Bezpieczeństwo stosowania fluorouracylu w ciąży
Stosowanie leków w okresie ciąży zawsze wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ wiele substancji czynnych może przenikać przez łożysko i wpływać na rozwój płodu. Fluorouracyl, zarówno w postaci leków miejscowych, jak i ogólnoustrojowych, jest substancją przeciwnowotworową, która może zakłócać procesy wzrostu i podziału komórek, co stanowi ryzyko dla rozwijającego się dziecka12345678.
Przeciwwskazania do stosowania w ciąży
- Fluorouracyl jest przeciwwskazany do stosowania w czasie ciąży, niezależnie od drogi podania czy postaci leku910111213.
- Nie należy go stosować również u kobiet, u których nie można jednoznacznie wykluczyć ciąży1012.
- Badania na zwierzętach wykazały, że fluorouracyl może powodować wady rozwojowe płodu (działanie teratogenne) oraz poronienia143458.
- Kobietom w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie skutecznych metod antykoncepcji podczas leczenia i przez 6 miesięcy po jego zakończeniu12348.
Możliwe ryzyko dla płodu
W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia fluorouracylem, kobieta powinna zostać poinformowana o możliwym ryzyku uszkodzenia płodu. W takich sytuacjach zalecane jest także skorzystanie z poradnictwa genetycznego152348.
Fluorouracyl może być stosowany w ciąży wyłącznie wtedy, gdy lekarz uzna, że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla dziecka, jednak takie przypadki są wyjątkowo rzadkie i wymagają szczegółowej oceny234.
Bezpieczeństwo stosowania fluorouracylu podczas karmienia piersią
Podczas karmienia piersią fluorouracyl jest również przeciwwskazany. Nie wiadomo dokładnie, czy i w jakim stopniu substancja przenika do mleka matki po podaniu miejscowym lub ogólnoustrojowym, ale istnieje ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych u dziecka karmionego piersią15231656717.
- Kobietom karmiącym piersią nie wolno stosować fluorouracylu; jeśli konieczne jest leczenie, karmienie piersią należy przerwać1531656717.
- Ryzyko dotyczy zarówno leków miejscowych, jak i ogólnoustrojowych, a także preparatów złożonych, np. zawierających dodatkowo kwas salicylowy57.
Wpływ fluorouracylu na płodność
Fluorouracyl może negatywnie wpływać na płodność zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Badania na zwierzętach wykazały przemijającą niepłodność u samców oraz zmniejszenie odsetka ciąż u samic po ogólnoustrojowym podaniu tej substancji181419165717.
- Mężczyznom zaleca się unikanie poczęcia dziecka podczas leczenia fluorouracylem oraz przez 3 miesiące po jego zakończeniu114191617.
- Kobietom zaleca się skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez 6 miesięcy po zakończeniu terapii12348.
- Nie należy stosować fluorouracylu u kobiet i mężczyzn planujących poczęcie dziecka1820.
- Fluorouracyl może wywołać nieodwracalne zmiany w płodności, dlatego przed rozpoczęciem leczenia warto rozważyć przechowywanie nasienia1916.
- Leki zawierające fluorouracyl, także w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, są przeciwwskazane w ciąży i laktacji657.
- Ryzyko działania teratogennego oraz szkodliwego wpływu na płodność potwierdzono w badaniach na zwierzętach417.
- Nawet miejscowe stosowanie fluorouracylu może prowadzić do niekorzystnych efektów, dlatego należy ściśle przestrzegać zaleceń lekarskich1820.
Tabela: Możliwość stosowania fluorouracylu w ciąży i podczas karmienia piersią
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża | Nie | Przeciwwskazane w każdej postaci i drodze podania, także w preparatach złożonych910111213 |
| Karmienie piersią | Nie | Konieczne jest przerwanie karmienia piersią w razie rozpoczęcia leczenia1531656717 |
| Planowanie ciąży (kobiety) | Nie | Skuteczna antykoncepcja podczas leczenia i 6 miesięcy po jego zakończeniu14 |
| Planowanie ciąży (mężczyźni) | Nie | Unikać poczęcia dziecka podczas leczenia i przez 3 miesiące po zakończeniu terapii116 |
Fluorouracyl – zakaz stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią
Fluorouracyl jest substancją o udokumentowanym działaniu szkodliwym na rozwijający się płód oraz dziecko karmione piersią. Zarówno leki do stosowania miejscowego, jak i ogólnoustrojowego, a także preparaty złożone zawierające fluorouracyl, są przeciwwskazane w ciąży i w okresie laktacji. Stosowanie fluorouracylu w tych okresach jest dozwolone wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, po bardzo dokładnej ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza. Kobiety i mężczyźni w wieku rozrodczym powinni stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie terapii i przez określony czas po jej zakończeniu, aby zminimalizować ryzyko uszkodzenia płodu lub zaburzeń płodności12345678.


















