Gefapiksant – bezpieczeństwo stosowania w różnych grupach pacjentów
Gefapiksant może być bezpiecznie stosowany u większości dorosłych pacjentów, ale w określonych sytuacjach konieczne jest zachowanie ostrożności i dostosowanie dawkowania1.
Bezpieczeństwo stosowania u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
- Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa gefapiksantu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na rozwój płodu, jednak ze względów ostrożności nie zaleca się stosowania gefapiksantu u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji2.
- Gefapiksant przenika do mleka zwierząt laboratoryjnych. Nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka karmionego piersią. W razie konieczności leczenia należy rozważyć przerwanie karmienia piersią lub przerwanie terapii gefapiksantem, biorąc pod uwagę korzyści dla matki i dziecka2.
Wpływ gefapiksantu na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
- Gefapiksant nie wpływa istotnie na zdolność prowadzenia pojazdów ani obsługi maszyn. U pojedynczych osób mogą jednak wystąpić zawroty głowy, co może czasowo pogorszyć zdolność koncentracji i reakcji3.
Interakcje z alkoholem
- Nie ma dostępnych danych dotyczących interakcji gefapiksantu z alkoholem. W badaniach nie wykazano istotnych klinicznie interakcji z innymi lekami7.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
- Gefapiksant jest wydalany głównie przez nerki. U osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (eGFR ≥ 30 ml/min/1,73 m²) nie trzeba zmieniać dawki89.
- W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek (eGFR < 30 ml/min/1,73 m²) konieczne jest zmniejszenie dawki do jednej tabletki raz na dobę8.
- Brakuje wystarczających danych dotyczących stosowania gefapiksantu u osób dializowanych8.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
- Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania gefapiksantu u osób z zaburzeniami czynności wątroby. Ponieważ metabolizm wątrobowy nie odgrywa dużej roli w eliminacji leku, nie przewiduje się konieczności modyfikacji dawki u tych pacjentów810.
Bezpieczeństwo stosowania u seniorów
- U osób starszych nie jest wymagane rutynowe dostosowanie dawki gefapiksantu1.
- Ze względu na częstsze zaburzenia czynności nerek u tej grupy, należy zachować ostrożność i kontrolować ewentualne działania niepożądane, zwłaszcza na początku leczenia1.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Gefapiksant nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat w leczeniu przewlekłego kaszlu opornego na leczenie lub o niewyjaśnionej przyczynie1112.
- U pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na sulfonamidy zaleca się ostrożność, ponieważ gefapiksant zawiera grupę sulfonamidową, choć nie jest klasycznym sulfonamidem. Brak danych dotyczących ryzyka reakcji krzyżowych5.
- W przypadku ostrego zakażenia dolnych dróg oddechowych decyzję o kontynuacji leczenia należy podejmować indywidualnie5.
- U pacjentów z obturacyjnym bezdechem sennym przed rozpoczęciem terapii gefapiksantem warto wdrożyć leczenie tej choroby, gdyż przy wyższych dawkach gefapiksantu obserwowano pogorszenie saturacji podczas snu4.
Tabela: Bezpieczeństwo stosowania gefapiksantu w wybranych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Kobiety w ciąży | Zalecane unikanie | Brak danych, zalecana ostrożność |
| Kobiety karmiące piersią | Zalecane unikanie | Gefapiksant przenika do mleka, możliwe ryzyko dla dziecka |
| Osoby w podeszłym wieku | Można stosować | Brak konieczności zmiany dawki, zachować ostrożność przy zaburzeniach nerek |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek (łagodne/umiarkowane) | Można stosować | Bez konieczności zmiany dawki |
| Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami nerek | Zachować ostrożność | Zmniejszyć dawkę do jednej tabletki raz na dobę |
| Pacjenci dializowani | Brak zaleceń | Brak danych dotyczących dawkowania |
| Pacjenci z zaburzeniami wątroby | Można stosować | Nie przewiduje się konieczności zmiany dawki |
| Dzieci i młodzież poniżej 18 lat | Nie stosować | Brak wskazań i danych o bezpieczeństwie |
| Prowadzenie pojazdów | Można prowadzić | W rzadkich przypadkach mogą wystąpić zawroty głowy |
| Alkohol | Brak danych | Nie wykazano istotnych interakcji |
| Obturacyjny bezdech senny | Zachować ostrożność | Wcześniej wdrożyć leczenie OSA |
| Nadwrażliwość na sulfonamidy | Zachować ostrożność | Możliwe ryzyko reakcji krzyżowych |
Gefapiksant – bezpieczeństwo w pigułce
Gefapiksant cechuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa u dorosłych pacjentów z przewlekłym kaszlem opornym na leczenie lub o niewyjaśnionej przyczynie. Szczególną uwagę należy zachować u osób z ciężkimi zaburzeniami pracy nerek, kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u pacjentów z obturacyjnym bezdechem sennym. U osób starszych oraz u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami nerek i wątroby nie jest konieczna zmiana dawki, jednak w każdym przypadku warto obserwować ewentualne działania niepożądane, zwłaszcza te związane ze smakiem. Gefapiksant nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących bezpieczeństwa stosowania tej substancji, należy zwrócić się o poradę do specjalisty18114567213312.


















