Ogólne zasady dawkowania etonogestrelu

Etonogestrel to substancja czynna stosowana w antykoncepcji hormonalnej. Występuje głównie w dwóch postaciach: jako implant podskórny oraz jako składnik systemów terapeutycznych dopochwowych (pierścieni antykoncepcyjnych) w połączeniu z etynyloestradiolem12. Sposób dawkowania zależy od wybranej formy i drogi podania, dlatego warto poznać szczegóły dotyczące każdej z nich.

Implant podskórny

  • Standardowa dawka to 1 implant zawierający 68 mg etonogestrelu, zakładany podskórnie w ramię niedominujące3.
  • Implant pozostaje pod skórą przez okres do 3 lat i w tym czasie stale uwalnia hormon – początkowo 60–70 µg/dobę, a z czasem ilość ta stopniowo się zmniejsza1.
  • Po upływie 3 lat implant należy usunąć lub wymienić na nowy, jeśli pacjentka chce kontynuować tę metodę antykoncepcji3.

System terapeutyczny dopochwowy (pierścień dopochwowy)

  • Systemy takie jak NuvaRing, Circlet, Ginoring, PolaRing, Adaring zawierają zwykle 11–11,7 mg etonogestrelu i 2,7–3,474 mg etynyloestradiolu42.
  • Pierścień uwalnia etonogestrel w ilości ok. 0,120 mg (120 µg) na dobę przez 3 tygodnie4.
  • Pierścień zakłada się samodzielnie do pochwy na 3 tygodnie, po czym następuje 1-tygodniowa przerwa, podczas której zwykle występuje krwawienie z odstawienia5.
  • Po tygodniu przerwy należy założyć nowy pierścień5.
Ważne: Każda forma etonogestrelu ma inne zasady zakładania i usuwania. Implant podskórny musi być założony przez przeszkolony personel medyczny, natomiast pierścień dopochwowy pacjentka zakłada samodzielnie po instruktażu. Bardzo istotne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących czasu stosowania, aby zapewnić skuteczną ochronę przed ciążą. W przypadku wątpliwości co do obecności implantu lub problemów z pierścieniem, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.35

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania implantu podskórnego oraz systemów terapeutycznych dopochwowych u młodzieży poniżej 18 lat – nie zaleca się stosowania w tej grupie wiekowej356.

Kobiety w podeszłym wieku

  • Antykoncepcja hormonalna z etonogestrelem nie jest przeznaczona dla kobiet po menopauzie i nie była oceniana w tej grupie.

Pacjentki z zaburzeniami czynności nerek

  • Brak szczegółowych danych dotyczących konieczności modyfikacji dawki u kobiet z zaburzeniami czynności nerek. Decyzję o stosowaniu powinien podejmować lekarz po ocenie indywidualnego ryzyka7.

Pacjentki z zaburzeniami czynności wątroby

  • Stosowanie etonogestrelu jest przeciwwskazane w przypadku występowania ciężkich chorób wątroby, zarówno obecnie, jak i w przeszłości, do czasu powrotu parametrów czynności wątroby do normy89.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Etonogestrel nie powinien być stosowany w ciąży.
  • Stosowanie podczas karmienia piersią wymaga indywidualnej oceny przez lekarza i uwzględnienia możliwego wpływu na dziecko oraz produkcję mleka10.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Etonogestrel jest stosowany wyłącznie w antykoncepcji hormonalnej, a dawkowanie nie różni się w zależności od innych wskazań – nie ma potrzeby stosowania różnych schematów w leczeniu przewlekłym czy doraźnym1112.

Maksymalna dawka dobowa i zasady bezpieczeństwa

  • Implant podskórny: stosuje się jeden implant na 3 lata – nie należy zakładać więcej niż jednego implantu jednocześnie3.
  • Pierścień dopochwowy: stosuje się jeden pierścień przez 3 tygodnie, po czym następuje tygodniowa przerwa5.
  • Brak danych o ciężkich działaniach niepożądanych po przedawkowaniu etonogestrelu; w razie nieprawidłowego stosowania należy skonsultować się z lekarzem1314.
Warto wiedzieć:

  • Stosowanie systemów dopochwowych wymaga regularnego sprawdzania obecności pierścienia w pochwie – szczególnie po stosunku i przed nim5.
  • W przypadku przypadkowego wypadnięcia pierścienia na krócej niż 3 godziny, można go ponownie założyć. Jeśli pierścień był poza pochwą dłużej niż 3 godziny, skuteczność antykoncepcji może być zmniejszona i przez 7 dni należy stosować dodatkową metodę mechaniczną (np. prezerwatywę)15.
  • Nie zaleca się stosowania pierścienia przez dłużej niż 4 tygodnie bez przerwy – jeśli tak się stanie, przed założeniem nowego pierścienia trzeba wykluczyć ciążę16.

Tabela podsumowująca schemat dawkowania etonogestrelu

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (kobiety w wieku rozrodczym) Implant podskórny: 1 implant podskórny (68 mg) na 3 lata.
Pierścień dopochwowy: 1 pierścień na 3 tygodnie, następnie 1 tydzień przerwy, potem nowy pierścień.
Dzieci i młodzież (poniżej 18 lat) Nie zaleca się / brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
Kobiety w podeszłym wieku Nie dotyczy (nie stosować po menopauzie).
Pacjentki z zaburzeniami nerek Brak danych o konieczności modyfikacji dawki, decyzja indywidualna.
Pacjentki z zaburzeniami wątroby Przeciwwskazane w ciężkich chorobach wątroby.
Kobiety w ciąży Przeciwwskazane.
Kobiety karmiące piersią Stosowanie tylko po konsultacji z lekarzem.

Etonogestrel – wygodna i skuteczna antykoncepcja długoterminowa

Etonogestrel jest stosowany w nowoczesnych metodach antykoncepcji, takich jak implanty podskórne i pierścienie dopochwowe. Każda z tych form ma jasne i proste zasady dawkowania, co czyni je wygodnymi i skutecznymi dla większości kobiet w wieku rozrodczym. Ważne jest, aby ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących stosowania, wymiany oraz ewentualnych przerw, a w przypadku pytań lub wątpliwości – zasięgnąć porady u lekarza. Szczególną ostrożność powinny zachować pacjentki z chorobami wątroby, nerek, a także kobiety karmiące piersią. Dla nastolatek poniżej 18 lat nie zaleca się stosowania etonogestrelu z powodu braku wystarczających badań dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.356

Pytania i odpowiedzi

Jak długo działa implant podskórny z etonogestrelem?

Implant działa do 3 lat od założenia i po tym czasie powinien być usunięty lub wymieniony na nowy.1

Jak stosować pierścień dopochwowy z etonogestrelem?

Pierścień zakłada się do pochwy na 3 tygodnie, po czym należy zrobić 1 tydzień przerwy i następnie założyć nowy.2

Czy można stosować implant lub pierścień z etonogestrelem u nastolatek?

Nie zaleca się stosowania tych metod u osób poniżej 18 lat z powodu braku danych o bezpieczeństwie i skuteczności.34

Co zrobić, gdy pierścień dopochwowy wypadnie?

Jeśli pierścień był poza pochwą krócej niż 3 godziny, można go ponownie założyć. Jeśli dłużej niż 3 godziny, należy przez 7 dni stosować dodatkową antykoncepcję mechaniczną.5

Czy trzeba modyfikować dawkę etonogestrelu u kobiet z chorobami wątroby?

Nie, stosowanie jest przeciwwskazane w przypadku ciężkich chorób wątroby.6