Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneJak działa gefitynib i do jakiej grupy leków należy?
Gefitynib to substancja czynna należąca do grupy leków przeciwnowotworowych, a dokładniej – do tzw. inhibitorów kinazy proteinowej1234567. Jego działanie polega na blokowaniu aktywności receptora naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR), który w niektórych nowotworach płuc jest nadmiernie aktywny ze względu na specyficzną mutację genetyczną. Dzięki temu gefitynib hamuje wzrost i podział komórek nowotworowych, spowalniając rozwój choroby1234567. Lek ten działa przede wszystkim u pacjentów, u których w komórkach nowotworowych wykryto tzw. aktywującą mutację EGFR1234567.
Wskazania do stosowania gefitynibu
Wskazania u dorosłych
Gefitynib jest stosowany wyłącznie u dorosłych pacjentów i nie znajduje zastosowania u dzieci i młodzieży w leczeniu nowotworów płuc891011121314. Główne wskazanie do stosowania gefitynibu to:
- Monoterapia u dorosłych pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP), miejscowo zaawansowanym lub z przerzutami, u których stwierdzono obecność aktywującej mutacji EGFR w tkance nowotworowej891011121314.
Oznacza to, że gefitynib jest zalecany dla pacjentów z zaawansowaną postacią niedrobnokomórkowego raka płuca, gdy komórki nowotworowe wykazują określoną zmianę genetyczną, czyli aktywującą mutację EGFR891011121314. Przed rozpoczęciem leczenia należy zawsze potwierdzić obecność tej mutacji specjalistycznym testem genetycznym15161718192021.
- Gefitynib nie jest przeznaczony do leczenia innych rodzajów nowotworów, ani do stosowania w połączeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi w ramach wskazań zatwierdzonych w ChPL891011121314.
W badaniach klinicznych gefitynib wykazywał największą skuteczność u pacjentów, którzy nigdy nie palili, u kobiet oraz u osób z rakiem gruczołowym płuca22232425.
- Nie zaleca się stosowania gefitynibu u pacjentów, u których nie wykryto mutacji EGFR, ponieważ nie wykazano wówczas skuteczności leku26272829303132.
Gefitynib jest podawany w formie tabletek powlekanych, a leczenie prowadzi się do czasu stwierdzenia progresji choroby lub wystąpienia działań niepożądanych uniemożliwiających dalsze stosowanie leku891011121314.
- Lek nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci i młodzieży w leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuca891011121314.
U dzieci gefitynib był badany jedynie w połączeniu z napromienianiem przy leczeniu niektórych nowotworów mózgu, jednak nie stanowi to zatwierdzonego wskazania w leczeniu raka płuca333435363738.
Gefitynib nie jest też zalecany do stosowania w połączeniach z innymi substancjami czynnymi w ramach zatwierdzonych wskazań dla raka płuca. Jego skuteczność dotyczy wyłącznie monoterapii u dorosłych pacjentów z aktywującą mutacją EGFR891011121314.
- Wskazania dla gefitynibu są takie same niezależnie od nazwy handlowej leku czy producenta, pod warunkiem podawania go doustnie w postaci tabletek powlekanych891011121314.
Wskazania nie obejmują innych nowotworów ani innych schorzeń, nawet jeśli pojawiają się doniesienia o potencjalnych badaniach klinicznych poza rakiem płuca891011121314.
- Nie ma wskazań do stosowania gefitynibu w innych nowotworach, poza niedrobnokomórkowym rakiem płuca z mutacją EGFR891011121314.
Wszystkie powyższe informacje są zgodne z aktualnym stanem wiedzy i zatwierdzonymi wskazaniami w dokumentacji leków zawierających gefitynib.
- Gefitynib nie jest wskazany w leczeniu dzieci i młodzieży oraz nie ma innych zatwierdzonych wskazań poza leczeniem niedrobnokomórkowego raka płuca u dorosłych891011121314.
- Leczenie gefitynibem rozpoczyna się wyłącznie po potwierdzeniu obecności mutacji EGFR w komórkach nowotworowych.
- Badanie mutacji przeprowadza się na materiale z guza lub z krwi (tzw. ctDNA), jeśli nie ma możliwości pobrania próbki z guza.
- Gefitynib nie jest skuteczny u pacjentów bez tej mutacji i nie jest wtedy zalecany.
- Nie stosuje się go u dzieci i młodzieży z rakiem płuca.
- Wskazania do stosowania są takie same dla wszystkich preparatów zawierających gefitynib.
Wskazania w szczególnych grupach pacjentów
Gefitynib jest wskazany wyłącznie dla dorosłych pacjentów. W przypadku dzieci i młodzieży, lek ten nie jest zalecany do leczenia niedrobnokomórkowego raka płuca i nie ma w tej grupie wiekowej żadnych zatwierdzonych wskazań891011121314. Również u dzieci, które brały udział w badaniach klinicznych z powodu innych nowotworów, gefitynib nie jest zarejestrowany do leczenia tych schorzeń333435363738.
Gefitynib w praktyce – porównanie wskazań w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Niedrobnokomórkowy rak płuca z mutacją EGFR | Tak | Nie | Nie | Tak | Brak szczególnych ograniczeń w dokumentacji ChPL891011121314 |
- Gefitynib podaje się doustnie w postaci tabletek.
- Lek może być stosowany zarówno jako pierwsza linia leczenia, jak i po wcześniejszej chemioterapii, o ile potwierdzono obecność mutacji EGFR.
- W badaniach klinicznych wykazano, że gefitynib jest skuteczniejszy u osób, które nigdy nie paliły, u kobiet oraz u pacjentów z rakiem gruczołowym płuca.
- Nie należy stosować gefitynibu, jeśli nie wykryto mutacji EGFR, ponieważ nie przynosi on wówczas korzyści.
Gefitynib – skuteczna opcja w leczeniu wybranych postaci raka płuca
Gefitynib to lek, który znalazł zastosowanie w leczeniu dorosłych pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca, gdy nowotwór posiada charakterystyczną mutację EGFR. Jest on skuteczny i dobrze przebadany, jednak nie znajduje zastosowania u dzieci, młodzieży ani w leczeniu innych nowotworów. Przed podjęciem terapii zawsze konieczne jest wykonanie specjalistycznych badań genetycznych, które potwierdzą obecność tej mutacji. Właściwe rozpoznanie i odpowiedni dobór pacjentów do leczenia sprawiają, że gefitynib może znacząco poprawić przebieg terapii u wybranych osób z zaawansowanym rakiem płuca891011121314.