Durwalumab – ogólna charakterystyka działań niepożądanych

Durwalumab jest lekiem immunoonkologicznym, który wykazuje skuteczność w leczeniu różnych typów nowotworów. Podobnie jak inne leki tego typu, może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią1. Najczęściej są one umiarkowane, ale w niektórych przypadkach mogą być poważne i wymagać interwencji medycznej1. Częstość oraz rodzaj działań niepożądanych zależą od tego, czy durwalumab stosowany jest samodzielnie, czy w połączeniu z innymi lekami, jak również od dawki i indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, stan zdrowia czy obecność innych chorób12. Warto pamiętać, że korzyści z leczenia zawsze powinny być rozważane w kontekście możliwych działań niepożądanych1.

Najczęstsze działania niepożądane (bardzo często i często)

Profil działań niepożądanych durwalumabu różni się w zależności od sposobu stosowania:

Durwalumab w monoterapii

Durwalumab w połączeniu z chemioterapią

Durwalumab w połączeniu z tremelimumabem i/lub olaparybem

Ważne: Część działań niepożądanych może być wynikiem działania układu odpornościowego. Objawy takie jak przewlekły kaszel, duszność, żółtaczka, silne biegunki, nagłe zmiany w zachowaniu, nasilone zmęczenie, czy zmiany skórne powinny być niezwłocznie zgłoszone lekarzowi. W przypadku terapii skojarzonych (z chemioterapią lub innymi lekami immunoonkologicznymi) ryzyko cięższych działań niepożądanych może być wyższe i wymagać częstszej kontroli134.

Działania niepożądane o umiarkowanej i niskiej częstotliwości

Niektóre działania niepożądane pojawiają się rzadziej, ale mogą być poważniejsze lub trudniejsze do rozpoznania:

  • Zapalenie płuc o podłożu immunologicznym – objawia się dusznością, kaszlem, gorączką. Może prowadzić do konieczności odstawienia leku6.
  • Zapalenie wątroby o podłożu immunologicznym – objawia się osłabieniem, żółtaczką, bólami brzucha, nudnościami7.
  • Zapalenie jelita grubego – objawia się biegunką, bólem brzucha, czasem krwią w stolcu8.
  • Zapalenie tarczycy, nadczynność lub niedoczynność tarczycy – mogą prowadzić do zmian nastroju, zaburzeń snu, przyrostu lub spadku masy ciała910.
  • Zapalenie nerek – objawy mogą być skąpe, ale w badaniach laboratoryjnych pojawia się wzrost kreatyniny11.
  • Zapalenie przysadki, niewydolność nadnerczy, cukrzyca typu 1 – mogą prowadzić do poważnych zaburzeń hormonalnych1213.
  • Wysypka, zapalenie skóry o podłożu immunologicznym (czasem pęcherzowe zmiany na skórze)14.
  • Reakcje związane z infuzją – mogą wystąpić podczas podawania leku i objawiać się gorączką, dreszczami, pokrzywką15.

Rzadkie i bardzo rzadkie działania niepożądane

Działania niepożądane zależne od drogi podania i skojarzeń lekowych

Durwalumab podawany jest wyłącznie dożylnie, w postaci infuzji. Profil działań niepożądanych może się różnić w zależności od tego, czy stosowany jest samodzielnie, czy w połączeniu z innymi lekami, takimi jak chemioterapia, tremelimumab lub olaparyb134. W połączeniach tych częściej występują zaburzenia krwi (neutropenia, niedokrwistość, małopłytkowość), objawy żołądkowo-jelitowe oraz zaburzenia neurologiczne35.

Uwaga: Działania niepożądane durwalumabu o podłożu immunologicznym mogą pojawić się nawet po kilku miesiącach od rozpoczęcia leczenia, a czasami już po pierwszych dawkach. W większości przypadków są one odwracalne po odpowiednim leczeniu (np. kortykosteroidami) i modyfikacji terapii. Warto zwracać uwagę na wszelkie nowe lub nasilające się objawy i informować o nich personel medyczny1967.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde działanie niepożądane obserwowane podczas stosowania durwalumabu powinno być zgłaszane do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub producenta leku. Pozwala to na stałe monitorowanie bezpieczeństwa terapii i ochronę pacjentów20.

Podsumowanie: Durwalumab – bezpieczeństwo stosowania i najważniejsze działania niepożądane

Durwalumab to nowoczesny lek, który może znacząco poprawić wyniki leczenia nowotworów. Jednak, jak każdy lek wpływający na układ odpornościowy, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Najczęściej są to objawy łagodne lub umiarkowane, takie jak kaszel, biegunka, wysypka, gorączka czy uczucie zmęczenia. W przypadku terapii skojarzonych (z chemioterapią lub innymi lekami immunoonkologicznymi) ryzyko poważniejszych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia krwi, ciężkie zakażenia czy powikłania narządowe, jest wyższe. W razie pojawienia się niepokojących objawów, szczególnie o nagłym początku lub dużym nasileniu, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Regularna kontrola oraz świadomość możliwych objawów pozwala na szybkie rozpoznanie i leczenie działań niepożądanych, co zwiększa bezpieczeństwo terapii11920.

Tabela – działania niepożądane durwalumabu według układów narządowych i częstości

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Bardzo rzadko Częstość nieznana
Układ oddechowy Kaszel, zapalenie płuc Zapalenie pęcherzyków płucnych, duszność Choroba śródmiąższowa płuc
Układ pokarmowy Biegunka, ból brzucha, nudności Zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelita grubego Zapalenie trzustki Celiakia, perforacja jelit
Skóra i tkanka podskórna Wysypka, świąd, łysienie Zapalenie skóry, nocne poty Pemfigoid
Układ krwiotwórczy Neutropenia, niedokrwistość, małopłytkowość, leukopenia Gorączka neutropeniczna Trombocytopenia immunologiczna Wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa
Układ hormonalny Niedoczynność tarczycy Nadczynność tarczycy, zapalenie tarczycy Niedoczynność nadnerczy, zapalenie przysadki Cukrzyca typu 1, moczówka prosta
Układ nerwowy Neuropatia obwodowa, ból głowy Miastenia Zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Zespół Guillaina-Barrégo
Układ moczowy Zwiększone stężenie kreatyniny Dyzuria Zapalenie nerek Niezakaźne zapalenie pęcherza moczowego
Ogólne Gorączka, uczucie zmęczenia, obrzęk tkanek Reakcje związane z infuzją

212218

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane durwalumabu?

Najczęściej występują kaszel, biegunka, wysypka, ból stawów, gorączka, ból brzucha, zakażenia górnych dróg oddechowych, świąd oraz niedoczynność tarczycy.1

Czy durwalumab może powodować ciężkie działania niepożądane?

Tak, do ciężkich działań niepożądanych należą m.in. zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zapalenie jelita grubego, zaburzenia hormonalne i reakcje związane z infuzją.678

Czy działania niepożądane durwalumabu różnią się w zależności od terapii skojarzonej?

Tak, w połączeniu z chemioterapią lub innymi lekami działania niepożądane mogą być częstsze i cięższe, szczególnie zaburzenia krwi i objawy żołądkowo-jelitowe.34

Co zrobić, gdy pojawią się objawy niepożądane podczas leczenia durwalumabem?

W przypadku niepokojących objawów należy jak najszybciej poinformować personel medyczny, który podejmie odpowiednie działania.19

Czy działania niepożądane mogą ustąpić po przerwaniu leczenia?

Większość działań niepożądanych ustępuje po wdrożeniu odpowiedniego leczenia oraz po odstawieniu durwalumabu.19