Ogólne zasady dawkowania etonogestrelu
Etonogestrel to substancja czynna stosowana w antykoncepcji hormonalnej. Występuje głównie w dwóch postaciach: jako implant podskórny oraz jako składnik systemów terapeutycznych dopochwowych (pierścieni antykoncepcyjnych) w połączeniu z etynyloestradiolem12. Sposób dawkowania zależy od wybranej formy i drogi podania, dlatego warto poznać szczegóły dotyczące każdej z nich.
Implant podskórny
- Standardowa dawka to 1 implant zawierający 68 mg etonogestrelu, zakładany podskórnie w ramię niedominujące3.
- Implant pozostaje pod skórą przez okres do 3 lat i w tym czasie stale uwalnia hormon – początkowo 60–70 µg/dobę, a z czasem ilość ta stopniowo się zmniejsza1.
- Po upływie 3 lat implant należy usunąć lub wymienić na nowy, jeśli pacjentka chce kontynuować tę metodę antykoncepcji3.
System terapeutyczny dopochwowy (pierścień dopochwowy)
- Systemy takie jak NuvaRing, Circlet, Ginoring, PolaRing, Adaring zawierają zwykle 11–11,7 mg etonogestrelu i 2,7–3,474 mg etynyloestradiolu42.
- Pierścień uwalnia etonogestrel w ilości ok. 0,120 mg (120 µg) na dobę przez 3 tygodnie4.
- Pierścień zakłada się samodzielnie do pochwy na 3 tygodnie, po czym następuje 1-tygodniowa przerwa, podczas której zwykle występuje krwawienie z odstawienia5.
- Po tygodniu przerwy należy założyć nowy pierścień5.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania implantu podskórnego oraz systemów terapeutycznych dopochwowych u młodzieży poniżej 18 lat – nie zaleca się stosowania w tej grupie wiekowej356.
Kobiety w podeszłym wieku
- Antykoncepcja hormonalna z etonogestrelem nie jest przeznaczona dla kobiet po menopauzie i nie była oceniana w tej grupie.
Pacjentki z zaburzeniami czynności nerek
- Brak szczegółowych danych dotyczących konieczności modyfikacji dawki u kobiet z zaburzeniami czynności nerek. Decyzję o stosowaniu powinien podejmować lekarz po ocenie indywidualnego ryzyka7.
Pacjentki z zaburzeniami czynności wątroby
- Stosowanie etonogestrelu jest przeciwwskazane w przypadku występowania ciężkich chorób wątroby, zarówno obecnie, jak i w przeszłości, do czasu powrotu parametrów czynności wątroby do normy89.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Etonogestrel nie powinien być stosowany w ciąży.
- Stosowanie podczas karmienia piersią wymaga indywidualnej oceny przez lekarza i uwzględnienia możliwego wpływu na dziecko oraz produkcję mleka10.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Etonogestrel jest stosowany wyłącznie w antykoncepcji hormonalnej, a dawkowanie nie różni się w zależności od innych wskazań – nie ma potrzeby stosowania różnych schematów w leczeniu przewlekłym czy doraźnym1112.
Maksymalna dawka dobowa i zasady bezpieczeństwa
- Implant podskórny: stosuje się jeden implant na 3 lata – nie należy zakładać więcej niż jednego implantu jednocześnie3.
- Pierścień dopochwowy: stosuje się jeden pierścień przez 3 tygodnie, po czym następuje tygodniowa przerwa5.
- Brak danych o ciężkich działaniach niepożądanych po przedawkowaniu etonogestrelu; w razie nieprawidłowego stosowania należy skonsultować się z lekarzem1314.
- Stosowanie systemów dopochwowych wymaga regularnego sprawdzania obecności pierścienia w pochwie – szczególnie po stosunku i przed nim5.
- W przypadku przypadkowego wypadnięcia pierścienia na krócej niż 3 godziny, można go ponownie założyć. Jeśli pierścień był poza pochwą dłużej niż 3 godziny, skuteczność antykoncepcji może być zmniejszona i przez 7 dni należy stosować dodatkową metodę mechaniczną (np. prezerwatywę)15.
- Nie zaleca się stosowania pierścienia przez dłużej niż 4 tygodnie bez przerwy – jeśli tak się stanie, przed założeniem nowego pierścienia trzeba wykluczyć ciążę16.
Tabela podsumowująca schemat dawkowania etonogestrelu
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (kobiety w wieku rozrodczym) |
Implant podskórny: 1 implant podskórny (68 mg) na 3 lata. Pierścień dopochwowy: 1 pierścień na 3 tygodnie, następnie 1 tydzień przerwy, potem nowy pierścień. |
| Dzieci i młodzież (poniżej 18 lat) | Nie zaleca się / brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. |
| Kobiety w podeszłym wieku | Nie dotyczy (nie stosować po menopauzie). |
| Pacjentki z zaburzeniami nerek | Brak danych o konieczności modyfikacji dawki, decyzja indywidualna. |
| Pacjentki z zaburzeniami wątroby | Przeciwwskazane w ciężkich chorobach wątroby. |
| Kobiety w ciąży | Przeciwwskazane. |
| Kobiety karmiące piersią | Stosowanie tylko po konsultacji z lekarzem. |
Etonogestrel – wygodna i skuteczna antykoncepcja długoterminowa
Etonogestrel jest stosowany w nowoczesnych metodach antykoncepcji, takich jak implanty podskórne i pierścienie dopochwowe. Każda z tych form ma jasne i proste zasady dawkowania, co czyni je wygodnymi i skutecznymi dla większości kobiet w wieku rozrodczym. Ważne jest, aby ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących stosowania, wymiany oraz ewentualnych przerw, a w przypadku pytań lub wątpliwości – zasięgnąć porady u lekarza. Szczególną ostrożność powinny zachować pacjentki z chorobami wątroby, nerek, a także kobiety karmiące piersią. Dla nastolatek poniżej 18 lat nie zaleca się stosowania etonogestrelu z powodu braku wystarczających badań dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.356


















