REKLAMA

Działania niepożądane fenylefryny – ogólne informacje

Fenylefryna jest substancją czynną, która może powodować różnorodne działania niepożądane. Występowanie tych objawów zależy od postaci leku (np. kapsułki, aerozol do nosa, krople do oczu, roztwór do wstrzykiwań), drogi podania, dawki oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek czy stan zdrowia. Zazwyczaj działania niepożądane są łagodne i przemijające, ale w niektórych przypadkach mogą być bardziej poważne. Warto pamiętać, że nie każdy pacjent doświadczy skutków ubocznych, a korzyści ze stosowania fenylefryny często przewyższają ryzyko ich wystąpienia123.

Działania niepożądane według częstości występowania

Często występujące działania niepożądane

  • Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty, zaburzenia trawienia, pieczenie w nadbrzuszu – objawy te mogą pojawić się szczególnie przy doustnym stosowaniu fenylefryny14.
  • Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego: podwyższenie ciśnienia tętniczego, tachykardia (przyspieszone bicie serca), zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca, bladość powłok – częściej obserwowane przy większych dawkach lub u osób z nadciśnieniem14.
  • Zaburzenia psychiczne i układu nerwowego: nerwowość, bezsenność, ból głowy, zawroty głowy – występują dość często i mogą być nasilone przy stosowaniu leków zawierających fenylefrynę wraz z kofeiną lub innymi stymulantami56.
Ważne: Fenylefryna może podnosić ciśnienie krwi, dlatego osoby z nadciśnieniem lub chorobami serca powinny zachować ostrożność podczas jej stosowania. W przypadku wystąpienia kołatania serca lub znacznego wzrostu ciśnienia, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Niezbyt często i rzadko występujące działania niepożądane

  • Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: reakcje alergiczne takie jak świąd, pokrzywka, wysypka, obrzęk naczynioruchowy16.
  • Zaburzenia układu immunologicznego: reakcje nadwrażliwości, w tym rzadkie przypadki wstrząsu anafilaktycznego17.
  • Zaburzenia układu nerwowego: lęk, niepokój, omamy, rozdrażnienie18.
  • Zaburzenia oka: rozszerzenie źrenic, ostra jaskra zamykająca się, szczególnie u osób z predyspozycjami94.
  • Zaburzenia nerek i dróg moczowych: zatrzymanie moczu, bolesne oddawanie moczu, zwłaszcza u osób z przerostem gruczołu krokowego96.
Ważne: Zatrzymanie moczu może być niebezpieczne, zwłaszcza u mężczyzn z problemami z prostatą. Jeśli pojawi się trudność lub ból przy oddawaniu moczu, należy natychmiast zgłosić się do lekarza.

Bardzo rzadkie i częstość nieznana działania niepożądane

  • Zaburzenia krwi i układu chłonnego: trombocytopenia, agranulocytoza, leukopenia – rzadkie, ale poważne zmiany w składzie krwi710.
  • Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: zaburzenia czynności wątroby, niewydolność wątroby – bardzo rzadko114.
  • Zaburzenia serca: bradykardia (zwolnienie akcji serca), dławica piersiowa, niedokrwienie mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca – najczęściej zgłaszane podczas podawania fenylefryny dożylnie lub w dużych dawkach23.
  • Zaburzenia naczyniowe: krwotok mózgowy, przełom nadciśnieniowy – zdarzają się bardzo rzadko, ale są poważne23.
  • Zaburzenia układu oddechowego: duszność, obrzęk płuc, skurcz oskrzeli – rzadkie reakcje, szczególnie u osób z astmą lub nadwrażliwością712.
  • Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: martwica skóry, pocenie się, bladość skóry, gęsia skórka – opisane głównie przy stosowaniu dożylnym213.
  • Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: osłabienie mięśni – bardzo rzadko2.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Każde działanie niepożądane, które pojawi się podczas stosowania fenylefryny, powinno być zgłaszane. Dzięki temu możliwe jest monitorowanie bezpieczeństwa leku i szybkie reagowanie na potencjalne zagrożenia. Zgłoszenia można kierować do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub do producenta leku1415.

Fenylefryna w różnych postaciach i drogi podania a działania niepożądane

Działania niepożądane fenylefryny mogą się różnić w zależności od formy leku i drogi podania:

  • Doustne kapsułki i proszki: częściej występują objawy ze strony układu pokarmowego, nerwowego i sercowo-naczyniowego16.
  • Aerozole do nosa: mogą powodować miejscowe podrażnienia błony śluzowej, suchość, krwawienia z nosa oraz reakcje sercowe i nerwowe przy długotrwałym stosowaniu1617.
  • Krople do oczu i roztwory do irygacji śródgałkowej: najczęściej występują miejscowe reakcje, takie jak ból oka, przekrwienie, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, a także mogą pojawić się reakcje ogólnoustrojowe, np. tachykardia czy nadciśnienie1819.
  • Roztwory do wstrzykiwań/infuzji: działania niepożądane są bardziej nasilone i obejmują m.in. bradykardię, nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca, a także objawy neurologiczne i skórne – ryzyko jest większe przy dużych dawkach i u osób w podeszłym wieku2313.
Układ narządowy Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Bardzo rzadko (<1/10 000) Częstość nieznana
Zaburzenia żołądka i jelit nudności, wymioty, zaburzenia trawienia biegunka, pieczenie w nadbrzuszu ostre zapalenie trzustki nudności, wymioty
Zaburzenia serca podwyższenie ciśnienia, tachykardia, kołatanie serca arytmia, bradykardia dławica piersiowa, niedokrwienie mięśnia sercowego bradykardia, tachykardia, kołatanie, zaburzenia rytmu, nadciśnienie
Zaburzenia układu nerwowego nerwowość, ból głowy, zawroty głowy, bezsenność lęk, niepokój, omamy ból głowy, nerwowość, bezsenność, parestezje, drżenia
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej reakcje alergiczne (świąd, pokrzywka) martwica skóry, ciężkie reakcje skórne pocenie się, bladość skóry, gęsia skórka
Zaburzenia układu immunologicznego reakcje nadwrażliwości, wstrząs anafilaktyczny nadwrażliwość
Zaburzenia nerek i dróg moczowych zatrzymanie moczu, bolesne oddawanie moczu trudności w oddawaniu moczu, zatrzymanie moczu
Zaburzenia oka krwawienie z nosa, dyskomfort, suchość błony śluzowej nosa ostra jaskra zamykającego się kąta, rozszerzenie źrenic rozszerzenie źrenic, zaostrzenie jaskry
Zaburzenia krwi i układu chłonnego trombocytopenia, agranulocytoza, leukopenia, pancytopenia

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane fenylefryny?

Najczęściej pojawiają się nudności, wymioty, podwyższenie ciśnienia krwi, tachykardia, nerwowość oraz bóle głowy.

Czy fenylefryna może powodować problemy z oddawaniem moczu?

Tak, zwłaszcza u mężczyzn z przerostem gruczołu krokowego może wystąpić zatrzymanie moczu lub trudności w oddawaniu moczu.

Czy stosowanie fenylefryny może wpłynąć na ciśnienie krwi?

Fenylefryna może podnosić ciśnienie tętnicze, co jest szczególnie ważne dla osób z nadciśnieniem.

Jakie działania niepożądane mogą wystąpić po stosowaniu fenylefryny w kroplach do oczu?

Mogą pojawić się ból oka, przekrwienie, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, rozszerzenie źrenic oraz reakcje alergiczne.

Czy fenylefryna może wywołać reakcje alergiczne?

Tak, mogą wystąpić reakcje alergiczne od łagodnych wysypek po ciężkie reakcje jak wstrząs anafilaktyczny, choć są one rzadkie.

REKLAMA