Ogólne zasady dawkowania hydroksyzyny

Hydroksyzyna jest dostępna w różnych postaciach – tabletkach, syropie oraz roztworze do wstrzykiwań. Najczęściej stosuje się ją doustnie, ale w nagłych przypadkach lub gdy nie jest możliwe podanie doustne, można zastosować podanie domięśniowe12. Lek należy zawsze przyjmować w najmniejszej skutecznej dawce i przez możliwie najkrótszy czas.

Dawkowanie u dorosłych

  • W leczeniu lęku: zazwyczaj 50 mg na dobę, podzielone na 2-3 dawki. W cięższych przypadkach dawkę można zwiększyć do 100 mg na dobę134.
  • W leczeniu świądu: zaczyna się od 25 mg przed snem. Jeśli potrzeba, dawkę można zwiększyć do 25 mg podawanych 3-4 razy dziennie34.
  • W premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi: stosuje się 50–100 mg w jednej dawce lub podzielonej na dwie części14.

W przypadku stosowania tabletek i syropów, lek należy popijać wodą, a dawkowanie ustala się w zależności od reakcji pacjenta3. W przypadku roztworu do wstrzykiwań (podanie domięśniowe), dawki są podobne, lecz ta forma zarezerwowana jest dla nagłych i ciężkich przypadków2.

Ważne: Maksymalna dawka hydroksyzyny dla dorosłych oraz dzieci powyżej 40 kg to 100 mg na dobę. U osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek konieczne jest zmniejszenie dawki. Hydroksyzyna powinna być stosowana w najmniejszej skutecznej dawce, a czas leczenia ograniczony do niezbędnego minimum134.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

  • Dzieci od 12 miesięcy do 6 lat: zalecane jest stosowanie syropu, aby łatwiej dobrać odpowiednią dawkę53.
  • W leczeniu świądu: dawka wynosi od 1 mg/kg masy ciała do 2 mg/kg masy ciała na dobę w dawkach podzielonych56.
  • W premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi: 0,6 mg/kg masy ciała w pojedynczej dawce6.
  • Maksymalna dawka dobowa u dzieci o masie ciała do 40 kg: 2 mg/kg masy ciała na dobę76.
  • Dzieci powyżej 40 kg: maksymalna dawka dobowa to 100 mg76.

U dzieci poniżej 12 miesięcy hydroksyzyna nie powinna być stosowana7.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

  • Stosowanie hydroksyzyny u osób starszych nie jest zalecane ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych i wolniejsze usuwanie leku z organizmu84.
  • Jeśli lekarz zdecyduje o leczeniu, należy rozpocząć od połowy dawki zalecanej dla dorosłych, a maksymalna dawka dobowa wynosi 50 mg84.

Dawkowanie powinno być ściśle dostosowane do reakcji pacjenta i ewentualnych chorób towarzyszących.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Przy łagodnych zaburzeniach czynności nerek (GFR 60-90 ml/min): stosuje się 100% zalecanej dawki8.
  • Przy umiarkowanych zaburzeniach (GFR 30-60 ml/min): stosuje się 50% dawki8.
  • Przy ciężkich zaburzeniach (GFR <30 ml/min) oraz w schyłkowej niewydolności nerek: dawka powinna być zmniejszona do 25%, przy dializie podawana 3 razy w tygodniu8.

Zmniejszenie dawki jest konieczne, ponieważ organizm wydala hydroksyzynę wolniej, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • U tych pacjentów zaleca się zmniejszenie dawki dobowej o 33%89.

Wydłużone działanie hydroksyzyny może wystąpić u osób z niewydolnością wątroby, dlatego tak ważne jest dostosowanie dawki.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

W przypadku konieczności leczenia, należy wybrać inny, bezpieczniejszy lek.

Uwaga: U dzieci i osób starszych hydroksyzyna może powodować częstsze występowanie działań niepożądanych ze strony układu nerwowego, takich jak senność, zawroty głowy czy drgawki. W tych grupach należy zachować szczególną ostrożność, a dawkę dobierać indywidualnie1213.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie hydroksyzyny może się różnić w zależności od wskazania:

  • Leczenie lęku: standardowa dawka u dorosłych to 50 mg/dobę, w razie potrzeby zwiększana do 100 mg/dobę3.
  • Leczenie świądu: dawka początkowa 25 mg przed snem, z możliwością zwiększenia do 3-4 dawek po 25 mg na dobę3.
  • Premedykacja: 50–100 mg jednorazowo lub w dwóch podaniach3.

W przypadku dzieci oraz osób z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, dawkowanie ustala się indywidualnie, zgodnie z powyższymi zasadami.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • U dorosłych i dzieci powyżej 40 kg: maksymalna dawka dobowa wynosi 100 mg3.
  • U dzieci do 40 kg: maksymalna dawka dobowa to 2 mg/kg masy ciała3.
  • U osób starszych: maksymalna dawka dobowa wynosi 50 mg8.

Przekroczenie tych dawek może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak senność, splątanie, drgawki, zaburzenia rytmu serca czy nawet śpiączka1415. W przypadku przedawkowania nie istnieje swoista odtrutka – konieczna jest obserwacja i leczenie objawowe pod kontrolą lekarza.

Dawkowanie hydroksyzyny – podsumowanie w tabeli

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 50 mg/dobę w 2-3 dawkach podzielonych; maksymalnie 100 mg/dobę. Leczenie świądu: początkowo 25 mg przed snem, w razie potrzeby do 25 mg 3-4 razy na dobę. Premedykacja: 50–100 mg jednorazowo lub w dwóch podaniach34.
Dzieci (od 12 miesięcy do 6 lat) Syrop: 1–2 mg/kg mc. na dobę w dawkach podzielonych. Premedykacja: 0,6 mg/kg mc. jednorazowo. Maksymalnie 2 mg/kg mc. na dobę67.
Dzieci (powyżej 40 kg) Maksymalna dawka dobowa 100 mg6.
Osoby w podeszłym wieku Rozpocząć od połowy dawki dorosłych; maksymalnie 50 mg/dobę8.
Pacjenci z niewydolnością nerek GFR 60-90 ml/min: 100% dawki; 30-60 ml/min: 50% dawki; <30 ml/min lub dializa: 25% dawki8.
Pacjenci z niewydolnością wątroby Zmniejszyć dawkę dobową o 33%89.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Przeciwwskazane1011.

Hydroksyzyna – bezpieczne i skuteczne dawkowanie w różnych grupach

Dawkowanie hydroksyzyny powinno być zawsze dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem wieku, masy ciała, stanu zdrowia oraz drogi podania. Najważniejsze jest przestrzeganie maksymalnych dawek dobowych i stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas. W przypadku osób starszych, dzieci, pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz kobiet w ciąży i karmiących piersią konieczne są odpowiednie modyfikacje dawkowania lub nawet unikanie stosowania leku. W razie jakichkolwiek wątpliwości związanych z dawkowaniem hydroksyzyny, należy skonsultować się z lekarzem34.

Pytania i odpowiedzi

Jak dawkować hydroksyzynę u dorosłych?

U dorosłych zwykle stosuje się 50 mg na dobę w 2-3 dawkach podzielonych. Maksymalnie można przyjąć 100 mg na dobę, w zależności od wskazania i reakcji na leczenie3.

Jaka jest maksymalna dawka hydroksyzyny dla dzieci?

Dzieci o masie ciała do 40 kg nie powinny przekraczać dawki 2 mg/kg masy ciała na dobę. Dzieci powyżej 40 kg mogą przyjąć maksymalnie 100 mg na dobę6.

Czy hydroksyzynę można stosować w ciąży lub podczas karmienia piersią?

Nie, hydroksyzyna jest przeciwwskazana u kobiet w ciąży i karmiących piersią10.

Jak zmienić dawkowanie hydroksyzyny u osób z niewydolnością nerek?

W umiarkowanej niewydolności nerek stosuje się 50% dawki, a w ciężkiej – 25% dawki. U osób dializowanych podaje się 25% dawki 3 razy w tygodniu8.

Czy osoby starsze mogą stosować hydroksyzynę?

Stosowanie hydroksyzyny u osób starszych nie jest zalecane. Jeśli lekarz zdecyduje o leczeniu, należy zacząć od połowy dawki dorosłych, a maksymalna dawka to 50 mg na dobę8.