Bezpieczeństwo stosowania erenumabu – ogólna charakterystyka działań niepożądanych
Erenumab jest substancją czynną wykorzystywaną głównie w profilaktyce migreny. W badaniach klinicznych oraz podczas wieloletniej obserwacji pacjentów stwierdzono, że większość działań niepożądanych występuje rzadko i są one zwykle łagodne lub umiarkowane12. Wystąpienie działań niepożądanych może zależeć od dawki (70 mg lub 140 mg), czasu stosowania oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, ogólny stan zdrowia czy stosowanie innych leków1. Działania niepożądane są związane przede wszystkim z drogą podania, czyli wstrzyknięciem podskórnym, oraz z indywidualną reakcją organizmu na substancję czynną3. Warto pamiętać, że nie każda osoba doświadczy skutków ubocznych – wiele osób przyjmuje erenumab bez żadnych nieprzyjemnych objawów1.
Stosowanie każdego leku wiąże się z ryzykiem pojawienia się działań niepożądanych, jednak decyzja o leczeniu zawsze polega na rozważeniu potencjalnych korzyści i zagrożeń1. W przypadku erenumabu, mniej niż 2% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych1. Profil działań niepożądanych nie różni się znacząco w zależności od postaci leku czy drogi podania1.
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych erenumabu należą objawy o łagodnym przebiegu, które zwykle nie wymagają przerywania leczenia13:
- Reakcje w miejscu wstrzyknięcia: ból, zaczerwienienie, świąd, obrzęk – objawy te zazwyczaj pojawiają się bezpośrednio po podaniu i ustępują w ciągu godziny3.
- Zaparcia: mogą występować częściej przy wyższej dawce (140 mg), zazwyczaj mają umiarkowany charakter1.
- Świąd: może pojawiać się zarówno miejscowo (w miejscu wstrzyknięcia), jak i ogólnie1.
- Skurcze mięśni: rzadziej zgłaszane, zwykle nie wymagają leczenia1.
Działania niepożądane o umiarkowanej częstotliwości
Poza najczęściej występującymi skutkami ubocznymi, erenumab może powodować także inne reakcje, które pojawiają się rzadziej, ale są warte uwagi4:
- Reakcje nadwrażliwości: w tym reakcje alergiczne, takie jak wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy czy anafilaksja. Objawy te mogą być poważniejsze i wymagają natychmiastowej konsultacji medycznej4.
- Owrzodzenia jamy ustnej: objawiają się bólem, pęcherzami lub zapaleniem błony śluzowej jamy ustnej. Częstość występowania tych działań niepożądanych nie jest dokładnie znana4.
- Łysienie, wysypka: w bardzo rzadkich przypadkach obserwowano wypadanie włosów lub różne rodzaje wysypek skórnych, w tym wysypki grudkowe, złuszczające, rumieniowe lub pęcherze4.
Opis wybranych działań niepożądanych
Najczęstsze reakcje w miejscu wstrzyknięcia są łagodne i przemijające. W badaniach klinicznych odnotowano tylko jeden przypadek przerwania terapii z powodu wysypki w miejscu wstrzyknięcia3. Reakcje skórne, takie jak świąd czy wysypka, w większości przypadków nie prowadziły do konieczności odstawienia leku3. Jednak po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano pojedyncze przypadki ciężkich reakcji alergicznych, takich jak anafilaksja3.
Immunogenność – powstawanie przeciwciał
U niewielkiego odsetka pacjentów mogą pojawić się przeciwciała przeciwko erenumabowi, jednak nie miało to wpływu na bezpieczeństwo ani skuteczność leczenia5.
- Większość działań niepożądanych ma charakter łagodny lub umiarkowany.
- Mniej niż 2% pacjentów przerywa leczenie z powodu działań niepożądanych.
- Reakcje w miejscu wstrzyknięcia ustępują zazwyczaj szybko i nie wymagają leczenia.
- W przypadku poważnych objawów alergicznych, takich jak trudności w oddychaniu czy obrzęk twarzy, należy natychmiast zgłosić się po pomoc medyczną.
- Nie każda osoba doświadczy działań niepożądanych podczas stosowania erenumabu.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Każde podejrzewane działanie niepożądane po zastosowaniu erenumabu należy zgłosić do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do producenta leku. Zgłaszanie takich przypadków pozwala na stałe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania substancji czynnej i zapewnia ochronę pacjentom6.
Tabela działań niepożądanych erenumabu według układów narządowych i częstości występowania
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Układ immunologiczny | Reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka) | |||||
| Układ żołądkowo-jelitowy | Zaparcie | Owrzodzenia jamy ustnej (zapalenie, pęcherze błony śluzowej) | ||||
| Skóra i tkanka podskórna | Świąd | Łysienie, wysypka (grudkowa, złuszczająca, rumieniowa, pęcherze) | ||||
| Układ mięśniowo-szkieletowy | Skurcze mięśni | |||||
| Ogólne i miejsce podania | Reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, zaczerwienienie, świąd, obrzęk) |
Erenumab – działania niepożądane są zwykle łagodne i przewidywalne
Podsumowując, erenumab jest substancją o dobrze poznanym profilu bezpieczeństwa. Najczęstsze działania niepożądane to reakcje skórne w miejscu wstrzyknięcia, zaparcia, świąd oraz skurcze mięśni, które zwykle nie mają dużego wpływu na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Ciężkie reakcje, takie jak anafilaksja czy obrzęk naczynioruchowy, zdarzają się bardzo rzadko. Większość skutków ubocznych ustępuje samoistnie lub wymaga jedynie objawowego leczenia. Regularne zgłaszanie działań niepożądanych pozwala na dalsze zwiększanie bezpieczeństwa terapii erenumabem i lepsze poznanie wszystkich możliwych reakcji organizmu na tę substancję136.


















