Bezpieczeństwo stosowania leków u dzieci

Dzieci nie są „małymi dorosłymi” – ich organizmy różnią się pod względem funkcjonowania, zwłaszcza jeśli chodzi o metabolizm, wchłanianie i wydalanie leków. Z tego powodu stosowanie leków u pacjentów pediatrycznych wymaga szczególnej ostrożności i odpowiedniego dostosowania dawek. Niewłaściwe dawkowanie lub niewłaściwy dobór postaci leku może prowadzić do niepożądanych skutków lub braku skuteczności leczenia.12

Zakres stosowania fenylefryny u dzieci

Fenylefryna jest dostępna w różnych postaciach, takich jak aerozole do nosa, tabletki, proszki do sporządzania roztworów doustnych, krople do oczu czy roztwory do wstrzykiwań. Jednak nie wszystkie formy są dopuszczone do stosowania u dzieci, a dopuszczalne dawki i wiek pacjentów różnią się w zależności od postaci i wskazań.

Dopuszczalne grupy wiekowe i przeciwwskazania

  • Aerozole do nosa zawierające fenylefrynę (np. Sinumedin, Envil katar) są wskazane u dzieci powyżej 6 lat, ale nie powinny być stosowane u dzieci poniżej 6 lat oraz u dzieci z astmą lub nieżytem nosa wysychającym.34
  • Preparaty doustne zawierające fenylefrynę w połączeniu z paracetamolem i innymi substancjami (np. Coldrex, Gripex, Tantum Flu) są wskazane do stosowania u młodzieży powyżej 12 lat. U dzieci poniżej 12 lat stosowanie tych preparatów jest przeciwwskazane.56
  • Krople do oczu zawierające fenylefrynę nie są zalecane u dzieci poniżej 12 lat.7
  • Roztwory do wstrzykiwań fenylefryny stosowane są wyłącznie u dorosłych, nie ma danych dotyczących stosowania u dzieci.89

Fenylefryna nie jest zalecana u dzieci poniżej 12 lat w postaciach doustnych i do oczu, a aerozole donosowe z fenylefryną powinny być stosowane u dzieci tylko powyżej 6 lat z zachowaniem ostrożności.1011

Dawkowanie fenylefryny u dzieci

Dawkowanie fenylefryny u dzieci jest ściśle uzależnione od postaci leku oraz wieku lub masy ciała pacjenta. W przypadku aerozoli donosowych zaleca się stosowanie u dzieci powyżej 6 lat, jednak konkretne dawki powinny być ustalone przez lekarza z uwzględnieniem wieku i stanu zdrowia dziecka.3

W postaciach doustnych zawierających fenylefrynę (często w połączeniu z paracetamolem i innymi składnikami) dawkowanie jest dostosowane do wieku od 12 lat wzwyż, a u młodszych dzieci stosowanie jest przeciwwskazane.56

Brak jest szczegółowych danych klinicznych dotyczących dawkowania fenylefryny u dzieci poniżej 12 lat w większości postaci, dlatego też nie zaleca się stosowania fenylefryny w tej grupie wiekowej bez wyraźnego wskazania i nadzoru medycznego.12

Ważne: Fenylefryna w postaci doustnej i do oczu nie jest zalecana dla dzieci poniżej 12 lat. Aerozole donosowe można stosować u dzieci powyżej 6 lat, ale zawsze pod kontrolą lekarza. Przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania jest kluczowe dla bezpieczeństwa dziecka.

Bezpieczeństwo stosowania fenylefryny u dzieci

Fenylefryna działa obkurczająco na naczynia krwionośne, co pomaga zmniejszyć obrzęk błony śluzowej nosa i ułatwia oddychanie. Jednak jej działanie może wpływać na układ sercowo-naczyniowy, dlatego stosowanie u dzieci wymaga ostrożności, zwłaszcza u tych z chorobami serca, nadciśnieniem, zaburzeniami rytmu serca, nadczynnością tarczycy, jaskrą lub rozrostem gruczołu krokowego.101314

Przeciwwskazania obejmują także stosowanie fenylefryny u dzieci poniżej określonego wieku (zazwyczaj poniżej 6 lub 12 lat, w zależności od postaci), a także u dzieci z nadwrażliwością na składniki leków.1015

Niektóre preparaty zawierają fenylefrynę w połączeniu z paracetamolem i innymi substancjami, co wymaga dodatkowej ostrożności, by uniknąć przedawkowania paracetamolu, które może prowadzić do poważnego uszkodzenia wątroby, zwłaszcza u dzieci i młodzieży.1316

Ważne: Przy stosowaniu leków zawierających fenylefrynę u dzieci należy zwrócić szczególną uwagę na ewentualne choroby współistniejące oraz unikać jednoczesnego stosowania innych leków zawierających sympatykomimetyki lub paracetamol. Przedawkowanie i nieprawidłowe stosowanie mogą prowadzić do poważnych skutków ubocznych.

Fenylefryna – bezpieczeństwo i dawkowanie u dzieci w różnych postaciach leku

Grupa wiekowa Możliwość stosowania Dawkowanie
Niemowlęta (0–1 rok) Nie zaleca się stosowania fenylefryny Brak danych
Dzieci (1–6 lat) Nie zaleca się stosowania doustnych i kropli do oczu; aerozole donosowe tylko powyżej 6 lat Aerozole donosowe od 6 lat – dawkowanie według wskazań lekarza
Dzieci (6–12 lat) Aerozole donosowe dopuszczone; doustne i krople do oczu niezalecane Dawkowanie aerozoli donosowych zgodnie z ulotką, pod nadzorem lekarza
Młodzież (≥12 lat) Dopuszczone do stosowania w preparatach doustnych, donosowych i okulistycznych Dawkowanie zgodne z ulotką; często stosowane dawki jak u dorosłych

Pytania i odpowiedzi

Czy fenylefryna jest bezpieczna dla dzieci poniżej 6 lat?

Fenylefryna w postaci aerozoli donosowych nie jest zalecana u dzieci poniżej 6 lat, a w postaciach doustnych i okulistycznych u dzieci poniżej 12 lat stosowanie jest przeciwwskazane.

W jakim wieku można stosować fenylefrynę doustnie u dzieci?

Fenylefryna doustna jest dopuszczona do stosowania u młodzieży powyżej 12 lat, a u dzieci poniżej tego wieku nie jest zalecana.

Czy można stosować fenylefrynę u dzieci z astmą?

Stosowanie fenylefryny aerozoli donosowych u dzieci z astmą nie jest zalecane ze względu na ryzyko podrażnienia dróg oddechowych.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania fenylefryny u dzieci?

Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na fenylefrynę, wiek poniżej zalecanego, choroby serca, nadciśnienie, jaskra z zamkniętym kątem, nadczynność tarczycy oraz stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy.