Dawkowanie ipratropium – ogólne zasady
Ipratropium jest dostępne w różnych postaciach, takich jak aerozol inhalacyjny, roztwór do nebulizacji oraz aerozol do nosa. Stosuje się go głównie wziewnie, aby rozszerzać oskrzela i ułatwiać oddychanie u osób z chorobami układu oddechowego123. Schemat dawkowania zależy od wybranej formy leku oraz wieku pacjenta.
Aerozol inhalacyjny
- Dorośli i dzieci powyżej 6 lat: Standardowo zaleca się 2 rozpylenia (dawki) 4 razy na dobę243. Maksymalna liczba rozpyleń nie powinna przekraczać 12 na dobę243.
- Dzieci poniżej 6 lat: Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności; stosowanie wyłącznie po zleceniu przez lekarza i pod jego kontrolą56.
- Osoby starsze: Stosuje się te same dawki co u dorosłych3.
Roztwór do nebulizacji
- Dorośli i młodzież powyżej 14 lat: Zazwyczaj 2,0 ml (0,5 mg) 3–4 razy na dobę1. Dawka dobowa nie powinna przekraczać 2 mg1.
- Dzieci 6–14 lat: 1,0 ml (0,25 mg) 3–4 razy na dobę, wyłącznie pod kontrolą lekarza1.
- Dzieci poniżej 6 lat: 0,4–1,0 ml (0,1–0,25 mg) 3–4 razy na dobę, wyłącznie pod kontrolą lekarza1.
- W połączeniu z innymi lekami (np. salbutamol, fenoterol): Schematy dawkowania mogą się różnić i zawsze powinny być ustalane indywidualnie przez lekarza78.
Aerozol do nosa
- Dorośli: 1 dawka aerozolu do każdego otworu nosowego, do 3 razy na dobę, z co najmniej 6-godzinnym odstępem między dawkami9. Maksymalny czas stosowania to 7 dni.
- Dzieci i młodzież poniżej 18 lat: Nie zaleca się stosowania z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa9.
Dawkowanie ipratropium w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Aerozol inhalacyjny: Stosowanie u dzieci poniżej 6 lat wyłącznie po zaleceniu lekarza56.
- Roztwór do nebulizacji:
- Aerozol do nosa: Nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat9.
Pacjenci w podeszłym wieku
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby
- Brak jest szczegółowych danych dotyczących konieczności modyfikacji dawkowania u tych pacjentów. Zaleca się ostrożność i indywidualne podejście do terapii7.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Ipratropium może być stosowany tylko wtedy, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla dziecka. Ostateczną decyzję o zastosowaniu podejmuje lekarz12.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania i postaci leku
W zależności od wskazania (np. astma, POChP, ostry napad skurczu oskrzeli) oraz od tego, czy ipratropium jest stosowany samodzielnie czy w połączeniu z innymi lekami (np. fenoterol, salbutamol), dawkowanie może się różnić. W preparatach złożonych, np. z fenoterolem lub salbutamolem, dawkowanie ustalane jest indywidualnie i zależy od stanu pacjenta oraz nasilenia objawów1078.
Przykłady schematów w preparatach złożonych:
- Ipratropium + fenoterol (roztwór do nebulizacji):
- Ipratropium + salbutamol (roztwór do nebulizacji):
Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania
- Aerozol inhalacyjny: Maksymalnie 12 rozpyleń na dobę243.
- Roztwór do nebulizacji: U dorosłych i młodzieży powyżej 14 lat nie przekraczać 2 mg na dobę; u dzieci poniżej 14 lat – nie przekraczać 1 mg na dobę1.
- Aerozol do nosa: Maksymalnie 3 aplikacje na dobę do każdego otworu nosowego, przez maksymalnie 7 dni9.
Przedawkowanie ipratropium jest rzadkością ze względu na miejscowe działanie i niską wchłanialność ogólnoustrojową. W przypadku przekroczenia zalecanych dawek mogą wystąpić objawy takie jak suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia czy przyspieszone bicie serca121314. Leczenie jest zazwyczaj objawowe.
Podsumowanie: dawkowanie ipratropium w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli i młodzież powyżej 14 lat (nebulizacja) | 2,0 ml (0,5 mg) 3–4 razy na dobę; maks. 2 mg/dobę1 |
| Dzieci 6–14 lat (nebulizacja) | 1,0 ml (0,25 mg) 3–4 razy na dobę; maks. 1 mg/dobę1 |
| Dzieci poniżej 6 lat (nebulizacja) | 0,4–1,0 ml (0,1–0,25 mg) 3–4 razy na dobę, tylko pod kontrolą lekarza1 |
| Dorośli i dzieci powyżej 6 lat (aerozol inhalacyjny) | 2 rozpylenia 4 razy na dobę; maks. 12 rozpyleń/dobę24 |
| Dzieci poniżej 6 lat (aerozol inhalacyjny) | Stosowanie wyłącznie po zaleceniu lekarza56 |
| Dorośli (aerozol do nosa) | 1 dawka do każdego otworu nosowego do 3 razy na dobę; max. 7 dni9 |
| Dzieci i młodzież (aerozol do nosa) | Nie zaleca się stosowania9 |
| Osoby starsze | Dawkowanie jak u dorosłych3 |
| Pacjenci z niewydolnością nerek/wątroby | Brak danych o konieczności modyfikacji dawki; zalecana ostrożność7 |
| Kobiety w ciąży/karmiące piersią | Stosowanie wyłącznie po ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza12 |


















