inne objętości i przeliczenia dawki na kilogram masy ciała. W badaniach przewlekłych nie stosuje się jopromidu – substancja jest podawana jednorazowo, wyłącznie na czas konkretnego badania diagnostycznego34.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

W większości przypadków dawki jopromidu nie powinny przekraczać 1,5 g jodu na kilogram masy ciała w pojedynczym wstrzyknięciu34. Przedawkowanie może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, niewydolności nerek oraz powikłań ze strony układu sercowo-naczyniowego i płuc. W przypadku podejrzenia przedawkowania zaleca się monitorowanie czynności nerek i parametrów elektrolitowych, a w razie potrzeby – zastosowanie dializy910.

Informacje praktyczne:

  • Przygotowanie środka kontrastowego do temperatury ciała poprawia jego tolerancję i ułatwia wstrzykiwanie.
  • U pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak cukrzyca, niewydolność nerek czy choroby serca, należy zachować szczególną ostrożność i stosować najniższą skuteczną dawkę.
  • Noworodki, niemowlęta i osoby starsze wymagają starannego monitorowania stanu zdrowia podczas i po badaniu z użyciem jopromidu.
  • W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości lub reakcji alergicznych, należy natychmiast wdrożyć odpowiednie postępowanie.

Jopromid – dawkowanie podsumowane w tabeli

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 1,0–2,0 ml/kg Ultravist 300 lub 1,0–1,5 ml/kg Ultravist 370 (TK); 0,3 g jodu/kg mc. (urografia); inne badania wg wskazań115
Dzieci (2–11 lat) 1,5 ml/kg Ultravist 300 lub 1,4 ml/kg Ultravist 370 (urografia)5
Niemowlęta (1 mies.–2 lata) 3,0 ml/kg Ultravist 300 lub 2,7 ml/kg Ultravist 370 (urografia)5
Noworodki (<1 miesiąca) 4,0 ml/kg Ultravist 300 lub 3,2 ml/kg Ultravist 370 (urografia)5
Osoby starsze Stosować najniższą skuteczną dawkę, monitorować stan zdrowia6
Pacjenci z niewydolnością nerek Stosować minimalną możliwą dawkę, dostosowaną indywidualnie6
Kobiety w ciąży/karmiące Stosować wyłącznie po ocenie stosunku korzyści do ryzyka, monitorować czynność tarczycy u noworodków12

Bezpieczne stosowanie jopromidu w różnych grupach pacjentów

Dawkowanie jopromidu wymaga indywidualnego podejścia w zależności od wieku, masy ciała, rodzaju badania i stanu zdrowia pacjenta. W szczególnych grupach – takich jak dzieci, osoby starsze czy pacjenci z niewydolnością nerek – należy stosować ostrożność i zawsze dążyć do zastosowania najniższej skutecznej dawki. Dzięki temu można zminimalizować ryzyko powikłań i zapewnić bezpieczeństwo podczas diagnostyki z użyciem tej substancji czynnej356478.

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie jopromidu u dorosłych?

Standardowa dawka zależy od badania i masy ciała, np. do tomografii komputerowej podaje się 1,0–2,0 ml/kg Ultravist 300 lub 1,0–1,5 ml/kg Ultravist 370.

Jak dawkować jopromid u dzieci i niemowląt?

Dawka zależy od wieku i masy ciała: noworodki – 4,0 ml/kg Ultravist 300, niemowlęta – 3,0 ml/kg, dzieci – 1,5 ml/kg.

Czy u pacjentów z niewydolnością nerek dawka jopromidu powinna być zmniejszona?

Tak, należy stosować minimalną możliwą dawkę i monitorować czynność nerek.

Czy dawkowanie jopromidu zależy od rodzaju badania?

Tak, objętość i sposób podania jopromidu różnią się w zależności od typu badania i drogi podania.

REKLAMA