Jak działa fosdenopteryna?

Fosdenopteryna należy do grupy leków wpływających na metabolizm i jest stosowana jako terapia zastępcza u pacjentów z niedoborem kofaktora molibdenowego typu A (MoCD typu A)1. Substancja ta dostarcza organizmowi brakujący składnik – cPMP, który umożliwia powstawanie aktywnego kofaktora molibdenowego. Ten kofaktor jest potrzebny do prawidłowego działania enzymów usuwających szkodliwe produkty przemiany materii, zwłaszcza neurotoksyczne siarczyny2. Dzięki temu fosdenopteryna pomaga zapobiegać dalszym uszkodzeniom układu nerwowego, choć nie jest w stanie odwrócić zmian powstałych przed rozpoczęciem leczenia3.

Wskazania do stosowania fosdenopteryny

Wskazania u dorosłych

Fosdenopteryna jest wskazana do leczenia bardzo rzadkiego schorzenia – niedoboru kofaktora molibdenowego typu A. Choroba ta pojawia się na skutek wad genetycznych, które uniemożliwiają syntezę ważnego enzymu, prowadząc do gromadzenia się toksycznych substancji w organizmie1. Leczenie fosdenopteryną polega na zastąpieniu brakującego składnika i jest jedyną dostępną opcją terapeutyczną dla osób z tą diagnozą.

  • Leczenie niedoboru kofaktora molibdenowego typu A (MoCD typu A): Terapia przeznaczona jest dla pacjentów z potwierdzonym genetycznie niedoborem tego kofaktora. Leczenie powinno być rozpoczęte jak najwcześniej po postawieniu diagnozy, ponieważ opóźnienie terapii może prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń neurologicznych13.

Wskazania u dzieci

Fosdenopteryna została opracowana przede wszystkim z myślą o dzieciach, ponieważ to u nich najczęściej diagnozuje się niedobór kofaktora molibdenowego typu A, już w okresie noworodkowym lub niemowlęcym. Terapia ta może być stosowana u dzieci od momentu rozpoznania choroby, niezależnie od wieku.

  • Leczenie niedoboru kofaktora molibdenowego typu A (MoCD typu A): Stosowanie jest zalecane zarówno u noworodków, jak i starszych dzieci, po potwierdzeniu diagnozy. W przypadku dzieci szczególnie ważne jest jak najwcześniejsze rozpoczęcie terapii, ponieważ pozwala to ograniczyć rozwój powikłań neurologicznych i poprawić rokowanie14.
Ważne: Fosdenopteryna jest dedykowana wyłącznie leczeniu niedoboru kofaktora molibdenowego typu A, potwierdzonego badaniami genetycznymi. Nie stosuje się jej w innych typach niedoboru kofaktora molibdenowego ani w innych chorobach metabolicznych. Leczenie należy rozpocząć jak najwcześniej, najlepiej zaraz po rozpoznaniu, aby ograniczyć ryzyko poważnych uszkodzeń układu nerwowego. Wczesna terapia może znacząco poprawić szanse na lepszy rozwój i funkcjonowanie dziecka13.

Ograniczenia i różnice wiekowe

Dane dotyczące stosowania fosdenopteryny u młodzieży i dorosłych są ograniczone, ponieważ choroba najczęściej rozpoznawana jest u dzieci5. Jednak w razie potrzeby, lek może być stosowany również u starszych pacjentów z potwierdzoną diagnozą, pod ścisłym nadzorem lekarza.

Wskazania przeciwwskazane u dzieci i dorosłych

Fosdenopteryna nie jest przeznaczona do leczenia innych rodzajów niedoboru kofaktora molibdenowego ani innych chorób metabolicznych – zarówno u dzieci, jak i u dorosłych1.

Inne specjalne grupy pacjentów

W ChPL nie ma odrębnych zaleceń dotyczących stosowania fosdenopteryny u osób starszych ani u pacjentów z niewydolnością nerek. Lek ten może być stosowany w każdej grupie wiekowej po potwierdzeniu wskazania, ale ze względu na rzadkość schorzenia oraz ograniczone dane, terapia powinna być prowadzona pod ścisłą kontrolą specjalisty5.

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Niedobór kofaktora molibdenowego typu A Tak, z ograniczonymi danymi Tak Tak Tak, z ograniczonymi danymi Tak, brak szczegółowych danych
Wskazówki dla pacjentów:

  • Podczas terapii fosdenopteryną należy unikać ekspozycji na słońce oraz sztuczne promieniowanie UV. Zaleca się stosowanie kremów z wysokim filtrem oraz odpowiedniej odzieży ochronnej6.
  • Opiekunowie powinni zwracać uwagę na wszelkie objawy reakcji skórnych – zaczerwienienie, pieczenie lub wysypkę należy natychmiast zgłosić lekarzowi6.
  • Może być konieczna suplementacja witaminy D ze względu na ograniczony kontakt ze słońcem7.
  • Lek nie zawiera istotnych ilości sodu, co jest istotne dla pacjentów wymagających diety niskosodowej7.

Fosdenopteryna – skuteczność i ograniczenia terapii

Fosdenopteryna stanowi jedyną skuteczną metodę leczenia niedoboru kofaktora molibdenowego typu A, zwłaszcza u dzieci. Wczesne rozpoczęcie terapii pozwala na lepszy rozwój dziecka i ograniczenie powikłań neurologicznych, choć nie cofa zmian już powstałych. Lek można stosować u pacjentów w każdym wieku po potwierdzeniu diagnozy, ale należy pamiętać, że doświadczenie kliniczne w leczeniu dorosłych i osób starszych jest ograniczone. Pacjenci powinni unikać ekspozycji na słońce oraz regularnie kontrolować stan skóry i ogólne samopoczucie w trakcie leczenia135.

Pytania i odpowiedzi

W jakim schorzeniu stosuje się fosdenopterynę?

Fosdenopteryna jest stosowana w leczeniu niedoboru kofaktora molibdenowego typu A (MoCD typu A).

Czy fosdenopteryna może być podawana dzieciom?

Tak, lek jest przeznaczony do stosowania u dzieci z niedoborem kofaktora molibdenowego typu A.

Czy lek można stosować u dorosłych?

Możliwe jest stosowanie fosdenopteryny u dorosłych, jednak dane na temat skuteczności i bezpieczeństwa są ograniczone.

Jakie środki ostrożności należy zachować podczas leczenia?

Należy unikać ekspozycji na słońce i promieniowanie UV oraz stosować ochronę przeciwsłoneczną.