Czym jest irynotekan i kiedy może dojść do przedawkowania?
Irynotekan (Irinotecanum, Irinotecani hydrochloridum trihydricum) to substancja czynna stosowana przede wszystkim w leczeniu nowotworów, najczęściej w terapii raka jelita grubego i trzustki12. Lek ten podawany jest dożylnie w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji lub w postaci roztworu do infuzji. Dawki i schematy leczenia dobierane są indywidualnie, jednak najczęściej stosuje się dawki od 80 do 180 mg/m² powierzchni ciała w zależności od schematu leczenia i rodzaju nowotworu34.
Do przedawkowania dochodzi najczęściej w wyniku podania dawki dwukrotnie wyższej od zalecanej terapeutycznie, choć odnotowano także przypadki podania wyższych dawek w badaniach klinicznych56789. Przedawkowanie może być śmiertelne, dlatego lek powinien być stosowany wyłącznie pod ścisłą kontrolą medyczną5.
Jakie są objawy przedawkowania irynotekanu?
Objawy przedawkowania irynotekanu pojawiają się zwykle w ciągu kilku dni od podania zbyt dużej dawki i dotyczą głównie dwóch układów: krwiotwórczego oraz pokarmowego58. Im wyższa dawka, tym objawy są cięższe i mogą prowadzić do poważnych powikłań.
- Układ krwiotwórczy: ciężka neutropenia (znaczny spadek liczby białych krwinek, szczególnie neutrofili), która zwiększa ryzyko groźnych infekcji6589.
- Układ pokarmowy: ciężka biegunka, która może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych6589.
- Powikłania infekcyjne: z powodu neutropenii może dojść do ciężkich, zagrażających życiu zakażeń57.
- Odwodnienie: spowodowane długotrwałą lub ciężką biegunką58.
Objawy te mogą być łagodne, umiarkowane lub ciężkie – w przypadku ciężkiego przebiegu mogą prowadzić nawet do śmierci59.
Postępowanie w przypadku przedawkowania irynotekanu
W przypadku podejrzenia przedawkowania irynotekanu nie istnieje odtrutka (antidotum)56879. Dlatego najważniejsze jest wdrożenie intensywnego leczenia wspomagającego, które obejmuje:
- Zapobieganie odwodnieniu, szczególnie jeśli występuje biegunka – podawanie płynów i elektrolitów65.
- Leczenie powikłań infekcyjnych, na przykład poprzez podawanie antybiotyków67.
- Monitorowanie liczby krwinek oraz stanu ogólnego pacjenta57.
- W razie potrzeby – hospitalizacja oraz intensywna opieka medyczna, zwłaszcza przy ciężkich objawach58.
W praktyce leczenie polega na intensywnym nawadnianiu pacjenta, monitorowaniu parametrów życiowych oraz zwalczaniu zakażeń. W każdym przypadku, gdy wystąpią ciężkie objawy, konieczna jest hospitalizacja5.
Tabela podsumowująca objawy, postępowanie i konieczność hospitalizacji
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne: niewielka biegunka, lekka neutropenia | Monitorowanie, doustne nawadnianie, obserwacja | Nie zawsze konieczna, zależy od stanu pacjenta |
| Umiarkowane: nasilona biegunka, umiarkowana neutropenia | Intensywne nawadnianie, antybiotyki, regularna kontrola morfologii | Często wymagana hospitalizacja |
| Ciężkie: ciężka biegunka, ciężka neutropenia, odwodnienie, zakażenia | Hospitalizacja, intensywna opieka, leczenie zakażeń, dożylne płyny, brak antidotum | Bezwzględnie konieczna |
- Irynotekan stosowany jest wyłącznie pod nadzorem lekarza, ponieważ nawet niewielkie przekroczenie dawki może prowadzić do poważnych powikłań.
- Nie istnieje odtrutka na przedawkowanie tej substancji.
- W przypadku wystąpienia biegunki lub gorączki po leczeniu irynotekanem należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
- Każda niepokojąca reakcja wymaga natychmiastowej oceny przez personel medyczny.
Irynotekan – przedawkowanie to stan zagrożenia życia
Przedawkowanie irynotekanu, niezależnie od postaci i drogi podania, prowadzi najczęściej do ciężkich powikłań ze strony układu krwiotwórczego i przewodu pokarmowego. Najważniejsze objawy to ciężka neutropenia i biegunka, które mogą prowadzić do odwodnienia, zakażeń oraz zagrożenia życia. Nie ma znanej odtrutki, dlatego leczenie polega na intensywnej terapii wspomagającej i monitorowaniu stanu pacjenta. Każde podejrzenie przedawkowania wymaga natychmiastowej interwencji medycznej oraz często hospitalizacji65879.


















