Czym jest entekawir i jak działa?

Entekawir to substancja czynna należąca do grupy leków przeciwwirusowych, które nazywane są nukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy12. Jego głównym zadaniem jest hamowanie namnażania się wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV) w organizmie. Entekawir działa poprzez blokowanie enzymu niezbędnego do powielania materiału genetycznego wirusa, co pozwala ograniczyć postęp choroby i zmniejszyć ryzyko uszkodzenia wątroby12.

Wskazania do stosowania entekawiru

Wskazania u dorosłych

Entekawir jest stosowany u dorosłych pacjentów w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B. To schorzenie polega na długotrwałym zakażeniu HBV, które może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak marskość wątroby czy rak wątroby. Lek ten znajduje zastosowanie w następujących przypadkach:

  • U osób z wyrównaną czynnością wątroby (to znaczy, gdy wątroba nadal spełnia swoje funkcje), u których potwierdzono aktywne namnażanie się wirusa, stale podwyższone poziomy enzymów wątrobowych (AlAT) oraz obecność stanu zapalnego lub zwłóknienia wątroby na podstawie badań histologicznych34.
  • U osób z niewyrównaną czynnością wątroby (czyli wtedy, gdy wątroba nie funkcjonuje prawidłowo), w których także stwierdzono przewlekłe zakażenie HBV34.
  • U pacjentów, u których wcześniejsze leczenie innym lekiem przeciwwirusowym – lamiwudyną – nie przyniosło oczekiwanych rezultatów34.

Wskazania u dzieci i młodzieży

Entekawir jest również wskazany u dzieci i młodzieży w wieku od 2 do poniżej 18 lat, które nie były wcześniej leczone innymi lekami z tej grupy. Lek można stosować, jeśli spełnione są następujące warunki:

  • Dziecko ma wyrównaną czynność wątroby56.
  • Stwierdzono u niego aktywne namnażanie się wirusa HBV oraz stale podwyższone poziomy enzymów wątrobowych (AlAT), lub na podstawie badań potwierdzono umiarkowany do ciężkiego stan zapalny bądź zwłóknienie wątroby56.

W przypadku dzieci, decyzja o rozpoczęciu leczenia powinna być dokładnie przemyślana, a korzyści z terapii muszą przewyższać potencjalne ryzyko. Dotyczy to zwłaszcza dzieci z wysokim poziomem wirusa we krwi, u których odpowiedź na leczenie może być słabsza78.

Ważne dla pacjentów z chorobami nerek i szczególnych grup:

  • U osób z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest zmiana dawkowania entekawiru, a leczenie powinno być prowadzone pod ścisłą kontrolą lekarza910.
  • W przypadku dzieci i młodzieży, a także pacjentów po przeszczepie wątroby lub z innymi schorzeniami, leczenie entekawirem wymaga szczególnej ostrożności oraz indywidualnego podejścia1112.
  • Entekawir nie jest zalecany do leczenia zakażenia HIV, a jego stosowanie u osób z jednoczesnym zakażeniem HBV i HIV wymaga terapii skojarzonej i ścisłego nadzoru specjalisty1314.

Wskazania dla szczególnych grup pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

U osób z zaburzoną czynnością nerek stosowanie entekawiru wymaga zmiany dawkowania. Takie postępowanie wynika z faktu, że lek jest wydalany przez nerki i jego nadmiar mógłby prowadzić do działań niepożądanych. Bezpieczeństwo i skuteczność takiego postępowania nie zostały w pełni potwierdzone w badaniach klinicznych, dlatego konieczna jest regularna kontrola odpowiedzi na leczenie910.

Pacjenci z niewyrównaną czynnością wątroby

U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby (czyli z zaawansowaną chorobą wątroby) entekawir jest stosowany, ale wymaga szczególnej ostrożności. W tej grupie osób ryzyko ciężkich powikłań wątroby i innych działań niepożądanych jest wyższe, dlatego leczenie powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem lekarza i przy częstej kontroli stanu zdrowia1112.

Pacjenci z opornością na lamiwudynę

Jeśli wcześniejsze leczenie lamiwudyną (innym lekiem przeciwwirusowym) nie przyniosło efektu, entekawir może być stosowany, jednak z większą ostrożnością. U tych pacjentów istnieje większe ryzyko rozwoju oporności na entekawir. W niektórych przypadkach zaleca się łączenie entekawiru z innym lekiem przeciwwirusowym, który nie wykazuje oporności krzyżowej z lamiwudyną1516.

Pacjenci z jednoczesnym zakażeniem HIV i HBV

U osób zakażonych zarówno HBV, jak i HIV, entekawir powinien być stosowany tylko wtedy, gdy pacjent otrzymuje odpowiednią terapię przeciwko HIV (tzw. HAART). W przeciwnym razie istnieje ryzyko rozwoju oporności wirusa HIV na leczenie1314.

Brak wskazań dla innych chorób

Entekawir nie jest zalecany do leczenia zakażenia HIV, ani też nie ma wystarczających danych dotyczących jego skuteczności u pacjentów z równoczesnym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu C lub D178.

Porównanie wskazań w różnych grupach wiekowych i klinicznych

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B z wyrównaną czynnością wątroby Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B z niewyrównaną czynnością wątroby Tak Brak danych Brak danych Tak Tak, z modyfikacją
Przewlekłe zakażenie HBV oporne na lamiwudynę Tak, z ostrożnością Brak danych Brak danych Tak, z ostrożnością Tak, z modyfikacją
Najważniejsze informacje o wskazaniach entekawiru:

  • Lek jest stosowany u dorosłych oraz dzieci powyżej 2. roku życia w leczeniu przewlekłego zapalenia wątroby typu B, jeśli spełnione są określone warunki dotyczące czynności wątroby i aktywności wirusa35.
  • W przypadku pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby, opornością na lamiwudynę lub zaburzeniami pracy nerek, leczenie powinno być prowadzone ze szczególną ostrożnością i często wymaga indywidualnej modyfikacji915.
  • U dzieci i młodzieży należy rozważyć ryzyko i korzyści, szczególnie w przypadku wysokiego poziomu wirusa7.
  • Entekawir nie jest przeznaczony do leczenia innych zakażeń wirusowych niż HBV17.

Entekawir – skuteczność i bezpieczeństwo w leczeniu przewlekłego WZW B

Entekawir jest lekiem o udowodnionej skuteczności w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyżej 2. roku życia, jeśli spełnione są odpowiednie kryteria. Dzięki temu stanowi on ważny element terapii, szczególnie w przypadkach, gdy inne metody leczenia okazały się niewystarczające lub nieskuteczne354.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się entekawir?

Entekawir stosuje się w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV) u dorosłych i dzieci od 2. roku życia z określonymi wskazaniami34.

Czy entekawir można stosować u dzieci?

Tak, entekawir można stosować u dzieci od 2. roku życia, które nie były wcześniej leczone analogami nukleozydów i mają wyrównaną czynność wątroby oraz określone wskazania56.

Czy entekawir jest skuteczny u pacjentów z niewydolnością nerek?

Tak, ale konieczna jest modyfikacja dawkowania i ścisła kontrola odpowiedzi na leczenie910.

Czy entekawir leczy zakażenie HIV?

Nie, entekawir nie jest przeznaczony do leczenia zakażenia HIV i nie powinien być stosowany w tym celu1314.