Ogólne zasady dawkowania gadopiklenolu
Gadopiklenol jest środkiem kontrastowym podawanym wyłącznie dożylnie, stosowanym podczas badań rezonansu magnetycznego (NMR) w celu poprawy wykrywalności i wizualizacji zmian w różnych narządach, takich jak mózg, kręgosłup, wątroba, nerki, trzustka czy układ mięśniowo-szkieletowy12. Standardowa dawka dla dorosłych oraz dzieci powyżej 2 lat wynosi 0,1 ml na każdy kilogram masy ciała (co odpowiada 0,05 mmol/kg masy ciała)34.
- Dawkę zawsze należy obliczyć indywidualnie na podstawie aktualnej masy ciała pacjenta34.
- Nie wolno przekraczać zalecanej dawki na kilogram masy ciała34.
- Podanie odbywa się w postaci bolusa, czyli szybkiego wstrzyknięcia dożylnego, zwykle z szybkością ok. 2 ml/s56.
- Po podaniu gadopiklenolu zaleca się przepłukanie żyły roztworem chlorku sodu, aby zapewnić pełne podanie środka kontrastowego56.
Dostępne postacie i droga podania
Gadopiklenol występuje wyłącznie w postaci roztworu do wstrzykiwań i jest przeznaczony wyłącznie do podania dożylnego78.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Gadopiklenol może być stosowany u dzieci od 2. roku życia. Zalecana i jednocześnie maksymalna dawka wynosi 0,1 ml/kg masy ciała (czyli 0,05 mmol/kg masy ciała) – taka sama jak u dorosłych56. U dzieci poniżej 2 lat nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania gadopiklenolu, dlatego nie powinien być on w tej grupie wiekowej stosowany56.
Pacjenci w podeszłym wieku
U osób starszych nie jest wymagane rutynowe dostosowanie dawki – stosuje się dawkę jak u dorosłych. Zaleca się jednak szczególną ostrożność, zwłaszcza jeśli u pacjenta występują zaburzenia czynności nerek, ponieważ z wiekiem mogą się one nasilać1112.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
U osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (wskaźnik filtracji GFR < 30 ml/min/1,73 m²) oraz u pacjentów w okołooperacyjnym okresie przeszczepienia wątroby gadopiklenol można zastosować tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla uzyskania kluczowych informacji diagnostycznych i po dokładnej ocenie ryzyka1112. Dawka w tych sytuacjach nie powinna być większa niż 0,05 mmol/kg masy ciała, a podczas jednego badania można podać wyłącznie jedną dawkę1112. Nie należy powtarzać wstrzyknięć w odstępie krótszym niż 7 dni1112.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Nie ma potrzeby modyfikacji dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Jednak w przypadku osób w okresie okołooperacyjnym przeszczepu wątroby należy zachować ostrożność, zwłaszcza gdy współistnieją zaburzenia czynności nerek1112.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Informacje dotyczące stosowania gadopiklenolu u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią nie są szczegółowo określone w źródłach, dlatego decyzja o podaniu środka kontrastowego w tych grupach powinna być podejmowana indywidualnie, po ocenie potencjalnych korzyści i ryzyka1112.
- Nie należy stosować więcej niż jednej dawki podczas jednego badania obrazowego1112.
- W przypadku pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, decyzja o podaniu gadopiklenolu powinna być bardzo dokładnie przemyślana.
- Po podaniu gadopiklenolu zaleca się monitorowanie pacjenta, ponieważ reakcje niepożądane mogą pojawić się nawet po kilku minutach.
- Gadopiklenol może być usuwany z organizmu przez hemodializę, jednak nie ma dowodów na to, że hemodializa zapobiega rzadkim powikłaniom takim jak nerkopochodne włóknienie układowe (NSF)1314.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie gadopiklenolu jest takie samo we wszystkich wskazaniach, czyli niezależnie od tego, czy badanie obejmuje mózg, kręgosłup, narządy jamy brzusznej czy inne części ciała34.
Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania
Najwyższa dawka dobowa gadopiklenolu testowana u ludzi wynosiła 0,6 ml/kg masy ciała (czyli 0,3 mmol/kg masy ciała), co stanowi sześciokrotność zalecanej dawki1314. Nie odnotowano przypadków zatrucia po przekroczeniu dawki, jednak nie należy przekraczać zalecanych ilości. W razie przedawkowania gadopiklenol można usunąć z organizmu za pomocą hemodializy, choć nie ma dowodów, że zapobiega to rzadkim powikłaniom takim jak NSF1314.
Podsumowanie dawkowania gadopiklenolu u różnych grup pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 0,1 ml/kg masy ciała (0,05 mmol/kg), podanie dożylne w jednej dawce34 |
| Dzieci (od 2 lat) | 0,1 ml/kg masy ciała (0,05 mmol/kg), podanie dożylne w jednej dawce56 |
| Dzieci poniżej 2 lat | Nie zaleca się; brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności56 |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych; zachować ostrożność przy niewydolności nerek1112 |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek | Nie przekraczać 0,05 mmol/kg masy ciała; tylko jedna dawka podczas badania, odstęp między dawkami min. 7 dni1112 |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Jak u dorosłych; ostrożność w okresie okołooperacyjnym przeszczepu wątroby1112 |
Gadopiklenol – jednolity i bezpieczny schemat dawkowania
Gadopiklenol wyróżnia się prostym i uniwersalnym schematem dawkowania dla dorosłych oraz dzieci od 2 lat, co znacznie ułatwia jego stosowanie w codziennej praktyce diagnostycznej. W szczególnych grupach pacjentów, zwłaszcza z ciężką niewydolnością nerek, konieczna jest jednak dodatkowa ostrożność i ścisłe przestrzeganie ograniczeń dawkowania. Dzięki temu gadopiklenol jest skutecznym i bezpiecznym środkiem kontrastowym dla szerokiego grona pacjentów poddawanych badaniom rezonansu magnetycznego311513412614.


















