Jak dawkować hydroksymaślan sodu?

Hydroksymaślan sodu jest dostępny w postaci roztworu doustnego, a jego dawkowanie zawsze powinno być ustalane przez lekarza doświadczonego w leczeniu narkolepsji12. Lek podaje się dwa razy na dobę, bezpośrednio przed snem i ponownie po 2,5–4 godzinach. Stosowanie tego leku wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących ilości, czasu przyjmowania oraz odstępów między dawkami.

Standardowa dawka dla dorosłych

  • Zalecana dawka początkowa to 4,5 g na dobę, podzielona na dwie równe dawki po 2,25 g12.
  • Dawkę można stopniowo zwiększać – jednorazowo o 1,5 g na dobę (czyli o 0,75 g na dawkę), aż do uzyskania oczekiwanego efektu leczniczego lub do osiągnięcia maksymalnej dawki12.
  • Odstęp pomiędzy kolejnymi zwiększeniami dawki powinien wynosić co najmniej 1–2 tygodnie12.
  • Maksymalna dawka dobowa to 9 g, podzielona na dwie równe dawki po 4,5 g12.
  • Nie należy przekraczać dawki 9 g na dobę ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych12.

12

Sposób przyjmowania leku

  • Lek należy przyjmować doustnie, kładąc się do łóżka, a drugą dawkę po 2,5–4 godzinach34.
  • Dawki powinny być przygotowane i rozcieńczone w wodzie przed snem34.
  • Pokarm zmniejsza skuteczność leku, dlatego zaleca się przyjmowanie go na czczo – co najmniej 2–3 godziny po ostatnim posiłku54.

354

Ważne:

  • Hydroksymaślan sodu należy zawsze przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza.
  • Nie wolno przekraczać maksymalnej dawki dobowej (9 g/dobę u dorosłych i młodzieży powyżej 45 kg oraz odpowiednio mniejszej u dzieci o niższej masie ciała).
  • Lek może wywoływać depresję oddechową, dlatego pacjenci powinni być obserwowani pod kątem problemów z oddychaniem, zwłaszcza na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki.
  • W przypadku pominięcia dawki nie należy jej podwajać – należy kontynuować leczenie zgodnie z zaleceniami lekarza.
  • Podczas stosowania leku należy unikać spożywania alkoholu oraz innych substancji działających hamująco na ośrodkowy układ nerwowy.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Lek jest stosowany u dzieci i młodzieży od 7. roku życia, które ważą co najmniej 15 kg6.
  • Dawkowanie zależy od masy ciała – dawka początkowa i maksymalna są inne w zależności od wagi dziecka7.
  • Początkowa dawka dobowa wynosi od 1 g (dla 15–20 kg) do 4,5 g (dla dzieci powyżej 45 kg), podawana w dwóch równych dawkach7.
  • Maksymalna dobowa dawka u dzieci o masie poniżej 45 kg to 0,2 g/kg masy ciała, a u dzieci powyżej 45 kg – 9 g na dobę7.
  • U dzieci poniżej 7 lat lub o masie ciała poniżej 15 kg leku nie należy stosować3.

673

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Brakuje pełnych danych dotyczących stosowania leku w tej grupie, dlatego pacjentów w podeszłym wieku należy szczególnie uważnie monitorować pod kątem zaburzeń funkcji ruchowych i poznawczych68.
  • Nie ma zalecenia dotyczącego zmiany dawki, ale należy zachować ostrożność.

68

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • U wszystkich pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkę początkową należy zmniejszyć o połowę68.
  • Następnie dawkę można stopniowo zwiększać pod ścisłą kontrolą lekarza.

68

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • U tych pacjentów należy rozważyć ograniczenie spożycia sodu w diecie, ponieważ lek dostarcza dodatkowe ilości sodu68.
  • Nie ma szczegółowych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki, ale konieczna jest ostrożność i monitorowanie.

68

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania hydroksymaślanu sodu w czasie ciąży i karmienia piersią, dlatego nie zaleca się jego stosowania w tych okresach, chyba że lekarz uzna to za absolutnie konieczne910.

910

Uwaga dla pacjentów pediatrycznych i ich opiekunów:

  • Podczas dostosowywania dawki dziecko powinno być obserwowane, szczególnie w ciągu pierwszych dwóch godzin po podaniu leku, pod kątem problemów z oddychaniem lub innych niepokojących objawów.
  • Masa ciała dziecka powinna być regularnie kontrolowana, aby upewnić się, że dawka leku jest odpowiednia.
  • W razie jakichkolwiek nieprawidłowości (np. bezdech, głośny oddech, sinica) nie należy podawać kolejnej dawki bez konsultacji z lekarzem.
  • U dzieci i młodzieży ryzyko działań niepożądanych, takich jak zmniejszenie masy ciała czy objawy neuropsychiatryczne, jest większe i wymaga szczególnej czujności opiekunów.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania i leczenia skojarzonego

  • Hydroksymaślan sodu jest stosowany przede wszystkim w leczeniu narkolepsji z katapleksją – dawkowanie opisane powyżej dotyczy tego wskazania1112.
  • W przypadku jednoczesnego stosowania z kwasem walproinowym (lek przeciwpadaczkowy), dawkę hydroksymaślanu sodu należy zmniejszyć o 20%, a leczenie powinno być prowadzone pod ścisłym nadzorem lekarza13314.

111213314

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Maksymalna dawka dobowa hydroksymaślanu sodu to 9 g (u dorosłych i dzieci powyżej 45 kg), podzielona na dwie równe dawki172.
  • Przekroczenie tej dawki może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia świadomości, śpiączka, depresja oddechowa czy drgawki1516.
  • W przypadku przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub wezwać pomoc medyczną1516.

1721516

Hydroksymaślan sodu – dawkowanie w skrócie dla różnych grup pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli Początkowo 4,5 g/dobę w 2 dawkach podzielonych (2,25 g każda), stopniowe zwiększanie do max. 9 g/dobę12
Dzieci i młodzież 7–18 lat, masa ciała 15–20 kg Początkowo do 1 g/dobę w 2 dawkach, max. 0,2 g/kg masy ciała/dobę7
Dzieci i młodzież 7–18 lat, masa ciała 20–30 kg Początkowo do 2 g/dobę w 2 dawkach, stopniowe zwiększanie do max. 0,2 g/kg masy ciała/dobę7
Dzieci i młodzież 7–18 lat, masa ciała 30–45 kg Początkowo do 3 g/dobę w 2 dawkach, stopniowe zwiększanie do max. 0,2 g/kg masy ciała/dobę7
Dzieci i młodzież 7–18 lat, masa ciała powyżej 45 kg Początkowo do 4,5 g/dobę w 2 dawkach, max. 9 g/dobę7
Dzieci poniżej 7 lat lub <15 kg Nie zaleca się stosowania3
Pacjenci w podeszłym wieku Dawkowanie jak u dorosłych, wymaga ostrożności i obserwacji68
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby Dawka początkowa zmniejszona o połowę68
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek Rozważyć ograniczenie spożycia sodu, brak szczegółowych zaleceń co do zmiany dawki68
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Nie zaleca się stosowania, chyba że lekarz uzna to za konieczne910

Hydroksymaślan sodu – dawkowanie wymaga indywidualnego podejścia

Dawkowanie hydroksymaślanu sodu jest ściśle dostosowywane do indywidualnych potrzeb pacjenta, a bezpieczeństwo stosowania leku zależy od przestrzegania zaleceń lekarza oraz regularnej kontroli stanu zdrowia. Zawsze należy brać pod uwagę wiek, masę ciała, stan zdrowia oraz inne przyjmowane leki. U dzieci i młodzieży, a także u osób starszych oraz chorych z zaburzeniami wątroby lub nerek, konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności oraz częstsza kontrola parametrów zdrowotnych. Lek ten wymaga precyzyjnego dawkowania, dlatego nie wolno samodzielnie zmieniać dawki ani przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem.

Pytania i odpowiedzi

Jak przyjmować hydroksymaślan sodu – przed czy po posiłku?

Hydroksymaślan sodu należy przyjmować co najmniej 2–3 godziny po ostatnim posiłku, najlepiej na czczo, ponieważ pokarm zmniejsza skuteczność leku.

Jak wygląda dawkowanie hydroksymaślanu sodu u dzieci?

Dawkowanie u dzieci zależy od masy ciała – zaczyna się od 1 g/dobę (15–20 kg) do 4,5 g/dobę (powyżej 45 kg), w dwóch dawkach. Maksymalna dawka to 0,2 g/kg/dobę u dzieci poniżej 45 kg.

Czy hydroksymaślan sodu można stosować w ciąży?

Stosowanie hydroksymaślanu sodu w ciąży nie jest zalecane, chyba że lekarz uzna to za konieczne.

Jaka jest maksymalna dawka hydroksymaślanu sodu na dobę?

Maksymalna dawka to 9 g na dobę u dorosłych i młodzieży powyżej 45 kg. U dzieci o niższej masie ciała dawka jest odpowiednio mniejsza.