Dlaczego stosowanie leków u dzieci wymaga szczególnej ostrożności?

Dzieci nie są po prostu „małymi dorosłymi”. Ich organizm rozwija się dynamicznie, a procesy takie jak metabolizm, wchłanianie czy wydalanie leków przebiegają inaczej niż u osób dorosłych. Z tego powodu nawet leki bezpieczne dla dorosłych mogą być nieodpowiednie lub nieprzebadane u dzieci. Brak odpowiednich badań sprawia, że stosowanie niektórych substancji, takich jak glukozamina, u najmłodszych pacjentów jest niewskazane12.

Glukozamina – zakres stosowania u dzieci

Glukozamina, znana również jako Glucosamini sulfas lub Glucosaminum, występuje w różnych postaciach – m.in. proszku do sporządzania roztworu doustnego, tabletek, kapsułek czy roztworu do wstrzykiwań. We wszystkich tych formach głównym wskazaniem do jej stosowania jest łagodzenie objawów choroby zwyrodnieniowej stawów kolanowych u dorosłych345. Jednak w przypadku dzieci i młodzieży do 18. roku życia, bezpieczeństwo i skuteczność glukozaminy nie zostały potwierdzone, niezależnie od postaci leku czy drogi podania126.

  • Nie ma danych klinicznych potwierdzających skuteczność glukozaminy u dzieci12.
  • Nie zaleca się jej stosowania w żadnym wieku pediatrycznym12.
  • W przypadku niektórych preparatów złożonych (np. z lidokainą lub chondroityną) również brak jest wskazań do stosowania u dzieci6.

Dawkowanie glukozaminy u dzieci

W dostępnych materiałach źródłowych nie określono schematów dawkowania glukozaminy dla dzieci i młodzieży. Brak takich danych wynika z faktu, że nie prowadzono badań klinicznych z udziałem tej grupy wiekowej. W praktyce oznacza to, że:

  • Nie ma ustalonych dawek dla dzieci – niezależnie od masy ciała, wieku czy postaci leku12.
  • Wszystkie preparaty glukozaminy, zarówno doustne, jak i do wstrzykiwań, są przeznaczone wyłącznie dla osób dorosłych16.
  • Stosowanie glukozaminy u dzieci nie jest zalecane, ponieważ nie określono, czy jest to bezpieczne ani czy przynosi oczekiwane korzyści12.
Ważne: Glukozamina w żadnej postaci (proszek, tabletki, kapsułki, roztwór do wstrzykiwań) nie powinna być stosowana u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. Dotyczy to również preparatów złożonych, np. z chondroityną czy lidokainą. Brak jest wiarygodnych badań, które potwierdzałyby bezpieczeństwo lub skuteczność takiej terapii w tej grupie wiekowej. Stosowanie glukozaminy u dzieci może wiązać się z nieprzewidzianymi skutkami i nie jest zalecane przez producentów preparatów z glukozaminą126.

Bezpieczeństwo stosowania glukozaminy u dzieci – dostępne informacje

Zarówno w przypadku preparatów doustnych (proszek, tabletki, kapsułki), jak i roztworów do wstrzykiwań, podkreśla się brak badań oceniających bezpieczeństwo stosowania glukozaminy u dzieci i młodzieży126. W praktyce oznacza to, że nie można wykluczyć ani działań niepożądanych, ani ryzyka związanych z długotrwałym przyjmowaniem tej substancji przez dzieci.

  • Brak jest również danych dotyczących skuteczności leczenia glukozaminą w tej grupie wiekowej12.
  • Niektóre preparaty zawierają dodatkowe substancje, takie jak aspartam, sorbitol czy sód, które mogą być niebezpieczne dla dzieci z określonymi schorzeniami (np. fenyloketonuria, nietolerancja fruktozy, konieczność diety niskosodowej)1.
  • Glukozamina jest pozyskiwana ze skorupiaków, dlatego nie powinna być stosowana u dzieci z alergią na owoce morza78.

Przeciwwskazania i środki ostrożności u dzieci

W przypadku wszystkich dostępnych preparatów glukozaminy, stosowanie u dzieci i młodzieży do 18 lat jest przeciwwskazane z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa oraz skuteczności. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na inne przeciwwskazania:

  • Uczulenie na glukozaminę lub skorupiaki78.
  • Fenyloketonuria – przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających aspartam7.
  • Dziedziczna nietolerancja fruktozy – przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających sorbitol1.
  • Stosowanie diety niskosodowej – konieczność uwzględnienia zawartości sodu w preparatach1.
Warto wiedzieć:

  • U dzieci i młodzieży mogą występować choroby stawów o innym podłożu niż u dorosłych, dlatego przed rozważeniem jakiegokolwiek leczenia należy wykluczyć inne przyczyny objawów.
  • Niektóre preparaty z glukozaminą zawierają substancje dodatkowe, które mogą wywoływać działania niepożądane u dzieci z określonymi chorobami metabolicznymi.
  • Producent wyraźnie zaznacza, że nie należy stosować glukozaminy u dzieci i młodzieży, ponieważ nie jest znane bezpieczeństwo ani skuteczność takiej terapii.
  • W przypadku preparatów złożonych (np. glukozamina z lidokainą) dodatkowe substancje mogą również powodować działania niepożądane, zwłaszcza u dzieci z chorobami serca, wątroby czy układu nerwowego6.

Tabela – Stosowanie glukozaminy w różnych grupach wiekowych

Grupa wiekowa Możliwość stosowania Dawkowanie
Niemowlęta (0–1 rok) Nie zaleca się Brak danych
Dzieci (1–12 lat) Nie zaleca się Brak danych
Młodzież (12–18 lat) Nie zaleca się Brak danych
Dorośli (>18 lat) Można stosować 1 saszetka (1500 mg) raz na dobę (proszek do sporządzania roztworu doustnego)

Glukozamina – niezalecana u dzieci i młodzieży

Podsumowując, stosowanie glukozaminy u dzieci i młodzieży nie jest rekomendowane, niezależnie od postaci leku czy drogi podania. Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności oznacza, że nie należy jej stosować w tej grupie wiekowej. Dodatkowo należy uwzględnić przeciwwskazania związane z alergią na skorupiaki, fenyloketonurią, nietolerancją fruktozy czy dietą niskosodową126. W razie jakichkolwiek wątpliwości, zawsze warto skonsultować się z lekarzem w celu właściwej diagnozy i wyboru odpowiedniego leczenia dla dziecka.

Pytania i odpowiedzi

Czy glukozamina jest bezpieczna dla dzieci?

Nie, nie określono bezpieczeństwa stosowania glukozaminy u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat12.

Czy można podawać glukozaminę dziecku z bólem stawów?

Nie zaleca się stosowania glukozaminy u dzieci, ponieważ nie ma danych dotyczących jej skuteczności i bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej1.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania glukozaminy u dzieci?

Przeciwwskazaniem jest wiek poniżej 18 lat, alergia na skorupiaki, fenyloketonuria oraz dziedziczna nietolerancja fruktozy12.

Czy istnieje zalecane dawkowanie glukozaminy dla dzieci?

Nie, nie ustalono dawkowania glukozaminy dla dzieci, ponieważ nie prowadzono badań w tej grupie wiekowej1.