Ogólne zasady dawkowania hydroksyzyny
Hydroksyzyna jest dostępna w różnych postaciach – tabletkach, syropie oraz roztworze do wstrzykiwań. Najczęściej stosuje się ją doustnie, ale w nagłych przypadkach lub gdy nie jest możliwe podanie doustne, można zastosować podanie domięśniowe12. Lek należy zawsze przyjmować w najmniejszej skutecznej dawce i przez możliwie najkrótszy czas.
Dawkowanie u dorosłych
- W leczeniu lęku: zazwyczaj 50 mg na dobę, podzielone na 2-3 dawki. W cięższych przypadkach dawkę można zwiększyć do 100 mg na dobę134.
- W leczeniu świądu: zaczyna się od 25 mg przed snem. Jeśli potrzeba, dawkę można zwiększyć do 25 mg podawanych 3-4 razy dziennie34.
- W premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi: stosuje się 50–100 mg w jednej dawce lub podzielonej na dwie części14.
W przypadku stosowania tabletek i syropów, lek należy popijać wodą, a dawkowanie ustala się w zależności od reakcji pacjenta3. W przypadku roztworu do wstrzykiwań (podanie domięśniowe), dawki są podobne, lecz ta forma zarezerwowana jest dla nagłych i ciężkich przypadków2.
Dawkowanie u dzieci i młodzieży
- Dzieci od 12 miesięcy do 6 lat: zalecane jest stosowanie syropu, aby łatwiej dobrać odpowiednią dawkę53.
- W leczeniu świądu: dawka wynosi od 1 mg/kg masy ciała do 2 mg/kg masy ciała na dobę w dawkach podzielonych56.
- W premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi: 0,6 mg/kg masy ciała w pojedynczej dawce6.
- Maksymalna dawka dobowa u dzieci o masie ciała do 40 kg: 2 mg/kg masy ciała na dobę76.
- Dzieci powyżej 40 kg: maksymalna dawka dobowa to 100 mg76.
U dzieci poniżej 12 miesięcy hydroksyzyna nie powinna być stosowana7.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Osoby w podeszłym wieku
- Stosowanie hydroksyzyny u osób starszych nie jest zalecane ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych i wolniejsze usuwanie leku z organizmu84.
- Jeśli lekarz zdecyduje o leczeniu, należy rozpocząć od połowy dawki zalecanej dla dorosłych, a maksymalna dawka dobowa wynosi 50 mg84.
Dawkowanie powinno być ściśle dostosowane do reakcji pacjenta i ewentualnych chorób towarzyszących.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Przy łagodnych zaburzeniach czynności nerek (GFR 60-90 ml/min): stosuje się 100% zalecanej dawki8.
- Przy umiarkowanych zaburzeniach (GFR 30-60 ml/min): stosuje się 50% dawki8.
- Przy ciężkich zaburzeniach (GFR <30 ml/min) oraz w schyłkowej niewydolności nerek: dawka powinna być zmniejszona do 25%, przy dializie podawana 3 razy w tygodniu8.
Zmniejszenie dawki jest konieczne, ponieważ organizm wydala hydroksyzynę wolniej, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Wydłużone działanie hydroksyzyny może wystąpić u osób z niewydolnością wątroby, dlatego tak ważne jest dostosowanie dawki.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Stosowanie hydroksyzyny jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży i karmiących piersią1011.
W przypadku konieczności leczenia, należy wybrać inny, bezpieczniejszy lek.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie hydroksyzyny może się różnić w zależności od wskazania:
- Leczenie lęku: standardowa dawka u dorosłych to 50 mg/dobę, w razie potrzeby zwiększana do 100 mg/dobę3.
- Leczenie świądu: dawka początkowa 25 mg przed snem, z możliwością zwiększenia do 3-4 dawek po 25 mg na dobę3.
- Premedykacja: 50–100 mg jednorazowo lub w dwóch podaniach3.
W przypadku dzieci oraz osób z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, dawkowanie ustala się indywidualnie, zgodnie z powyższymi zasadami.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- U dorosłych i dzieci powyżej 40 kg: maksymalna dawka dobowa wynosi 100 mg3.
- U dzieci do 40 kg: maksymalna dawka dobowa to 2 mg/kg masy ciała3.
- U osób starszych: maksymalna dawka dobowa wynosi 50 mg8.
Przekroczenie tych dawek może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak senność, splątanie, drgawki, zaburzenia rytmu serca czy nawet śpiączka1415. W przypadku przedawkowania nie istnieje swoista odtrutka – konieczna jest obserwacja i leczenie objawowe pod kontrolą lekarza.
Dawkowanie hydroksyzyny – podsumowanie w tabeli
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 50 mg/dobę w 2-3 dawkach podzielonych; maksymalnie 100 mg/dobę. Leczenie świądu: początkowo 25 mg przed snem, w razie potrzeby do 25 mg 3-4 razy na dobę. Premedykacja: 50–100 mg jednorazowo lub w dwóch podaniach34. |
| Dzieci (od 12 miesięcy do 6 lat) | Syrop: 1–2 mg/kg mc. na dobę w dawkach podzielonych. Premedykacja: 0,6 mg/kg mc. jednorazowo. Maksymalnie 2 mg/kg mc. na dobę67. |
| Dzieci (powyżej 40 kg) | Maksymalna dawka dobowa 100 mg6. |
| Osoby w podeszłym wieku | Rozpocząć od połowy dawki dorosłych; maksymalnie 50 mg/dobę8. |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | GFR 60-90 ml/min: 100% dawki; 30-60 ml/min: 50% dawki; <30 ml/min lub dializa: 25% dawki8. |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Zmniejszyć dawkę dobową o 33%89. |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Przeciwwskazane1011. |
Hydroksyzyna – bezpieczne i skuteczne dawkowanie w różnych grupach
Dawkowanie hydroksyzyny powinno być zawsze dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem wieku, masy ciała, stanu zdrowia oraz drogi podania. Najważniejsze jest przestrzeganie maksymalnych dawek dobowych i stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas. W przypadku osób starszych, dzieci, pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz kobiet w ciąży i karmiących piersią konieczne są odpowiednie modyfikacje dawkowania lub nawet unikanie stosowania leku. W razie jakichkolwiek wątpliwości związanych z dawkowaniem hydroksyzyny, należy skonsultować się z lekarzem34.


















