Hydroksymaślan sodu – profil bezpieczeństwa

Bezpieczeństwo stosowania hydroksymaślanu sodu – na co zwrócić uwagę?

Stosowanie hydroksymaślanu sodu wymaga szczególnej ostrożności u osób z chorobami układu oddechowego, z dużą depresją, u pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, a także u dzieci i młodzieży oraz kobiet w ciąży i karmiących piersią¹².

Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

Hydroksymaślan sodu nie jest zalecany do stosowania w ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały wprawdzie działania teratogennego, ale zauważono zwiększoną śmiertelność zarodków. Dane od kobiet w ciąży są ograniczone, lecz wskazują na możliwe podwyższone ryzyko poronień samoistnych, zwłaszcza w pierwszym trymestrze³⁴.

W okresie karmienia piersią hydroksymaślan sodu i jego metabolity przenikają do mleka matki. U noworodków karmionych przez matki przyjmujące ten lek obserwowano zmiany cyklu snu, które mogą być powiązane z wpływem substancji na układ nerwowy dziecka. Z tego względu hydroksymaślan sodu nie powinien być stosowany przez kobiety karmiące piersią⁵⁶.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

Hydroksymaślan sodu wywiera znaczny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów oraz obsługę maszyn. Po przyjęciu leku przez co najmniej 6 godzin nie należy wykonywać czynności wymagających koncentracji lub koordynacji ruchowej, takich jak prowadzenie samochodu czy obsługa urządzeń mechanicznych¹⁰¹¹. W początkowym okresie stosowania należy zachować szczególną ostrożność także następnego dnia po przyjęciu leku, gdyż indywidualna wrażliwość może powodować dłuższe utrzymywanie się działania leku, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, jeśli dawka dobowa przekracza 0,1 g/kg masy ciała¹².

Interakcje z alkoholem

Podczas leczenia hydroksymaślanem sodu nie wolno spożywać alkoholu. Połączenie tej substancji z alkoholem nasila jej działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy i zwiększa ryzyko depresji oddechowej. Jednoczesne przyjmowanie innych leków działających hamująco na układ nerwowy, takich jak benzodiazepiny czy leki nasenne, również może być niebezpieczne i powinno być unikane^13141516.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

Hydroksymaślan sodu nie jest wydalany przez nerki w istotnym stopniu, więc nie przewiduje się konieczności zmiany dawkowania u osób z zaburzeniami czynności nerek. Jednak z uwagi na wysoką zawartość sodu w preparacie, pacjenci z niewydolnością nerek powinni rozważyć ograniczenie spożycia sodu w diecie. Szczególną ostrożność należy zachować także u osób z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością serca^17181920.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby hydroksymaślan sodu jest wolniej usuwany z organizmu. Dlatego dawkę początkową należy zmniejszyć o połowę i bardzo ostrożnie obserwować reakcję na leczenie oraz ewentualne działania niepożądane podczas dalszego zwiększania dawki. U osób z ciężką niewydolnością wątroby wydłuża się czas usuwania leku z organizmu, co zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych^17211922.

Stosowanie hydroksymaślanu sodu u seniorów

Dane dotyczące stosowania hydroksymaślanu sodu u osób starszych są ograniczone. Zaleca się jednak uważną obserwację tej grupy pacjentów, zwłaszcza pod kątem zaburzeń funkcji motorycznych i poznawczych, które mogą wystąpić podczas leczenia. Zmiany farmakokinetyczne związane z wiekiem nie są istotne, ale osoby starsze mogą być bardziej wrażliwe na działanie substancji¹⁷¹⁸¹⁹.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

• Pacjenci z dużą depresją nie powinni stosować hydroksymaślanu sodu – stan ten jest przeciwwskazaniem¹².
• Osoby z niedoborem dehydrogenazy semialdehydu bursztynowego – nie zaleca się stosowania tej substancji ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych¹².
• Pacjenci z padaczką – nie określono bezpieczeństwa i skuteczności hydroksymaślanu sodu w tej grupie, dlatego nie zaleca się stosowania²⁵.
• Osoby z porfirią – substancja ta może mieć działanie porfiriogenne, więc jej stosowanie nie jest uznawane za bezpieczne²⁶²⁷.
• Pacjenci z zaburzeniami psychicznymi, myślami samobójczymi lub próbami samobójczymi w wywiadzie powinni być pod szczególnym nadzorem podczas leczenia hydroksymaślanem sodu²⁸²⁹.
• Możliwość uzależnienia – substancja ma znane właściwości uzależniające, dlatego osoby z tendencją do nadużywania leków powinny być starannie obserwowane³⁰²³.
• U dzieci i młodzieży należy bardzo uważnie monitorować stan zdrowia podczas dostosowywania dawki, szczególnie pod kątem objawów ze strony układu nerwowego i oddechowego⁸.

^{12628830252272923}

Podsumowanie bezpieczeństwa hydroksymaślanu sodu – najważniejsze wytyczne dla pacjenta