Jak dawkować guanfacynę?

Guanfacyna jest stosowana w leczeniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 lat, zwłaszcza wtedy, gdy inne leki nie przynoszą oczekiwanych efektów lub nie są tolerowane1234. Podawana jest w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, które przyjmuje się doustnie raz na dobę, najlepiej o stałej porze – rano lub wieczorem5678. Tabletki nie należy kruszyć, żuć ani dzielić przed połknięciem, ponieważ może to zaburzyć ich działanie9101112.

Standardowa dawka początkowa i sposób zwiększania dawki

  • Zalecana dawka początkowa dla wszystkich pacjentów to 1 mg na dobę13141516.
  • Dawkę można zwiększać stopniowo, nie częściej niż o 1 mg na tydzień, w zależności od tolerancji i skuteczności leczenia13141516.
  • Docelowa dawka podtrzymująca najczęściej mieści się w zakresie 0,05–0,12 mg na kilogram masy ciała na dobę17181920.
  • Dawkę ustala się indywidualnie, a każda zmiana powinna być monitorowana przez lekarza13141516.

Dostępne postacie i droga podania

  • Guanfacyna występuje w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg oraz 4 mg21222324.
  • Stosuje się ją wyłącznie doustnie9101112.
Ważne: Każda zmiana dawki guanfacyny powinna być przeprowadzana stopniowo, pod ścisłą kontrolą lekarza. Nagłe odstawienie leku może prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego krwi i przyspieszenia tętna. W przypadku zakończenia leczenia dawkę należy zmniejszać stopniowo – nie więcej niż o 1 mg co 3 do 7 dni, stale monitorując ciśnienie i tętno pacjenta. To ważne, by nie przerywać terapii samodzielnie25262728.

Dawkowanie guanfacyny w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież (6–17 lat)

  • Dzieci od 6 do 12 lat: Dawka początkowa to 1 mg raz na dobę. Dawka zwiększana jest co tydzień o 1 mg, do maksymalnej dawki 4 mg na dobę dla dzieci ważących co najmniej 25 kg29303132.
  • Młodzież 13–17 lat: Dawka początkowa to również 1 mg raz na dobę, a dawkowanie zwiększa się co tydzień o 1 mg. Maksymalna dawka zależy od masy ciała i może wynosić:
    • 4 mg dla masy ciała 34–41,4 kg,
    • 5 mg dla masy ciała 41,5–49,4 kg,
    • 6 mg dla masy ciała 49,5–58,4 kg,
    • 7 mg dla masy ciała 58,5 kg i więcej3334353637383940.

Dzieci poniżej 6. roku życia

  • Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania guanfacyny w tej grupie wiekowej – nie zaleca się stosowania41424344.

Dorośli i osoby w podeszłym wieku

  • Nie zaleca się stosowania guanfacyny w leczeniu ADHD u dorosłych i osób starszych – brak danych o skuteczności i bezpieczeństwie w tej grupie41424344.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (GFR 29–15 ml/min) lub krańcowej niewydolności nerek (GFR poniżej 15 ml/min albo dializowani) może być konieczne zmniejszenie dawki45464748.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Nie zaleca się stosowania guanfacyny w okresie ciąży i karmienia piersią ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa49505152.

Stosowanie z innymi lekami

  • Podczas jednoczesnego stosowania z umiarkowanymi lub silnymi inhibitorami enzymów CYP3A4/5 (np. ketokonazol, sok grejpfrutowy), zaleca się zmniejszenie dawki guanfacyny o 50%9101112.
  • W przypadku silnych induktorów CYP3A4 (np. karbamazepina), lekarz może rozważyć ponowne stopniowe zwiększenie dawki, aż do maksymalnej dobowej dawki 7 mg9101112.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Wskazówka:

  • Guanfacyna może być przyjmowana niezależnie od posiłków, ale należy unikać pokarmów wysokotłuszczowych, które mogą zwiększać działanie leku.
  • Nie zaleca się popijania tabletek sokiem grejpfrutowym, ponieważ może on wpływać na metabolizm leku.
  • Podczas leczenia konieczne są regularne wizyty kontrolne u lekarza w celu monitorowania ciśnienia krwi, tętna, masy ciała oraz ewentualnych działań niepożądanych.
  • Leczenie guanfacyną powinno być częścią kompleksowego programu terapii ADHD, obejmującego również wsparcie psychologiczne i edukacyjne1234.

Tabela dawkowania guanfacyny dla poszczególnych grup pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dzieci 6–12 lat (≥25 kg) 1 mg raz na dobę, zwiększanie o 1 mg co tydzień do maks. 4 mg/dobę
Młodzież 13–17 lat (34–41,4 kg) 1 mg raz na dobę, zwiększanie o 1 mg co tydzień do maks. 4 mg/dobę
Młodzież 13–17 lat (41,5–49,4 kg) 1 mg raz na dobę, zwiększanie o 1 mg co tydzień do maks. 5 mg/dobę
Młodzież 13–17 lat (49,5–58,4 kg) 1 mg raz na dobę, zwiększanie o 1 mg co tydzień do maks. 6 mg/dobę
Młodzież 13–17 lat (≥58,5 kg) 1 mg raz na dobę, zwiększanie o 1 mg co tydzień do maks. 7 mg/dobę
Dzieci poniżej 6 lat Nie zaleca się stosowania
Dorośli i osoby starsze Nie zaleca się stosowania w ADHD
Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek Może być konieczne zmniejszenie dawki
Pacjenci z niewydolnością wątroby Może być konieczne zmniejszenie dawki
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Nie zaleca się stosowania

Dawkowanie guanfacyny – bezpieczeństwo i indywidualizacja leczenia

Prawidłowe dawkowanie guanfacyny wymaga indywidualnego podejścia oraz stałego nadzoru lekarza. Wszelkie zmiany dawki powinny odbywać się stopniowo, a leczenie należy prowadzić zgodnie z zaleceniami i pod regularną kontrolą parametrów życiowych pacjenta. Dzięki temu terapia może być skuteczna i bezpieczna dla dziecka lub nastolatka z ADHD61626364.

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest zalecane dawkowanie guanfacyny u dzieci?

Dawkę początkową ustala się na 1 mg raz na dobę. Dawkę można zwiększać co tydzień o 1 mg, do maksymalnej dawki 4 mg na dobę dla dzieci w wieku 6–12 lat ważących co najmniej 25 kg.

Czy guanfacynę można stosować u dorosłych?

Nie zaleca się stosowania guanfacyny w leczeniu ADHD u dorosłych i osób starszych ze względu na brak danych o skuteczności i bezpieczeństwie.

Jak postępować przy zakończeniu leczenia guanfacyną?

Dawkę należy zmniejszać stopniowo, nie więcej niż o 1 mg co 3–7 dni, monitorując ciśnienie krwi i tętno, aby uniknąć działań niepożądanych.

Jakie są maksymalne dawki guanfacyny u młodzieży?

Maksymalna dawka zależy od masy ciała: 4 mg (34–41,4 kg), 5 mg (41,5–49,4 kg), 6 mg (49,5–58,4 kg), 7 mg (powyżej 58,5 kg).

Czy guanfacynę można przyjmować z jedzeniem?

Można przyjmować niezależnie od posiłków, ale należy unikać pokarmów wysokotłuszczowych oraz soku grejpfrutowego.