Jak wygląda dawkowanie gadodiamidu?
Gadodiamid, znany również jako Gadodiamidum, jest podawany wyłącznie dożylnie w formie roztworu podczas badania rezonansem magnetycznym (NMR). Dawka zależy od masy ciała pacjenta, rodzaju badania oraz wieku1.
Standardowe dawkowanie dla dorosłych
- Zalecana dawka to 0,2 ml/kg masy ciała (co odpowiada 0,1 mmol/kg masy ciała)2.
- W przypadku osób ważących powyżej 100 kg zwykle wystarcza dawka 20 ml dla uzyskania skutecznego wzmocnienia kontrastowego2.
- Dawkę podaje się w pojedynczym wstrzyknięciu dożylnym1.
Wysokie dawki dla szczególnych wskazań
- W diagnostyce przerzutów do mózgu u dorosłych można zastosować dawkę do 0,6 ml/kg masy ciała (0,3 mmol/kg masy ciała), podaną jednorazowo3.
- Przy angiografii MR (badanie naczyń) oraz badaniu całego ciała w niektórych przypadkach stosuje się również wyższą dawkę – do 0,6 ml/kg masy ciała4.
- W diagnostyce choroby wieńcowej serca (CAD) zalecana dawka to 0,3 ml/kg masy ciała (0,15 mmol/kg masy ciała), podzielona na dwie części po 0,15 ml/kg, podawane w odstępach minimum 10 minut5.
Częstotliwość i czas trwania terapii
- Gadodiamid stosuje się jednorazowo na czas trwania badania obrazowego1.
- Nie należy powtarzać podania środka częściej niż co 7 dni, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa częstego stosowania6.
- Gadodiamid jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR <30 ml/min/1,73 m2), ostrym uszkodzeniem nerek oraz u noworodków poniżej 4 tygodnia życia7.
- Nie zaleca się badania całego ciała z podaniem gadodiamidu u dzieci poniżej 6 miesiąca życia2.
- W przypadku pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek dawka nie powinna przekraczać 0,2 ml/kg masy ciała, a lek podaje się tylko po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka6.
- Wielokrotne podanie środka kontrastowego możliwe jest tylko z zachowaniem co najmniej 7 dni przerwy między dawkami6.
Dawkowanie gadodiamidu w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Gadodiamid jest przeciwwskazany u noworodków poniżej 4 tygodnia życia7.
- U niemowląt poniżej 1 roku życia lek można stosować tylko po dokładnym rozważeniu, w dawce nie większej niż 0,2 ml/kg masy ciała (0,1 mmol/kg)6.
- Nie zaleca się podawania gadodiamidu dzieciom poniżej 6 miesięcy w badaniach całego ciała2.
Pacjenci w podeszłym wieku
- Nie ma konieczności zmiany dawki u osób powyżej 65. roku życia, ale zaleca się zachowanie ostrożności i ocenę czynności nerek przed podaniem leku2.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Przeciwwskazanie: ciężka niewydolność nerek (GFR <30 ml/min/1,73 m2), ostra niewydolność nerek, okres okołooperacyjny przeszczepienia wątroby7.
- W umiarkowanych zaburzeniach czynności nerek (GFR 30-59 ml/min/1,73 m2) dawka nie powinna przekraczać 0,2 ml/kg masy ciała, a lek stosuje się tylko po dokładnej analizie korzyści i ryzyka6.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- U pacjentów w okołooperacyjnym okresie przeszczepienia wątroby gadodiamid jest przeciwwskazany7.
- W pozostałych przypadkach stosowanie środka wymaga ostrożności, szczególnie jeśli współistnieje niewydolność nerek8.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
- Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania gadodiamidu w ciąży i okresie karmienia piersią – stosowanie możliwe wyłącznie po rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka9.
- Zawsze dobieraj dawkę do masy ciała pacjenta i wskazania2.
- Nie przekraczaj zalecanej dawki oraz nie podawaj leku częściej niż co 7 dni6.
- Przed podaniem oceń czynność nerek – zwłaszcza u osób starszych, niemowląt i osób z chorobami nerek10.
- W przypadku pacjentów dializowanych, gadodiamid można usunąć z organizmu poprzez hemodializę, choć nie ma dowodów na jej skuteczność w zapobieganiu powikłaniom11.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Nie należy stosować więcej niż jednej dawki gadodiamidu podczas jednego badania6.
- W przypadku konieczności powtórnego badania należy zachować przerwę co najmniej 7 dni6.
- Nie ma danych o skutkach klinicznych przedawkowania u osób z prawidłową czynnością nerek; w razie przedawkowania u osób z niewydolnością nerek można rozważyć hemodializę11.
Podsumowanie dawkowania gadodiamidu w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 0,2 ml/kg mc. (0,1 mmol/kg); w szczególnych wskazaniach do 0,6 ml/kg mc.23 |
| Dzieci powyżej 4 tygodnia życia | 0,2 ml/kg mc. (0,1 mmol/kg); przeciwwskazany u noworodków poniżej 4 tygodni6 |
| Niemowlęta poniżej 1 roku życia | Stosować tylko po rozważeniu, max. 0,2 ml/kg mc.6 |
| Dzieci poniżej 6 miesięcy | Nie zaleca się badania całego ciała2 |
| Pacjenci w podeszłym wieku | Dawka jak u dorosłych, zalecana ostrożność, ocena czynności nerek2 |
| Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością nerek | Max. 0,2 ml/kg mc.; podać tylko po analizie korzyści i ryzyka6 |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek | Przeciwwskazany7 |
| Pacjenci z zaburzeniami wątroby | Przeciwwskazany w okresie okołooperacyjnym przeszczepienia wątroby7 |
| Kobiety w ciąży i karmiące | Stosować tylko po rozważeniu korzyści i ryzyka9 |
Gadodiamid – dawkowanie wymaga indywidualnego podejścia
Dawkowanie gadodiamidu jest ściśle uzależnione od wieku, masy ciała, rodzaju badania oraz stanu zdrowia pacjenta, szczególnie czynności nerek. W większości przypadków stosuje się jednorazowe podanie leku w dawce 0,2 ml/kg masy ciała. W niektórych sytuacjach, np. w diagnostyce przerzutów do mózgu lub angiografii, dawka może być wyższa. U dzieci, osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, schemat dawkowania wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny. Przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania minimalizuje ryzyko powikłań i pozwala na bezpieczne przeprowadzenie badania obrazowego267.


















