Jak wygląda dawkowanie gadodiamidu?

Gadodiamid, znany również jako Gadodiamidum, jest podawany wyłącznie dożylnie w formie roztworu podczas badania rezonansem magnetycznym (NMR). Dawka zależy od masy ciała pacjenta, rodzaju badania oraz wieku1.

Standardowe dawkowanie dla dorosłych

  • Zalecana dawka to 0,2 ml/kg masy ciała (co odpowiada 0,1 mmol/kg masy ciała)2.
  • W przypadku osób ważących powyżej 100 kg zwykle wystarcza dawka 20 ml dla uzyskania skutecznego wzmocnienia kontrastowego2.
  • Dawkę podaje się w pojedynczym wstrzyknięciu dożylnym1.

Wysokie dawki dla szczególnych wskazań

  • W diagnostyce przerzutów do mózgu u dorosłych można zastosować dawkę do 0,6 ml/kg masy ciała (0,3 mmol/kg masy ciała), podaną jednorazowo3.
  • Przy angiografii MR (badanie naczyń) oraz badaniu całego ciała w niektórych przypadkach stosuje się również wyższą dawkę – do 0,6 ml/kg masy ciała4.
  • W diagnostyce choroby wieńcowej serca (CAD) zalecana dawka to 0,3 ml/kg masy ciała (0,15 mmol/kg masy ciała), podzielona na dwie części po 0,15 ml/kg, podawane w odstępach minimum 10 minut5.

Częstotliwość i czas trwania terapii

  • Gadodiamid stosuje się jednorazowo na czas trwania badania obrazowego1.
  • Nie należy powtarzać podania środka częściej niż co 7 dni, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa częstego stosowania6.
Ważne dla bezpieczeństwa:

  • Gadodiamid jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR <30 ml/min/1,73 m2), ostrym uszkodzeniem nerek oraz u noworodków poniżej 4 tygodnia życia7.
  • Nie zaleca się badania całego ciała z podaniem gadodiamidu u dzieci poniżej 6 miesiąca życia2.
  • W przypadku pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek dawka nie powinna przekraczać 0,2 ml/kg masy ciała, a lek podaje się tylko po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka6.
  • Wielokrotne podanie środka kontrastowego możliwe jest tylko z zachowaniem co najmniej 7 dni przerwy między dawkami6.

Dawkowanie gadodiamidu w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Gadodiamid jest przeciwwskazany u noworodków poniżej 4 tygodnia życia7.
  • U niemowląt poniżej 1 roku życia lek można stosować tylko po dokładnym rozważeniu, w dawce nie większej niż 0,2 ml/kg masy ciała (0,1 mmol/kg)6.
  • Nie zaleca się podawania gadodiamidu dzieciom poniżej 6 miesięcy w badaniach całego ciała2.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Nie ma konieczności zmiany dawki u osób powyżej 65. roku życia, ale zaleca się zachowanie ostrożności i ocenę czynności nerek przed podaniem leku2.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Przeciwwskazanie: ciężka niewydolność nerek (GFR <30 ml/min/1,73 m2), ostra niewydolność nerek, okres okołooperacyjny przeszczepienia wątroby7.
  • W umiarkowanych zaburzeniach czynności nerek (GFR 30-59 ml/min/1,73 m2) dawka nie powinna przekraczać 0,2 ml/kg masy ciała, a lek stosuje się tylko po dokładnej analizie korzyści i ryzyka6.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • U pacjentów w okołooperacyjnym okresie przeszczepienia wątroby gadodiamid jest przeciwwskazany7.
  • W pozostałych przypadkach stosowanie środka wymaga ostrożności, szczególnie jeśli współistnieje niewydolność nerek8.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

  • Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania gadodiamidu w ciąży i okresie karmienia piersią – stosowanie możliwe wyłącznie po rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka9.
Najważniejsze zasady dawkowania gadodiamidu:

  • Zawsze dobieraj dawkę do masy ciała pacjenta i wskazania2.
  • Nie przekraczaj zalecanej dawki oraz nie podawaj leku częściej niż co 7 dni6.
  • Przed podaniem oceń czynność nerek – zwłaszcza u osób starszych, niemowląt i osób z chorobami nerek10.
  • W przypadku pacjentów dializowanych, gadodiamid można usunąć z organizmu poprzez hemodializę, choć nie ma dowodów na jej skuteczność w zapobieganiu powikłaniom11.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Nie należy stosować więcej niż jednej dawki gadodiamidu podczas jednego badania6.
  • W przypadku konieczności powtórnego badania należy zachować przerwę co najmniej 7 dni6.
  • Nie ma danych o skutkach klinicznych przedawkowania u osób z prawidłową czynnością nerek; w razie przedawkowania u osób z niewydolnością nerek można rozważyć hemodializę11.

Podsumowanie dawkowania gadodiamidu w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 0,2 ml/kg mc. (0,1 mmol/kg); w szczególnych wskazaniach do 0,6 ml/kg mc.23
Dzieci powyżej 4 tygodnia życia 0,2 ml/kg mc. (0,1 mmol/kg); przeciwwskazany u noworodków poniżej 4 tygodni6
Niemowlęta poniżej 1 roku życia Stosować tylko po rozważeniu, max. 0,2 ml/kg mc.6
Dzieci poniżej 6 miesięcy Nie zaleca się badania całego ciała2
Pacjenci w podeszłym wieku Dawka jak u dorosłych, zalecana ostrożność, ocena czynności nerek2
Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością nerek Max. 0,2 ml/kg mc.; podać tylko po analizie korzyści i ryzyka6
Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek Przeciwwskazany7
Pacjenci z zaburzeniami wątroby Przeciwwskazany w okresie okołooperacyjnym przeszczepienia wątroby7
Kobiety w ciąży i karmiące Stosować tylko po rozważeniu korzyści i ryzyka9

Gadodiamid – dawkowanie wymaga indywidualnego podejścia

Dawkowanie gadodiamidu jest ściśle uzależnione od wieku, masy ciała, rodzaju badania oraz stanu zdrowia pacjenta, szczególnie czynności nerek. W większości przypadków stosuje się jednorazowe podanie leku w dawce 0,2 ml/kg masy ciała. W niektórych sytuacjach, np. w diagnostyce przerzutów do mózgu lub angiografii, dawka może być wyższa. U dzieci, osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, schemat dawkowania wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny. Przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania minimalizuje ryzyko powikłań i pozwala na bezpieczne przeprowadzenie badania obrazowego267.

Pytania i odpowiedzi

Jak podaje się gadodiamid?

Gadodiamid podaje się wyłącznie dożylnie, w pojedynczym wstrzyknięciu podczas badania rezonansu magnetycznego.1

Jakie jest standardowe dawkowanie gadodiamidu u dorosłych?

Standardowa dawka wynosi 0,2 ml/kg masy ciała (0,1 mmol/kg). W szczególnych wskazaniach dawka może być wyższa.2

Czy gadodiamid można stosować u dzieci?

Gadodiamid jest przeciwwskazany u noworodków poniżej 4 tygodni. U niemowląt i dzieci stosuje się dawkę 0,2 ml/kg tylko po rozważeniu.6

Czy gadodiamid jest bezpieczny dla osób z niewydolnością nerek?

Jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek. W umiarkowanej niewydolności dawkę należy ograniczyć i rozważyć stosowanie.7