REKLAMA

Jak działa fosfomycyna?

Fosfomycyna należy do grupy antybiotyków o szerokim spektrum działania i jest stosowana w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych12. Jej główne działanie polega na hamowaniu budowy ściany komórkowej bakterii, co prowadzi do ich obumarcia12. Dzięki temu fosfomycyna skutecznie zwalcza wiele bakterii wywołujących infekcje, szczególnie w układzie moczowym3. Charakteryzuje się również tym, że rzadko występuje oporność krzyżowa z innymi antybiotykami, co czyni ją cenną alternatywą w leczeniu niektórych zakażeń12.

Wskazania do stosowania fosfomycyny

Wskazania do stosowania fosfomycyny różnią się w zależności od postaci leku, drogi podania, a także wieku pacjenta. Najczęściej fosfomycyna jest stosowana w postaci granulatu lub proszku do sporządzania roztworu doustnego, a także jako roztwór do infuzji dożylnej45.

Fosfomycyna podawana doustnie (granulat, proszek do sporządzania roztworu)

Najpopularniejszą formą stosowania fosfomycyny jest doustny granulat lub proszek. Wskazania dla tej postaci obejmują przede wszystkim leczenie zakażeń układu moczowego oraz profilaktykę okołozabiegową. Przed rozpoczęciem leczenia warto wiedzieć, że nie każda infekcja dróg moczowych jest wskazaniem do zastosowania fosfomycyny — najczęściej dotyczy to niepowikłanych zakażeń pęcherza moczowego oraz wybranych sytuacji profilaktycznych678910.

Ważne: Wskazania do stosowania fosfomycyny różnią się w zależności od wieku pacjenta, płci oraz postaci leku. Niektóre preparaty przeznaczone są wyłącznie dla dorosłych, a ich stosowanie u dzieci jest przeciwwskazane. W przypadku zakażeń przewlekłych u mężczyzn, fosfomycyna doustna nie jest zalecana, ponieważ takie infekcje uznaje się za powikłane i wymagają one innego leczenia111213.

Wskazania u dorosłych

Fosfomycyna doustna znajduje zastosowanie głównie w następujących przypadkach:

  • Ostre, niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego u kobiet i dziewcząt – leczenie zakażeń wywołanych przez bakterie, które nie rozprzestrzeniły się poza pęcherz moczowy68910.
  • Obfity bezobjawowy bakteriomocz – obecność bakterii w moczu bez wyraźnych objawów infekcji, szczególnie u kobiet w ciąży lub w innych określonych sytuacjach klinicznych14.
  • Zapobieganie zakażeniom dróg moczowych związanym z zabiegami chirurgicznymi i przezcewkowymi zabiegami diagnostycznymi – stosowanie profilaktyczne w celu uniknięcia infekcji podczas lub po zabiegach urologicznych1468910.
  • Profilaktyka okołooperacyjna w przypadku biopsji przezodbytniczej gruczołu krokowego u dorosłych mężczyzn68910.

Wskazania u dzieci

W przypadku dzieci, fosfomycyna doustna może być stosowana tylko u pacjentów powyżej 12. roku życia. U dzieci młodszych niż 12 lat nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności tej substancji, dlatego jej stosowanie jest przeciwwskazane1115121613. Dla starszych dzieci i młodzieży wskazania są takie same jak u dorosłych: leczenie ostrego, niepowikłanego zapalenia pęcherza moczowego oraz profilaktyka przed zabiegami urologicznymi.

  • Ostre, niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego u dziewcząt powyżej 12 lat68910.
  • Profilaktyka okołooperacyjna (np. przed biopsją przezodbytniczą gruczołu krokowego) nie jest zalecana u dzieci68910.

Fosfomycyna podawana dożylnie (roztwór do infuzji)

W postaci dożylnej fosfomycyna znajduje zastosowanie w leczeniu cięższych lub powikłanych zakażeń, szczególnie wtedy, gdy inne antybiotyki nie są odpowiednie lub skuteczne17. Jest to ważna opcja terapeutyczna w leczeniu infekcji u dorosłych, dzieci oraz osób starszych.

Wskazówka: W przypadku fosfomycyny podawanej dożylnie, jej zastosowanie zarezerwowane jest głównie dla sytuacji, gdy inne, często stosowane antybiotyki nie przynoszą oczekiwanych efektów lub są niewskazane. Leczenie zwykle prowadzone jest w warunkach szpitalnych, a dawka leku może wymagać dostosowania, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, u osób starszych czy w przypadku długotrwałego leczenia1819.

Inne specjalne grupy pacjentów

  • Osoby starsze: Fosfomycyna może być stosowana zarówno doustnie, jak i dożylnie, jednak w przypadku leczenia dożylnego należy zachować ostrożność z uwagi na ryzyko przewodnienia i zaburzeń gospodarki elektrolitowej19.
  • Pacjenci z niewydolnością nerek: Dawkowanie fosfomycyny podawanej dożylnie powinno być dostosowane do stopnia niewydolności nerek19. W przypadku postaci doustnej skuteczność leku może być zachowana, jeśli klirens kreatyniny przekracza 10 ml/min20.

Tabela – Wskazania do stosowania fosfomycyny w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Ostre, niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego (doustnie) Tak Tak Nie Tak Tak, jeśli klirens kreatyniny > 10 ml/min
Profilaktyka okołooperacyjna (np. biopsja gruczołu krokowego) Tak Nie Nie Tak Tak
Powikłane zakażenia dróg moczowych (dożylnie) Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Inne ciężkie zakażenia (np. wsierdzia, kości, płuc, opon mózgowych – dożylnie) Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją

Fosfomycyna – skuteczność i zakres wskazań

Fosfomycyna to nowoczesny antybiotyk o szerokim spektrum działania, który jest szczególnie skuteczny w leczeniu ostrych, niepowikłanych zakażeń dróg moczowych, zwłaszcza u kobiet i dziewcząt powyżej 12. roku życia68910. Dzięki dostępności zarówno w postaci doustnej, jak i dożylnej, może być stosowana w leczeniu wielu różnorodnych zakażeń – od łagodnych infekcji pęcherza moczowego, aż po powikłane i ciężkie zakażenia wymagające leczenia szpitalnego17. W przypadku dzieci poniżej 12 lat, fosfomycyna doustna nie jest zalecana ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Wskazania do stosowania tej substancji są szerokie, ale zawsze powinny być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz rodzaju i ciężkości zakażenia.

Pytania i odpowiedzi

Na jakie infekcje stosuje się fosfomycynę?

Fosfomycyna jest stosowana głównie w leczeniu ostrych, niepowikłanych zakażeń pęcherza moczowego oraz w profilaktyce zakażeń dróg moczowych podczas zabiegów. W postaci dożylnej stosuje się ją w cięższych zakażeniach, takich jak infekcje wsierdzia, kości, płuc czy opon mózgowych12.

Czy fosfomycyna może być stosowana u dzieci?

Fosfomycyna doustna nie powinna być stosowana u dzieci poniżej 12 lat. U starszych dzieci i młodzieży może być stosowana w tych samych wskazaniach co u dorosłych34.

Czy fosfomycyna jest skuteczna w leczeniu zakażeń powikłanych?

W leczeniu powikłanych zakażeń, takich jak zakażenia dróg moczowych, wsierdzia czy kości, stosuje się fosfomycynę dożylną, szczególnie gdy inne antybiotyki są nieskuteczne lub niewskazane5.

W jakich sytuacjach stosuje się fosfomycynę w profilaktyce?

Fosfomycyna może być stosowana profilaktycznie przed zabiegami urologicznymi, np. biopsją przezodbytniczą gruczołu krokowego, u dorosłych mężczyzn67.

REKLAMA