REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania fenoksymetylopenicyliny potasowej

Fenoksymetylopenicylina potasowa jest podawana doustnie w postaci tabletek powlekanych. Standardowa dawka dla dorosłych i młodzieży wynosi zwykle od 3 do 4,5 miliona IU (jednostek międzynarodowych) na dobę, podzielona na 2 lub 3 dawki przyjmowane co 8 lub 12 godzin12. W razie potrzeby dawka może być zwiększona – dorośli dobrze tolerują dawki do 6 mln IU na dobę12.

Leczenie powinno być kontynuowane przez 3 dni po ustąpieniu objawów. U pacjentów z zakażeniami paciorkowcowymi zaleca się przyjmowanie leku co najmniej przez 10 dni, aby zapobiec powikłaniom34.

Lek należy przyjmować na 1 godzinę przed posiłkiem, popijając szklanką wody i nie rozgryzając tabletek34.

Ważne dla pacjentów:

  • Fenoksymetylopenicylinę należy przyjmować regularnie, w równych odstępach czasu, najlepiej co 8 godzin.
  • Leczenie trzeba prowadzić zgodnie z zaleceniami lekarza – nawet jeśli objawy ustąpią wcześniej, nie należy przerywać kuracji samodzielnie.
  • Nie należy rozgryzać tabletek – połykaj je w całości, popijając wodą.
  • Przyjmowanie leku na pusty żołądek poprawia jego wchłanianie.
  • W razie pominięcia dawki, należy ją przyjąć jak najszybciej, ale nie podwajać kolejnej dawki.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

U dzieci dobowa dawka fenoksymetylopenicyliny wynosi od 50 000 do 100 000 IU na kilogram masy ciała. Minimalna dawka dobowa nie powinna być mniejsza niż 25 000 IU/kg mc.12.

  • Dzieci powyżej 6. roku życia: 1 do 1,5 mln IU na dobę
  • Dzieci i młodzież o masie ciała powyżej 40 kg oraz dorośli o masie poniżej 60 kg: 3 mln IU na dobę (czyli 1 mln IU co 8 godzin)

W przypadku stosowania leku u dzieci w profilaktyce gorączki reumatycznej zaleca się użycie postaci zawiesiny, która umożliwia precyzyjne dawkowanie34.

Dawkowanie u osób starszych i kobiet w ciąży

Dorośli, w tym osoby starsze, pacjenci otyli oraz kobiety w ciąży, powinni otrzymywać 4,5 mln IU na dobę (czyli 1,5 mln IU co 8 godzin)12. Dawka może być zwiększona w uzasadnionych przypadkach, jeśli leczenie tego wymaga.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

Zmniejszenie dawki fenoksymetylopenicyliny zwykle nie jest konieczne u osób z niewydolnością nerek lub wątroby, ponieważ substancja ta charakteryzuje się niską toksycznością34. Jednak w szczególnych przypadkach, zwłaszcza przy bezmoczu (gdy nerki nie produkują moczu), dawkę należy zmniejszyć i wydłużyć odstępy między kolejnymi dawkami.

Decyzję o ewentualnej modyfikacji dawki u tych pacjentów powinien podjąć lekarz indywidualnie dla każdego przypadku34.

Kobiety karmiące piersią

Brak szczegółowych informacji dotyczących konieczności zmiany dawkowania u kobiet karmiących piersią w dostępnych źródłach.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Fenoksymetylopenicylina potasowa stosowana jest w leczeniu różnych zakażeń o lekkim i umiarkowanym przebiegu, a także w profilaktyce gorączki reumatycznej56.

  • W leczeniu zakażeń paciorkowcowych (np. angina, płonica) – czas leczenia powinien wynosić co najmniej 10 dni.
  • W profilaktyce gorączki reumatycznej u dorosłych – co najmniej 1 mln IU na dobę; u dzieci – dawka dobierana indywidualnie w postaci zawiesiny.

W przypadku ciężkich zakażeń, takich jak zapalenie płuc o ciężkim przebiegu, ropniak opłucnej, sepsa czy zapalenie wsierdzia, fenoksymetylopenicylinę należy podawać wyłącznie w formie dożylnej (parenteralnie) w warunkach szpitalnych78.

Najważniejsze zasady bezpiecznego stosowania:

  • Fenoksymetylopenicylina jest przeciwwskazana u osób uczulonych na penicylinę lub cefalosporyny.
  • Nie należy jej stosować u pacjentów z przewlekłą biegunką lub wymiotami – w takich sytuacjach wchłanianie leku może być zaburzone.
  • W przypadku poważnych zaburzeń nerek (bezmocz) należy zmniejszyć dawkę i wydłużyć odstępy między dawkami.
  • Lek należy przyjmować regularnie, nawet jeśli samopoczucie się poprawi, aby zapobiec nawrotowi choroby.
  • W razie pojawienia się objawów uczulenia (np. wysypka, duszność) lek należy odstawić i skontaktować się z lekarzem.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

U dorosłych dobrze tolerowane są dawki do 6 mln IU na dobę. Przekroczenie tej wartości może prowadzić do działań niepożądanych, takich jak nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, a w rzadkich przypadkach – drgawki lub zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej910.

Przedawkowanie może być szczególnie niebezpieczne u osób z niewydolnością nerek, ponieważ istnieje ryzyko hiperkaliemii (podwyższonego poziomu potasu we krwi)910.

Fenoksymetylopenicylina potasowa – dawkowanie w pigułce

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli i młodzież 3–4,5 mln IU na dobę, w 2–3 dawkach podzielonych (np. 1,5 mln IU co 8 godzin); maks. 6 mln IU/dobę12
Dzieci powyżej 6 lat 1–1,5 mln IU na dobę
Dzieci i młodzież >40 kg oraz dorośli <60 kg 3 mln IU na dobę (1 mln IU co 8 godzin)
Dzieci (ogólnie) 50 000–100 000 IU/kg mc./dobę; nie mniej niż 25 000 IU/kg mc./dobę
Osoby starsze Jak u dorosłych; ostrożność w niewydolności nerek
Kobiety w ciąży 4,5 mln IU na dobę (1,5 mln IU co 8 godzin)
Kobiety karmiące piersią Brak szczegółowych danych
Pacjenci z niewydolnością nerek/wątroby Zwykle bez modyfikacji; w bezmoczu dawkę należy zmniejszyć i wydłużyć odstępy między dawkami
Profilaktyka gorączki reumatycznej (dorośli) Co najmniej 1 mln IU na dobę
Profilaktyka gorączki reumatycznej (dzieci) Postać zawiesiny, dawka indywidualna

Pytania i odpowiedzi

Jak dawkować fenoksymetylopenicylinę u dorosłych?

Standardowo 3–4,5 mln IU na dobę, podzielone na 2–3 dawki. Maksymalnie 6 mln IU na dobę.

Jak długo należy stosować fenoksymetylopenicylinę?

Leczenie trwa do 3 dni po ustąpieniu objawów. W zakażeniach paciorkowcowych minimum 10 dni.

Czy fenoksymetylopenicylinę można stosować u dzieci?

Tak, dawka wynosi 50 000–100 000 IU/kg mc./dobę, nie mniej niż 25 000 IU/kg mc./dobę.

Czy u pacjentów z niewydolnością nerek trzeba zmieniać dawkę fenoksymetylopenicyliny?

Zwykle nie, ale w przypadku bezmoczu dawkę należy zmniejszyć i wydłużyć odstępy między dawkami.

REKLAMA