Dlaczego stosowanie leków u dzieci wymaga szczególnej ostrożności?
Dzieci nie są po prostu „małymi dorosłymi”. Ich organizm rozwija się dynamicznie, a procesy takie jak metabolizm, wchłanianie czy wydalanie leków przebiegają inaczej niż u osób dorosłych. Z tego powodu nawet leki bezpieczne dla dorosłych mogą być nieodpowiednie lub nieprzebadane u dzieci. Brak odpowiednich badań sprawia, że stosowanie niektórych substancji, takich jak glukozamina, u najmłodszych pacjentów jest niewskazane12.
Glukozamina – zakres stosowania u dzieci
Glukozamina, znana również jako Glucosamini sulfas lub Glucosaminum, występuje w różnych postaciach – m.in. proszku do sporządzania roztworu doustnego, tabletek, kapsułek czy roztworu do wstrzykiwań. We wszystkich tych formach głównym wskazaniem do jej stosowania jest łagodzenie objawów choroby zwyrodnieniowej stawów kolanowych u dorosłych345. Jednak w przypadku dzieci i młodzieży do 18. roku życia, bezpieczeństwo i skuteczność glukozaminy nie zostały potwierdzone, niezależnie od postaci leku czy drogi podania126.
- Nie ma danych klinicznych potwierdzających skuteczność glukozaminy u dzieci12.
- Nie zaleca się jej stosowania w żadnym wieku pediatrycznym12.
- W przypadku niektórych preparatów złożonych (np. z lidokainą lub chondroityną) również brak jest wskazań do stosowania u dzieci6.
Dawkowanie glukozaminy u dzieci
W dostępnych materiałach źródłowych nie określono schematów dawkowania glukozaminy dla dzieci i młodzieży. Brak takich danych wynika z faktu, że nie prowadzono badań klinicznych z udziałem tej grupy wiekowej. W praktyce oznacza to, że:
- Nie ma ustalonych dawek dla dzieci – niezależnie od masy ciała, wieku czy postaci leku12.
- Wszystkie preparaty glukozaminy, zarówno doustne, jak i do wstrzykiwań, są przeznaczone wyłącznie dla osób dorosłych16.
- Stosowanie glukozaminy u dzieci nie jest zalecane, ponieważ nie określono, czy jest to bezpieczne ani czy przynosi oczekiwane korzyści12.
Bezpieczeństwo stosowania glukozaminy u dzieci – dostępne informacje
Zarówno w przypadku preparatów doustnych (proszek, tabletki, kapsułki), jak i roztworów do wstrzykiwań, podkreśla się brak badań oceniających bezpieczeństwo stosowania glukozaminy u dzieci i młodzieży126. W praktyce oznacza to, że nie można wykluczyć ani działań niepożądanych, ani ryzyka związanych z długotrwałym przyjmowaniem tej substancji przez dzieci.
- Brak jest również danych dotyczących skuteczności leczenia glukozaminą w tej grupie wiekowej12.
- Niektóre preparaty zawierają dodatkowe substancje, takie jak aspartam, sorbitol czy sód, które mogą być niebezpieczne dla dzieci z określonymi schorzeniami (np. fenyloketonuria, nietolerancja fruktozy, konieczność diety niskosodowej)1.
- Glukozamina jest pozyskiwana ze skorupiaków, dlatego nie powinna być stosowana u dzieci z alergią na owoce morza78.
Przeciwwskazania i środki ostrożności u dzieci
W przypadku wszystkich dostępnych preparatów glukozaminy, stosowanie u dzieci i młodzieży do 18 lat jest przeciwwskazane z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa oraz skuteczności. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na inne przeciwwskazania:
- Uczulenie na glukozaminę lub skorupiaki78.
- Fenyloketonuria – przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających aspartam7.
- Dziedziczna nietolerancja fruktozy – przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających sorbitol1.
- Stosowanie diety niskosodowej – konieczność uwzględnienia zawartości sodu w preparatach1.
- U dzieci i młodzieży mogą występować choroby stawów o innym podłożu niż u dorosłych, dlatego przed rozważeniem jakiegokolwiek leczenia należy wykluczyć inne przyczyny objawów.
- Niektóre preparaty z glukozaminą zawierają substancje dodatkowe, które mogą wywoływać działania niepożądane u dzieci z określonymi chorobami metabolicznymi.
- Producent wyraźnie zaznacza, że nie należy stosować glukozaminy u dzieci i młodzieży, ponieważ nie jest znane bezpieczeństwo ani skuteczność takiej terapii.
- W przypadku preparatów złożonych (np. glukozamina z lidokainą) dodatkowe substancje mogą również powodować działania niepożądane, zwłaszcza u dzieci z chorobami serca, wątroby czy układu nerwowego6.
Tabela – Stosowanie glukozaminy w różnych grupach wiekowych
| Grupa wiekowa | Możliwość stosowania | Dawkowanie |
|---|---|---|
| Niemowlęta (0–1 rok) | Nie zaleca się | Brak danych |
| Dzieci (1–12 lat) | Nie zaleca się | Brak danych |
| Młodzież (12–18 lat) | Nie zaleca się | Brak danych |
| Dorośli (>18 lat) | Można stosować | 1 saszetka (1500 mg) raz na dobę (proszek do sporządzania roztworu doustnego) |
Glukozamina – niezalecana u dzieci i młodzieży
Podsumowując, stosowanie glukozaminy u dzieci i młodzieży nie jest rekomendowane, niezależnie od postaci leku czy drogi podania. Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności oznacza, że nie należy jej stosować w tej grupie wiekowej. Dodatkowo należy uwzględnić przeciwwskazania związane z alergią na skorupiaki, fenyloketonurią, nietolerancją fruktozy czy dietą niskosodową126. W razie jakichkolwiek wątpliwości, zawsze warto skonsultować się z lekarzem w celu właściwej diagnozy i wyboru odpowiedniego leczenia dla dziecka.


















