REKLAMA

Jak działa ibuprofen?

Ibuprofen należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, często określanych skrótem NLPZ12. Działa na kilka sposobów: zmniejsza ból, obniża gorączkę i łagodzi stany zapalne. Jego główne działanie polega na hamowaniu powstawania substancji zwanych prostaglandynami, które odpowiadają za pojawianie się bólu i gorączki w organizmie3. Dzięki temu ibuprofen przynosi ulgę w wielu dolegliwościach, które mogą dotyczyć zarówno dorosłych, jak i dzieci.

Wskazania do stosowania ibuprofenu u dorosłych

Zakres zastosowań ibuprofenu u dorosłych jest bardzo szeroki. W zależności od postaci leku i drogi podania, ibuprofen może być wykorzystywany do łagodzenia różnych rodzajów bólu, stanów zapalnych oraz gorączki. Poniżej przedstawiono główne wskazania:

  • Bóle o słabym i umiarkowanym nasileniu – np. bóle głowy (w tym migrenowe), bóle zębów, bóle mięśni, stawów i kości, bóle pourazowe, nerwobóle45.
  • Gorączka różnego pochodzenia – zarówno w przebiegu przeziębienia, grypy, jak i innych infekcji45.
  • Bolesne miesiączkowanie – łagodzenie bólu związanego z menstruacją45.
  • Choroby reumatyczne – objawowe leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów oraz choroby zwyrodnieniowej stawów4.
  • Bóle pooperacyjne oraz pourazowe – szczególnie w postaci żelu stosowanego miejscowo na skórę w przypadku stłuczeń, skręceń, bólów mięśni czy sztywności barku67.
  • Krótkotrwałe leczenie ostrego bólu i gorączki – w przypadkach, gdy inne drogi podania są niewskazane, można zastosować ibuprofen dożylnie8.
  • Leczenie objawowe niedrożności nosa i zatok z bólem głowy i gorączką – w połączeniu z pseudoefedryną, ibuprofen łagodzi objawy przeziębienia i grypy przebiegające z niedrożnością nosa9.
Ważne: Ibuprofen występuje w wielu postaciach – od tabletek, przez czopki, zawiesiny doustne, aż po żele do stosowania na skórę. Wybór odpowiedniej formy i dawki zależy od wieku pacjenta, rodzaju dolegliwości oraz możliwości przyjmowania leku (np. trudności z połykaniem, wymioty). Przykładowo, w przypadku bólów miejscowych (np. stłuczenia, bóle mięśni), preferowane jest miejscowe stosowanie żelu, natomiast na gorączkę i bóle ogólne – tabletki lub zawiesiny doustne. U osób z zaburzeniami przewodu pokarmowego lub problemami z przyjmowaniem leków doustnych, alternatywą mogą być czopki4101112.

Wskazania do stosowania ibuprofenu u dzieci

Ibuprofen jest szeroko stosowany u dzieci, jednak zakres wskazań i dostępne postacie mogą się różnić w zależności od wieku dziecka oraz masy ciała. Nie wszystkie formy ibuprofenu są odpowiednie dla najmłodszych – przykładowo, tabletki nie są zalecane dla dzieci, które nie są w stanie ich połknąć lub wymagają mniejszych dawek1314.

  • Gorączka różnego pochodzenia – także w przebiegu zakażeń wirusowych oraz po szczepieniach15161712.
  • Bóle o słabym i umiarkowanym nasileniu – np. bóle głowy, gardła, mięśni, bóle po urazach, bóle po zabiegach stomatologicznych, bóle zębów, bóle związane z ząbkowaniem, bóle uszu w stanach zapalnych ucha środkowego1516171011.
  • Objawowe leczenie bólu i gorączki, gdy podanie doustne nie jest możliwe – czopki stosowane są u dzieci, które nie mogą przyjmować leków doustnie (np. wymioty)101112.
  • Objawowe leczenie młodzieńczego reumatoidalnego zapalenia stawów – w niektórych postaciach leku4.
  • Leczenie hemodynamicznie istotnego przetrwałego przewodu tętniczego – u noworodków urodzonych przed 34 tygodniem ciąży stosuje się ibuprofen dożylnie, wyłącznie w warunkach szpitalnych18.

Ograniczenia wiekowe i szczególne zasady stosowania u dzieci

  • Ibuprofenu w postaci tabletek nie zaleca się dzieciom o masie ciała poniżej 7 kg – dla najmłodszych przeznaczone są zawiesiny lub czopki, które pozwalają na łatwiejsze i dokładniejsze dawkowanie1314.
  • Czopki oraz zawiesiny doustne są szczególnie polecane u dzieci, które mają trudności z połykaniem lub wymiotują101112.
  • Leczenie przetrwałego przewodu tętniczego u noworodków jest wskazaniem szpitalnym, wymagającym specjalistycznej kontroli i badań18.

Połączenia ibuprofenu z innymi substancjami czynnymi

Ibuprofen bywa łączony z innymi substancjami, co pozwala na rozszerzenie zakresu wskazań:

  • Ibuprofen + pseudoefedryna – stosowany w łagodzeniu objawów niedrożności nosa i zatok z towarzyszącym bólem głowy oraz gorączką w przebiegu przeziębienia lub grypy. Połączenie to wykazuje działanie zarówno przeciwbólowe, jak i udrażniające nos9.
  • Ibuprofen + mentol – żel do stosowania miejscowego na skórę w leczeniu bólów mięśni, stawów oraz w przypadku kontuzji sportowych. Mentol dodatkowo łagodzi ból przez miejscowe działanie chłodzące19.

Stosowanie ibuprofenu w szczególnych grupach pacjentów

W niektórych przypadkach stosowanie ibuprofenu wymaga szczególnej ostrożności lub jest przeciwwskazane. Ograniczenia te mogą dotyczyć osób starszych, pacjentów z chorobami nerek, wątroby lub serca, a także kobiet w ciąży. W przypadku dzieci wskazania i sposób dawkowania mogą być ściśle określone i różnią się w zależności od wieku oraz postaci leku202122232425.

Wskazówka:

  • Osoby starsze są bardziej narażone na działania niepożądane ibuprofenu, zwłaszcza w przypadku przewlekłego stosowania2627.
  • Pacjenci z niewydolnością nerek lub wątroby powinni stosować ibuprofen wyłącznie po konsultacji ze specjalistą i pod ścisłą kontrolą2028.
  • W przypadku dzieci, szczególnie odwodnionych, istnieje ryzyko zaburzenia czynności nerek292223.
  • Niektóre postacie ibuprofenu są przeznaczone wyłącznie dla dorosłych lub młodzieży powyżej 14 lat, np. żele do stosowania miejscowego7.

Tabela wskazań do stosowania ibuprofenu

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Bóle o słabym i umiarkowanym nasileniu Tak Tak Tak (odpowiednia postać/dawka) Tak, z ostrożnością Tak, z ostrożnością
Gorączka różnego pochodzenia Tak Tak Tak (odpowiednia postać/dawka) Tak, z ostrożnością Tak, z ostrożnością
Bolesne miesiączkowanie Tak Tak Nie zaleca się Tak, z ostrożnością Tak, z ostrożnością
Choroby reumatyczne (np. reumatoidalne zapalenie stawów) Tak Tak (np. młodzieńcze RZS) Nie zaleca się (z wyjątkiem wskazań specjalistycznych) Tak, z ostrożnością Tak, z ostrożnością
Bóle pourazowe, miejscowe (żel) Tak Tak (od 14 lat) Nie Tak, z ostrożnością Tak, z ostrożnością
Leczenie przetrwałego przewodu tętniczego Nie Nie Tak (u noworodków przed 34 tygodniem ciąży, wyłącznie szpitalnie) Nie dotyczy Nie dotyczy
Objawowe leczenie bólu i gorączki, gdy podanie doustne jest niemożliwe (czopki) Tak Tak Tak Tak, z ostrożnością Tak, z ostrożnością
Połączenie z pseudoefedryną (zatoki, przeziębienie) Tak Tak (od 12 lat) Nie Tak, z ostrożnością Nie zaleca się

Ibuprofen – uniwersalny lek na ból i gorączkę

Ibuprofen jest wszechstronną substancją czynną, która znajduje zastosowanie w leczeniu wielu różnych dolegliwości bólowych i gorączki zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Różnorodność dostępnych postaci leku oraz możliwość łączenia z innymi substancjami czynnymi sprawia, że może być skutecznie wykorzystywany w codziennej praktyce. Warto jednak pamiętać, że zakres wskazań i sposób stosowania zależy od wieku pacjenta, postaci leku oraz ewentualnych chorób współistniejących451518. Zawsze należy stosować ibuprofen zgodnie z zaleceniami oraz wytycznymi dla konkretnej grupy wiekowej i zdrowotnej.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się ibuprofen u dzieci?

Ibuprofen u dzieci stosuje się głównie w leczeniu gorączki, bólu głowy, zębów, bólu po urazach oraz w objawowym leczeniu stanów zapalnych, w tym bólu ucha czy gardła12.

Czy ibuprofen można stosować w bólach miesiączkowych?

Tak, ibuprofen jest wskazany w łagodzeniu bólu podczas miesiączki u dorosłych i młodzieży34.

Czy ibuprofen jest odpowiedni dla osób starszych?

Może być stosowany u osób starszych, ale należy zachować szczególną ostrożność, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych56.

Czy są postacie ibuprofenu przeznaczone wyłącznie dla dorosłych?

Tak, niektóre postacie, jak żele do stosowania miejscowego czy połączenia z pseudoefedryną, przeznaczone są tylko dla dorosłych i młodzieży powyżej 14 lat78.

W jakich sytuacjach nie należy stosować ibuprofenu?

Nie należy stosować ibuprofenu u osób z ciężką niewydolnością nerek, wątroby, z aktywną chorobą wrzodową, a u dzieci – w przypadku odwodnienia910.

REKLAMA