Jak wygląda dawkowanie iloprostu?
Iloprost jest podawany wziewnie za pomocą specjalnych nebulizatorów i stosowany głównie u dorosłych pacjentów z pierwotnym nadciśnieniem płucnym, zakwalifikowanych do III klasy czynnościowej według klasyfikacji NYHA1. Dawka oraz częstotliwość inhalacji są dostosowywane do indywidualnych potrzeb i tolerancji pacjenta, a cały proces leczenia powinien być prowadzony pod nadzorem doświadczonego lekarza2.
Standardowe dawkowanie dla dorosłych
- Leczenie zaczyna się od inhalacji dawką 2,5 mikrograma iloprostu przez ustnik nebulizatora2.
- Jeśli dawka 2,5 mikrograma jest dobrze tolerowana, zwiększa się ją do 5 mikrogramów i utrzymuje na tym poziomie2.
- W przypadku słabej tolerancji dawki 5 mikrogramów, należy wrócić do dawki 2,5 mikrograma2.
- Inhalacje wykonuje się 6 do 9 razy na dobę, zgodnie z indywidualnymi potrzebami pacjenta2.
Czas trwania leczenia zależy od stanu klinicznego pacjenta i decyzji lekarza. W razie pogorszenia się stanu zdrowia może być konieczna zmiana metody leczenia3.
Droga podania i postać leku
Iloprost podawany jest wyłącznie wziewnie, za pomocą nebulizatora. Dostępny jest w postaci roztworu do nebulizacji, zwykle w ampułkach po 1 ml, zawierających 10 mikrogramów substancji czynnej4. Urządzenia stosowane do inhalacji to m.in. Breelib, I-Neb AAD oraz Venta-Neb. Sposób podania i czas trwania inhalacji różnią się w zależności od użytego urządzenia567.
Różnice w dawkowaniu w zależności od nebulizatora
- Breelib: Dawka początkowa to 2,5 mikrograma; po dobrej tolerancji zwiększa się do 5 mikrogramów. Czas inhalacji to około 3 minuty58.
- I-Neb AAD: Dawka początkowa to 2,5 mikrograma; przy dobrej tolerancji zwiększa się do 5 mikrogramów. Inhalacja trwa od 3,2 do 6,5 minuty, w zależności od dawki69.
- Venta-Neb: Dawka początkowa to 2,5 mikrograma (dwie ampułki po 1 ml); po dobrej tolerancji zwiększa się do 5 mikrogramów (dwie ampułki po 1 ml). Czas inhalacji to 4 minuty dla 2,5 mikrograma i 8 minut dla 5 mikrogramów710.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania iloprostu u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. Brakuje danych z badań klinicznych, dlatego nie zaleca się stosowania tej substancji w tej grupie wiekowej1112.
Pacjenci w podeszłym wieku
Brak szczegółowych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki u osób starszych, jednak dawkowanie powinno być ustalane indywidualnie, zwłaszcza w przypadku współistniejących chorób, takich jak niewydolność nerek lub wątroby3.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Przy klirensie kreatyniny powyżej 30 ml/min nie jest konieczna modyfikacja dawki13.
- Pacjentów z klirensem kreatyniny 30 ml/min lub niższym nie oceniano w badaniach klinicznych. Zaleca się ostrożność i postępowanie jak u osób z zaburzeniami czynności wątroby – początkowo stosuje się dawki 2,5 mikrograma, z 3–4-godzinnymi przerwami między inhalacjami (do 6 inhalacji na dobę)13.
- U pacjentów dializowanych wydalanie iloprostu jest spowolnione, dlatego także stosuje się wyżej opisane ostrożności13.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Wydalanie iloprostu jest spowolnione; należy zachować szczególną ostrożność podczas ustalania dawki początkowej3.
- Stosuje się dawki 2,5 mikrograma z 3–4-godzinnymi przerwami (do 6 inhalacji na dobę), a następnie przerwy można ostrożnie skracać w zależności od tolerancji313.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Brakuje wystarczających danych dotyczących stosowania iloprostu w okresie ciąży i karmienia piersią u ludzi. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano niektóre działania niepożądane, jednak nie wiadomo, czy wystąpią one u ludzi1415. Kobiety w ciąży i karmiące piersią nie powinny być narażone na działanie rozpylonego w powietrzu iloprostu16.
- Nie stosuj iloprostu u dzieci i młodzieży – brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności.
- W przypadku chorób nerek lub wątroby rozpoczynaj od mniejszych dawek i dłuższych przerw między inhalacjami.
- Kobiety w ciąży i karmiące piersią nie powinny być narażone na działanie leku w powietrzu.
- Nie przekraczaj zalecanej liczby inhalacji – ryzyko przedawkowania i działań niepożądanych.
- Każda zmiana urządzenia do inhalacji wymaga kontroli lekarskiej.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Średnia dobowa dawka iloprostu stosowana w badaniach wynosiła 27–30 mikrogramów (od 12,5 do 45 mikrogramów na dobę), przy 6–9 inhalacjach dziennie17. W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek nie należy przekraczać 6 inhalacji na dobę313.
Przedawkowanie iloprostu może powodować zawroty głowy, ból głowy, zaczerwienienie twarzy, nudności, niedociśnienie, bradykardię lub tachykardię, wymioty i inne objawy. W razie podejrzenia przedawkowania należy przerwać inhalację i zastosować leczenie objawowe18.
Iloprost – dawkowanie podsumowanie w tabeli
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 2,5 mikrograma na początek, po dobrej tolerancji 5 mikrogramów; 6–9 inhalacji na dobę |
| Dzieci i młodzież | Nie zaleca się stosowania – brak danych o bezpieczeństwie |
| Pacjenci w podeszłym wieku | Dawkowanie jak u dorosłych, indywidualna ocena stanu zdrowia |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek (klirens >30 ml/min) | Bez konieczności modyfikacji dawki |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek (klirens ≤30 ml/min) lub dializowani | Początkowo 2,5 mikrograma z 3–4-godzinnymi przerwami (do 6 inhalacji na dobę) |
| Pacjenci z zaburzeniami wątroby | Początkowo 2,5 mikrograma z 3–4-godzinnymi przerwami (do 6 inhalacji na dobę) |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Nie zaleca się ekspozycji – brak wystarczających danych |
Iloprost – bezpieczne i skuteczne dawkowanie w praktyce
Dawkowanie iloprostu zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta, rodzaju używanego nebulizatora, a także obecności innych schorzeń, takich jak niewydolność nerek czy wątroby. Zawsze należy przestrzegać zaleceń lekarza i nie przekraczać ustalonych dawek oraz liczby inhalacji. W przypadku dzieci, młodzieży, kobiet w ciąży i matek karmiących piersią, iloprost nie powinien być stosowany lub ekspozycja powinna być ograniczona do minimum. Zmiana rodzaju nebulizatora oraz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące dawkowania wymagają konsultacji z lekarzem specjalistą.


















